Net wil ik me buigen over de wooncrisis, de afvalcrisis, de bestuurscrisis en de klimaatcrisis, of Vogue komt met een terechte vraag. „Kunnen we het even hebben over de bizarre Labubu-verjaardagstaart van Madonna?” Verdorie, ja, helemaal vergeten.
Vorig jaar at Madonna in november nog een taart met het opschrift ‘Fuck Trump’. Nu kreeg ze voor haar 67ste verjaardag, volgens Vogue, een taart met „een levensgrote, bubbelgumroze Labubu” en het opschrift ‘Happy Birthday Madudu’. Aan de hand van deze twee taarten kun je vaststellen welke vraag het jaar 2025 domineert: zijn de mensen slecht en verfoeilijk of zijn zij zoet en snoeperig?
Als serieuze krantenlezers hebben we dit jaar een scherp beeld gekregen van de non-kwaliteiten van de mens. We zijn op de hoogte van oorlog, ontheemding, dreigende vernietiging van het universum, catastrofe, apocalyps, ineenstorting van de beschaving en het disfunctioneren van leiders. Al met al uitmuntende gespreksstof. Een televisieprogramma vraagt me of ik wil komen praten over haat. „Er is visagie aanwezig.”
Daarnaast is er de Labubu-kant van de cultuur. Een Labubu is een pop die in 2017 werd ontworpen door een kunstenaar uit Hongkong en die sinds kort verzamelobject is geworden in Europa. Een beetje Labubu kost tegenwoordig een vermogen. Het plastic ding is lid van een familie van monsters, maar het wordt als schattig beschouwd en volwassen mensen krijgen hem voor hun verjaardag.
Madonna presenteert ons met haar taarten zo een overzichtelijke tweedeling. Aan de ene kant heb je types als Trump, „een veroordeelde misdadiger, verkrachter, schijnheilige”, aldus Madonna. Griezels die om onbegrijpelijke redenen vrij rondlopen. Fuck them. Aan de andere kant heb je grappige ongevaarlijke mensen die het leven vieren met campy roze trends, monsterlijk, schattig en ironisch tegelijk. Gefeliciteerd Madudu!
Toch heeft Vogue wel gelijk. Kunnen we het even over die verjaardagstaart hebben? Want „Labubu Mania is geen onschuldig vertier”, schrijft India Times. In hun ijver een zeldzame variant van de Labubu-pop te pakken te krijgen, slaan klanten elkaar op het hoofd in rijen voor de winkels. En onderzoekers die de maatschappelijke impact van marktgedrag bestuderen, wijzen erop dat de ontelbare speeltjes van polyvinylchloride het milieu belasten en de gezondheid bedreigen.
Dit voorjaar mogen Labubu’s de Paris Fashion Week hebben geïnfiltreerd, NRC mag ze hebben gebombardeerd tot Product van de Week, Lady Gaga en prinses Sirivannavari Nariratana van Thailand mogen er elk een hebben gekocht, maar zodra de hype over is, belanden de krengen samen met hun uitbundige verpakking op vuilnisbelten „waar ze eeuwenlang blijven liggen en chemicaliën en microplastics in ecosystemen lekken”, schrijft One Stop ESG. Oké, genoeg, het punt is duidelijk.
Natuurlijk valt Madonna best te begrijpen. Het is verleidelijk je aandacht te concentreren op psychopathologie, op daders, verkrachters, anderen, slechte mensen, en niet op de onnozelheden in het leven van alledag. Toch heeft ook ons eigen gedrag zo zijn schaduwkanten en suggereert een onderzoeksjournalist die zich verdiept in moderne vormen van slavernij dat we als consumenten eens kijken naar situaties „onder onze eigen neus”.
Het is best lastig toe te geven dat uitbuiting plaatsvindt in dit welvarende land, schrijft Sarah Haaij in de Volkskrant. Maar werknemers worden toch echt flink geëxploiteerd op grote delen van de arbeidsmarkt: in de horeca en de voedselindustrie, in distributiecentra, in de schoonmaak, de bouw en de zorg. „We weten heus dat er iets misgaat in de verlichte kassen en grijze blokkendozen langs de snelweg”, schrijft Haaij, maar veel consumenten houdt het niet echt bezig.
Haaij schrijft dit naar aanleiding van onthullingen over misstanden bij een sportschool waar welvarende burgers „in lululemon-leggings en Alo-scrunch shorts” aan hun conditie werken. Maar het probleem van giftig consumentisme woedt in de hele samenleving.
Als serieuze krantenlezers kunnen we weten dat alleen al 58 procent van de Nederlandse vrachtwagenchauffeurs in het afgelopen jaar vanwege te hoge werkdruk heeft overwogen ontslag te nemen, aangezien ze allerlei flauwekul binnen onmogelijk korte tijd vanuit de distributiecentra naar de winkels dienen te vervoeren.
Kortom, de catastrofe en de apocalyps staan niet los van de Labubu. Het instorten van de beschaving, het dreigende einde van het universum en de verkiezing van Donald Trump komen allemaal voort uit hebzucht en een bubbelgumroze onverschilligheid voor elkaars lot. Dit is bepaald geen nieuw inzicht, en ook niet zo’n heel diep inzicht, maar wel een inzicht dat je af en toe moet uitspreken. Dus dankuwel Madudu.
Source: NRC