De Haagse oud-verpleegkundige Lucia de Berk is op 63-jarige leeftijd na een kort ziekbed overleden. Ze werd in 2004 tot levenslang veroordeeld wegens de moord op een aantal patiënten, maar kwam 6,5 jaar later op vrije voeten toen bleek dat ze die niet had gepleegd.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Het overlijden is bevestigd door haar voormalige advocaat Stijn Franken, na een bericht van het tv-programma RTL Boulevard.
De berechting van De Berk bleek na nieuw justitieel onderzoek in 2010 een van de grootste gerechtelijke dwalingen in het naoorlogse Nederland. Justitie bood excuses aan en er werd een schadevergoeding afgesproken. De hoogte daarvan is nooit bekendgemaakt.
De verdenkingen tegen Lucia de Berk rezen in 2001, na het overlijden van een 6 maanden oude baby in het Haagse Juliana Kinderziekenhuis. Omdat de directie van het ziekenhuis de omstandigheden waaronder de baby was gestorven verdacht vond, deed ze aangifte van een mogelijk onnatuurlijke dood.
Er bleken toen al langer verhalen rond te gaan in het ziekenhuis over andere patiënten die onder verdachte omstandigheden waren gestorven, steeds als De Berk dienst had. Uit onderzoek kwamen negen sterfgevallen en drie incidenten met reanimaties naar voren, die werden getypeerd als ‘onverwacht en medisch onverklaarbaar’. Later rees ook de verdenking dat De Berk in twee andere Haagse ziekenhuizen, waar ze eerder had gewerkt, de hand had gehad in meerdere sterfgevallen.
De Berk werd in maart 2003 door de rechtbank in Den Haag veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf, een vonnis dat in hoger beroep en in cassatie werd bevestigd. Ze kreeg ook tbs opgelegd, en zou in de gevangenis sterven omdat levenslang in het Nederlandse recht werkelijk levenslang is.
Nadat artsen, wetenschappers en burgers steeds meer gaten in het bewijsmateriaal hadden geschoten, werd in 2006 een verzoek ingediend bij de Commissie evaluatie afgesloten strafzaken om de berechting te herzien. Twee herzieningscommissies, de toenmalige advocaat-generaal en de Hoge Raad kwamen tot de conclusie dat er tijdens de rechtsgang sprake was geweest van ernstige tekortkomingen.
In 2008 besloot de Hoge Raad dat de zaak tegen De Berk moest worden heropend. In maart 2010 werd door het Openbaar Ministerie bij het gerechtshof van Arnhem vrijspraak geëist voor alle haar ten laste gelegde levensdelicten en de pogingen daartoe. Het definitieve oordeel werd uiteindelijk op 14 april 2010 geveld. ‘In alle gevallen kan men spreken van natuurlijk overlijden’, oordeelde het gerechtshof over zeven moorden en drie pogingen tot moord waarvan de oud-verpleegkundige werd beschuldigd.
In 2014 maakte regisseur Paula van der Oest een film naar het leven van Lucia de Berk. De film werd dat jaar geselecteerd als de Nederlandse inzending voor de Oscars, de belangrijkste Amerikaanse filmprijzen. Lucia de B. greep in de VS naast de prijzen, maar werd later op het Milaan International Film Festival bekroond voor de beste regie, beste hoofdrolspeelster (Ariane Schluter) en beste montage. Maanden later won de film in Milaan ook de publieksprijs.
In de Volkskrant kreeg de film vier sterren. Recensent Floortje Smit vond dat de rol van de mensen die Lucia de B. vrijkregen wordt onderbelicht. ‘Degenen die er alles aan deden haar onschuld te bewijzen, zijn veroordeeld tot een korte mededeling op de aftiteling en het OM is daarmee het domein geworden van een fictief personage.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant