Peter Middendorp is schrijver en columnist van de Volkskrant. Van zijn hand verschenen onder meer de romans Vertrouwd voordelig en Jij bent van mij.
Vorige week zei Geert Wilders dat de vermoedelijke moordenaar van Lisa, een man uit een asielzoekerscentrum, al eerder was gearresteerd, maar meteen weer was vrijgelaten. Normaal zegt de politie niets als politici de waarheid geweld aandoen, en bewaakt ze te allen tijde haar neutraliteit, maar voor deze gelegenheid maakte ze een uitzondering, en corrigeerde ze hem openlijk. Er was niks van waar, zei ze. Wilders veroorzaakte onnodige onrust onder de nabestaanden.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Vorige week zei landbouwminister Femke Wiersma (BBB) dat het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) haar stikstofplannen goed vond. Normaal doen kennisinstituten alleen onderzoek. Daarna is het aan de politiek, zoals het heet, en houden ze verder hun mond, al interpreteren de politici er nog zo vrij op los. Maar nu braken ze met de traditie en corrigeerden ze Wiersma openlijk. Ze vonden haar plannen helemaal niet goed, ze vonden ze juist uitzonderlijk slecht. Slechter kon bijna niet: ze kosten 21 miljard en leveren niks op.
Genoeg ambtenaren zien dat het hier met de democratie en de waarheid dezelfde kant opgaat als in de VS, we lopen hooguit wat achter. Je leest en hoort althans weleens dat er in alle delen van de overheid medewerkers zijn die zich afvragen of ze wat moeten of kunnen doen. Misschien zijn deze correcties wel tekenen dat een deel van hen het er voorlopig nog niet bij wil laten zitten.
Het spijt me, zei Wilders, zachtjes, terwijl hij wegliep van de camera. Van harte ging het niet, het druiste dan ook in tegen de eerste wet van de populist: nooit toegeven, altijd meteen de tegenaanval. Maar hij moest wel, hij kon niet anders. Liegen over vreemdelingen is goed voor de peilingen, maar deze leugen raakte ook Nederlandse nabestaanden, en dat ging zijn extreemrechtse kiezers te ver.
Minister Wiersma had dit probleem niet en bleef gewoon volhouden dat het PBL haar plannen goed vond. Ze had hun conclusies hooguit wat ongelukkig verwoord. Tijdens een BBB-bijeenkomst afgelopen weekend ‘vierde’ ze vervolgens ‘haar successen’, en ‘beloofde’ ze ‘door te gaan met haar praktische beleid, gebaseerd op gezond verstand’.
Eerst vond ik die correcties wel goed. Eindelijk kwam Wilders eens niet weg met een leugen. Misschien moesten ze dat vaker doen, live, bij elk debat. Maar toen herinnerde ik me weer hoe ze daar in de VS ook mee waren begonnen, tijdens het eerste presidentschap van Trump: eindeloos onwaarheden blootleggen en bespreken. Veel heeft het niet geholpen, en ergens zijn ze er weer mee opgehouden.
Het zijn er ook te veel, veel te veel leugens elke dag, het valt niet meer te factchecken. Het maakt de leugenaars ook allang niet meer uit als ze worden betrapt. Ze proberen het zelfs niet eens meer te voorkomen. BBB is medeverantwoordelijk voor het slechtste kabinet ooit, dat niks heeft bereikt en het land richting onbestuurbaarheid heeft geholpen, en de partij noemt haar nieuwe verkiezingsprogramma: BBB levert.
In de VS is de strijd tegen de waarheid al bijna gewonnen. Hier zitten we nog in de fase van het corrigeren, de periode waarin correcties worden geduld. Het zal wel niet zo heel lang meer duren voordat ook hier de onafhankelijke deskundigen uit de overheidsdiensten worden geknikkerd. Een of twee verkiezingen moeten genoeg zijn, schat ik zo.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant