ING en Rabobank maken 200 miljoen euro extra beschikbaar voor het Nationaal Warmtefonds, dat huishoudens leningen verschaft voor duurzame investeringen. Toch loopt het geen storm bij het fonds. Is lenen wel interessant voor een huishouden dat met de energierekening worstelt?
Met de honderden miljoenen euro's verwacht het Warmtefonds 12.500 huishoudens te kunnen helpen. Zij kunnen met het geld bijvoorbeeld beter isoleren of zonnepanelen of een warmtepomp kopen. Vve's kunnen ook aankloppen voor geld om te verduurzamen. De overheidsinstantie wil met de leningen tevens de stijgende armoede door hoge energiekosten stoppen. Ruim 500.000 Nederlandse huishoudens hadden vorig jaar moeite de energierekening te betalen.
"We mikken met onze leningen op langdurige verbeteringen voor de energierekening", vertelt Katinka Huijberts, bestuurslid van het Nationaal Warmtefonds. "Met beter geïsoleerde muren en ramen blijft de woning langer warm of koud. Dat zie je permanent terug in lagere energiekosten."
De Nederlandsche Bank (DNB) hield vorig jaar een enquête waarin 7 procent van de ondervraagden aangaf hun woning te verduurzamen met geleend geld. De meesten gebruiken spaargeld. Een groot aantal huiseigenaren kent de leenmogelijkheden bij het Warmtefonds simpelweg niet, concludeerde DNB.
Terwijl het ene potje extra financiering krijgt en moeilijk leeg raakt, ging het andere energiepotje in no time op. Het Tijdelijk Noodfonds Energie was in april binnen enkele dagen door zijn budget. Dat fonds verschafte geld aan huishoudens met een kleinere beurs; een geschenk met weinig voorwaarden.
Lenen bij het Nationaal Warmtefonds kan onder betere voorwaarden dan bij een bank, maar kost meestal toch geld. Gemiddeld rekent het fonds 3 tot 4 procent rente over het geleende bedrag voor duurzame investeringen. "Als het volledige jaarinkomen van een huishouden onder de 60.000 euro zit, kunnen wij ook een lening zonder rente aanbieden", zegt Huijberts. "En huishoudens met weinig leenruimte door hoge maandlasten hoeven de eerste vijf jaar niet terug te betalen."
Ondanks die goede voorwaarden blijft lenen een ingrijpende beslissing, terwijl het isoleren van een woning zich op de lange termijn wel uitbetaalt. Milieu Centraal berekende dat het gasverbruik in een gemiddelde, goed geïsoleerde hoekwoning kan halveren. Met de huidige gasprijs bespaart dat ongeveer 1.600 euro op de jaarrekening.
Dat voorbeeld is wel voor een woning waar de vloer, muren, ramen en het dak volledig geïsoleerd zijn. Dat is een investering van ruim 10.000 euro en kan meer zijn, afhankelijk van de installateur die je inhuurt. Voor een deel van de isolatiekosten kan subsidie aangevraagd worden.
De lange terugverdienperiode is volgens DNB de belangrijkste reden waarom mensen hun woning nog niet verduurzamen. Ze weten niet wanneer ze hun spaargeld terugzien, laat staan geleend geld. Zo verdienen zonnepanelen zich minder snel terug vanwege hogere terugleverkosten.
Bovendien gaat verduurzamen bijna altijd om een flink geldbedrag. Het zijn een hoop zaken om rekening mee te houden als je niet zoveel te besteden hebt.
De Vereniging Eigen Huis (VEH) pleit daarom voor een alternatief, toegankelijker systeem, zodat meer huishoudens kunnen verduurzamen zonder te lenen. Een derde partij kan volgens hen beter een woning verduurzamen, door te betalen voor apparatuur en eventuele verbouwingen.
Het voordeel van deze 'gebouwgebonden financiering' is dat de woningeigenaar niets hoeft te lenen. "Een periodieke betaalverplichting voor de huiseigenaar blijft wel in dit concept, maar de lening staat niet op zijn naam", vertelt een VEH-woordvoerder. Dat betekent geen registratie bij het Bureau Krediet Registratie (BKR) en je hoeft bij verhuizen geen lening af te betalen. Eventuele verplichtingen zijn dan voor de nieuwe bewoner. "Het is vergelijkbaar met een maandelijkse servicebijdrage."
Dat idee is volgens VEH nu nog niet juridisch haalbaar. Sinds 2022 loopt een onderzoek bij verschillende ministeries of de juridische drempels kunnen worden weggehaald. Dat zou de weg kunnen openen voor het systeem dat VEH voorstelt. De vereniging is niet tegen het Warmtefonds, maar stelt dat minder risicovolle alternatieven nodig zijn voor kwetsbare huishoudens, zodat die niet hoeven te lenen om te verduurzamen.
Het Nationaal Warmtefonds wordt deels door de overheid en deels door Nederlandse en Europese banken gefinancierd. In de eerste helft van 2025 verstrekte het Nationaal Warmtefonds 223 miljoen euro aan leningen aan veertienduizend huishoudens.
Source: Nu.nl economisch