‘Vertalkshowing’ van de politiek
Dit is het dagelijkse commentaar van NRC. Het bevatmeningen, interpretaties en keuzes. Ze worden geschreven door een groepredacteuren, geselecteerd door de hoofdredacteur. In de commentaren laat NRC zien waar het voor staat. Commentaren bieden de lezer eenhandvat, een invalshoek, het is ‘eerste hulp’ bij het nieuws van de dag.
In Gaza is „geen hongersnood”, het gebied zal „gecleaned” moeten worden. Er is in Nederland geen geld, geen ruimte, voor al die vluchtelingen en Nederland is het „sociale afvoerputje van Europa”. Als het zo doorgaat, gaat Nederland een toekomst tegemoet waarin elke Nederlandse vrouw een „hoofddoek om moet”. De VN en Human Rights Watch zijn „niet neutraal als het om Israël gaat”. „Moslimlanden nemen geen vluchtelingen op.” Om moord op vrouwen te voorkomen moeten we stoppen met „asielzoekers binnenlaten”.
Het zijn slechts enkele voorbeelden van leugens en ongefilterde meningen die deze zomer werden verkondigd in de talkshows op commerciële zenders. Hierbij was een hoofdrol weggelegd voor SBS, met in de belangrijkste bijrol het dagblad De Telegraaf. In Nieuws van de Dag (SBS6) levert die krant meestal de opiniemakers die aan tafel zitten om het nieuws te ‘duiden’. Telegraaf-columnist Wierd Duk, die vooral in podcasts en op social media regelmatig radicaal-rechtse opvattingen verkondigt, heeft een vaste plek aan tafel bij het programma Vandaag Inside.
Waar was het geluid van de publieke zenders – die toch als taak hebben alle stemmen te laten horen en niet alleen radicaal-rechtse – deze zomer? De talkshows op de publieke zenders waren met zomerstop, op Goedenavond Nederland na, een product van uitgerekend het mede door De Telegraaf opgerichte WNL. Een onbegrijpelijke keuze voor wie bedenkt dat er alweer verkiezingen voor de deur staan en meerstemmigheid juist nu belangrijk is.
Die meerstemmigheid ontbrak deze zomer, en dat is een probleem. In talkshows op de commerciële zenders wordt weliswaar veel over het nieuws gesproken, maar dan wel vanuit een nogal eenzijdige invalshoek. Avond aan avond konden tafelgasten als Jack van Gelder, Wierd Duk, of Bram Moszkowicz hun vaak feitenvrije en polariserende ideeën spuien alsof het feiten waren. Ze normaliseren radicaal-rechts en beweren vol aplomb dat GL-PvdA een extreemlinkse partij is geworden.
De talkshowhosts van deze programma’s stellen geen kritische vragen, want het gaat hier immers niet om journalistiek maar om de kijkcijfers. Die worden bereikt door het beledigen van bijvoorbeeld politici omdat ze niet zo „duidelijk en helder” als de Amerikaanse president Donald Trump zijn. Twee presentatoren stapten inmiddels op bij Nieuws van de Dag: het werd ze teveel. Ondertussen hadden ze wel ruim een halfjaar meegewerkt aan de normalisering van meningen zoals geciteerd in de eerste alinea.
Juist daarom is het zo bedroevend dat de publieke omroep in de huidige ‘vertalkshowing’ van de politiek deze zomer geen verantwoordelijkheid heeft genomen. Na de val van het kabinet dat de tegenstellingen in de maatschappij en de angst voor de ander alleen maar vergrootte, is in de aanloop naar de verkiezingen toe nuance noodzakelijk.
Want al stralen De Oranjezomer, Nieuws van de Dag of Vandaag Inside grotendeels gezelligheid uit, ze zijn lang niet altijd onschuldig. Het zijn programma’s die deels zijn ontstaan omdat de producent een gat op rechts zag, dat met zoveel daadkracht is ingevuld dat niet alleen het linkse maar zelfs het gematigde geluid bij de commerciëlen grotendeels is verdrongen, de hele zomer lang. Nederland is een talkshowland waarbij een zomerstop op veelstemmigheid ongewenst is, om te voorkomen dat alleen de polariserende stem aan tafel zit.
Source: NRC