De Amsterdamse Uitmarkt, de traditionele opening van het culturele seizoen, was aan vernieuwing toe. Voor de eerste editie van De Opening meldde de gemeente Apeldoorn zich meteen aan. ‘Je hebt hier een fantastisch decor waarin kunst en cultuur kunnen schitteren.’
schrijft voor de Volkskrant over cabaret, stand-upcomedy en musical.
‘Apeldoorn is de groene, royale maar ook de culturele hoofdstad van de Veluwe’. Dat antwoordt cultuurwethouder Peter Messerschmidt op de vraag hoe hij zijn stad Apeldoorn zou typeren. Komend weekend is Apeldoorn de eerste gaststad van De Opening, de nieuwe landelijke aftrap van het culturele seizoen. Messerschmidt kan niet wachten om de culturele rijkdom van zijn stad aan Nederland te tonen: ‘Met onze centrale ligging in het land, prachtige groene parken en culturele iconen zoals Paleis het Loo heb je hier een fantastisch decor waarin kunst en cultuur kunnen schitteren.’
De Opening is de ambitieuze opvolger van de Amsterdamse Uitmarkt. Met zijn kraampjes, theater-previews en talrijke buitenpodia was de Uitmarkt van 1978 tot 2023 een begrip, het was dé traditionele aftrap van het nieuwe cultuurseizoen. Maar tijdens de moeizaam verlopen edities van de coronajaren kwam de organisatie tot de conclusie dat het concept aan vernieuwing toe was.
Bestuurslid Geerte Udo van stichting de Uitmarkt onderzocht de wensen van de cultuursector en ging met haar medebestuursleden terug naar de tekentafel. Udo licht toe: ‘De Uitmarkt is in de jaren zeventig bedacht als een evenement ter promotie van kunst en cultuur en ter bevordering van kaartverkoop. Het concept stamt uit een tijd dat niemand nog een website had, geen sociale media, geen online verkoopkanalen. Vroeger gingen mensen met tassen vol papier naar huis, met folders en flyers van de kraampjes op de markt. Dat was een aspect dat we niet meer van deze tijd vonden. Het moest duurzamer en meer gedigitaliseerd.’
‘Daarnaast zat in het concept besloten dat Amsterdam het culturele centrum van Nederland was. Iedereen moest naar Amsterdam komen om zich daar te presenteren. Dat vonden we ook niet helemaal meer passen bij de tijdgeest, want Nederland is heel groot en breed en heeft veel, divers cultuuraanbod in de regio’s. Wij dachten: waarom maken we er geen reizend festival van? Zo kan elk jaar een andere stad, streek of provincie zichzelf aan heel Nederland presenteren met zijn fantastische aanbod.’
Er werd een oproep gedaan voor een geschikte gaststad voor de eerste editie. De gemeente Apeldoorn toonde zich direct enthousiast. Wethouder Peter Messerschmidt: ‘Het is een goede zet om het hele land meer te betrekken bij ‘de opening’ van het culturele seizoen. Veel mensen denken bij cultuur automatisch aan de Randstad, maar er is ook zo veel te zien en beleven in de rest van Nederland. Als gemeente Apeldoorn hebben we gelijk onze vinger opgestoken toen we hoorden van de plannen voor deze nieuwe opzet van de Uitmarkt. Kom maar op, wij laten graag zien wat onze regio te bieden heeft op cultureel gebied!’
De gemeente ontwikkelde samen met stichting de Uitmarkt een programmering waarbij de belangrijke culturele locaties uit Apeldoorn ten volste worden benut. Messerschmidt: ‘Culturele hotspots zijn er hier klein en groot: van Paleis het Loo, Theater Orpheus, het CODA Museum en Cultuurhuis Gigant tot kleine kunstenaarscollectieven en theatergroepen. Wat ik bijzonder vind aan Apeldoorn is de aandacht voor talentontwikkeling, zoals het hier gevestigde Nationale Jeugdorkesten Nederland (NJON). Daar worden de toekomstige topmuzikanten van zowel nationale als internationale orkesten opgeleid.’
Voor De Opening zijn de succesvolle onderdelen van de Uitmarkt aangevuld met nieuwe ideeën. Geerte Udo: ‘De Uitmarkt had natuurlijk veel kwaliteiten. Wat blijft zijn de previews van voorstellingen die je het komende seizoen kunt bezoeken. Dat gebeurt in Theater Orpheus, waar een KinderKaravaan te bezoeken is voor de jeugd, maar ook op de buitenpodia bij Paleis het Loo en op het Marktplein.’
‘Zo tonen we cultuur in de breedste zin des woords: van gerenommeerde artiesten tot amateurs. Bekende artiesten met een verleden in Apeldoorn, zoals zanger Waylon en zangeres Rikki Borgelt van de band Rondé, zullen optreden. Maar ik kijk bijvoorbeeld ook erg uit naar het Korenfestival in de Grote Kerk, waar amateurkoren uit de omgeving komen zingen.’
De musea van Apeldoorn hebben een prominente rol gekregen. Udo: ‘In het Oranjepark wordt een heel museumdorp gebouwd. Daar worden speciaal ontworpen glazen containers neergezet waarmee de musea uit Apeldoorn en omgeving, zoals het CODA en het Kröller-Muller, zich presenteren. Hiermee brengen we de kunst letterlijk naar buiten.’
Wethouder Messerschmidt is tevreden over de toegankelijkheid van de programmering: ‘Zowel professionele kunstenaars als amateurkunstenaars zijn vertegenwoordigd. Het gros van het programma is gratis toegankelijk, wat het enorm laagdrempelig maakt. Ik hoop dat niet alleen de standaard cultuurliefhebbers van De Opening genieten, maar dat ook mensen die misschien normaal gesproken niet zo makkelijk naar culturele evenementen gaan, nu toch ook een kijkje komen nemen. Ze zullen verrast worden door het rijke, culturele aanbod in Apeldoorn. En hopelijk nog eens terugkomen.’
De organisatie wil De Opening de komende jaren steeds verder uitbouwen. Udo: ‘Onze ambitie is dat De Opening over drie jaar in heel Nederland tegelijk wordt gevierd. Het moet zoiets worden als Koningsdag en Bevrijdingsdag: in dit geval vieren we dan het enorme belang van kunst en cultuur. En daarbij is er jaarlijks een andere stad of regio die centraal staat en waar de live tv-uitzendingen vandaan komen. Maar om bij zo’n landelijke viering te komen moeten we nog wel wat stappen zetten. We zijn voor nu heel trots dat we met vereende krachten de eerste editie in Apeldoorn gerealiseerd hebben. We hopen dat dit de showcase waardoor het concept elk jaar verder kan groeien.’
De Opening vindt plaats van 29 t/m 31/8 in en rond Apeldoorn.
3 bijzondere programma-onderdelen van De Opening
Openingsconcert (vrijdag 29/8): Op het Marktplein in Apeldoorn wordt er een openluchtconcert gegeven met optredens van o.a. indiepopband Rondé, singer-songwriter Reitse Machiel, popzanger Marc Floor en chansonnier Matthijn Buwalda.
Het Buitenmuseum (hele weekend): Het Oranjepark verandert in een openluchtmuseum waarin de musea van Apeldoorn voorproefjes geven van hun nieuwste exposities. Er zijn speciaal ontworpen glazen containers van het CODA Museum, het ACEC en het Kröller-Müller Museum.
Musical Awards: The Kick-off (zondag 31/8, NPO 1, 21.20 uur) Bij Paleis het Loo wordt een groot concert gegeven waarbij de casts van nieuwe musicalproducties zich presenteren. Met optredens van o.a. Hairspray, West Side Story, Stoornis of My Life, Aletta de Musical, Foxtrot en Hadestown.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant