Patiënten met een verhoogde bloeddruk hebben er baat bij om die meer te verlagen dan volgens de medische richtlijnen noodzakelijk is. Het risico op een hartinfarct of beroerte daalt daardoor nog meer en dat weegt op tegen de bijwerkingen van de medicatie.
is wetenschapsredacteur van de Volkskrant en schrijft over gezondheid.
Dat blijkt uit een grootschalige, internationale analyse die zondag is gepresenteerd op het congres van de Europese Vereniging voor Cardiologie. In de Nederlandse richtlijn staat dat de bovendruk bij patiënten onder de 140 mmHg moet komen. Nóg lager is geen doel, deels uit vrees voor bijwerkingen van de bloeddrukverlagers. Patiënten kunnen onder meer last krijgen van nierproblemen, maar ook duizelig worden en flauwvallen.
Chinese wetenschappers tonen nu aan dat het toch de moeite waard is om te streven naar een bloeddruk onder de 130 en zelfs onder de 120. Ze bestudeerden de gegevens van ruim 80 duizend patiënten, afkomstig uit zes grote onderzoeken. De helft van de patiënten kreeg de standaardbehandeling waarbij ze met een aanpassing van de leefstijl en met medicijnen hun bloeddruk naar 140 verlaagden, de andere helft kreeg een intensievere behandeling met als doel de bloeddruk 10 tot 20 mmHg lager te krijgen. De resultaten zijn zondag gepubliceerd in vakblad The Lancet.
Na ruim drie jaar had van de patiënten in de intensieve behandelgroep 5,3 procent een ernstige hart- of vaataandoening gekregen, zoals een beroerte of hartinfarct. In de standaardgroep was dat 7,1 procent, een afname van 25 procent. Als duizend patiënten drie jaar lang met medicatie hun bloeddruk intensief weten te verlagen, dan scheelt dat (ten opzichte van de standaardgroep) zeventien extra ernstige hart- of vaataandoeningen, becijferden de wetenschappers. Daar staat dan wel bij achttien patiënten een flinke bijwerking tegenover.
In Nederland kampen bijna drie miljoen patiënten met een hoge bloeddruk, dat maakt de onderzoeksresultaten van groot belang, zegt Frank Visseren, hoogleraar vasculaire geneeskunde (UMC Utrecht). Dat een lagere bloeddruk tot minder hart-en vaatziektes leidt, is bekend, zegt hij, maar voor het eerst zijn nu de voor- en nadelen van intensieve bloeddrukverlaging tegen elkaar afgezet. ‘Dan zien we dat er onder de streep voldoende winst overblijft. Mochten artsen of patiënten nog kritisch zijn, dan worden ze hierdoor mogelijk aan het denken gezet.’
Om de voor- en nadelen van medicijngebruik tegen elkaar te kunnen afwegen, vroegen de wetenschappers een panel van patiënten en gespecialiseerde artsen om hulp. Gezamenlijk kwamen ze uit op een wegingsfactor van drie: één beroerte, hartinfarct of geval van hartfalen staat gelijk aan drie bijwerkingen.
Het effect van intensieve bloeddrukverlaging is niet voor alle patiënten even groot, daarom bevat het onderzoek een schema waarmee voor een aantal patiëntengroepen duidelijk wordt hoe groot de winst kan zijn. Voor vrouwen is de meerwaarde bijvoorbeeld groter dan voor mannen, voor 80-plussers die verder geen risicofactoren hebben, is de toegevoegde waarde gering. ‘Belangrijke informatie’, zegt Visseren. ‘Zo kun je als arts met je patiënt overleggen.’
Nadeel is wel dat het allemaal gemiddelden zijn, zegt hij. Op de door Nederlandse artsen ontwikkelde website U-Prevent krijgen patiënten na het invullen van hun gegevens een persoonlijk advies over hun risico. Alleen de bijwerkingen van de medicijnen zijn in dat model nog niet opgenomen. ‘Daar moeten we toch eens naar gaan kijken’, zegt Visseren, na lezing van de nieuwe studie.
Visseren zit in de commissie die de richtlijn voor de behandeling van een hoge bloeddruk heeft opgesteld. ‘We zijn al wat opgeschoven’, zegt hij. ‘De streefwaarde is weliswaar 140 mmHg, maar als patiënten geen last hebben van de medicatie, kan die naar 130.’
Luister hieronder naar onze wetenschapspodcast Ondertussen in de kosmos. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant