Bits of Freedom begint een kort geding tegen Meta. De organisatie voor digitale mensenrechten eist dat gebruikers veel eenvoudiger kunnen kiezen voor chronologische overzichten op Instagram en Facebook.
is techredacteur van de Volkskrant, gespecialiseerd in de impact van kunstmatige intelligentie op de maatschappij.
Wie de Instagram-app opent, ziet een overzicht waar niet de nieuwste berichten bovenaan staan, maar de interessantste. Althans: de interessantste volgens eigenaar Meta. Bij Facebook geldt hetzelfde verhaal. Volgens Bits of Freedom overtreedt Meta hiermee de Europese Digital Services Act (DSA).
Deze wet is bedoeld om gebruikers te beschermen tegen de zeer grote platformen, waaronder ook die van Meta. De DSA doet dat onder andere door consumenten meer controle te geven over de informatie die ze te zien krijgen.
In het geval van de tijdlijnen stelt deze wet dat platforms en zoekmachines die aanbevelingsalgoritmes gebruiken, hun gebruikers minstens één optie moeten aanbieden waarbij aanbevelingen niet gebaseerd zijn op gebruikersprofielen.
Een ander artikel van de Europese wet verbiedt misleidende interface-ontwerpen (zogenoemde ‘dark patterns’). Meta en andere grote aanbieders mogen hun apps en sites niet zo ontwerpen dat ze gebruikers misleiden of manipuleren. Met andere woorden: consumenten moeten vrije en geïnformeerde keuzes kunnen maken, zonder dat ze daarbij ondermijnd worden.
En precies dat laatste doet Meta wel, betoogt Bits of Freedom in het kort geding. Weliswaar kunnen mensen kiezen voor een tijdlijn met alleen de berichten of foto’s van mensen en organisaties die zij zelf volgen, op chronologische volgorde, maar Meta biedt deze optie niet als standaard.
Bovendien maakt Meta het volgens de organisatie ‘onnodig lastig’ deze tijdlijn te vinden. Als het iemand al is gelukt om de tijdlijn op ‘volgend’ te zetten in plaats van het algoritmisch gestuurde ‘voor jou’, dan zet Meta deze instelling iedere keer weer terug. X doet dat bijvoorbeeld niet: wie eenmaal voor een chronologisch overzicht heeft gekozen, blijft dat zien.
Zowel Facebook als Instagram stopte al jaren geleden met de standaard chronologische tijdlijn, toen ze erachter kwamen dat een overzicht gebaseerd op gebruik veel meer interactie opleverde.
‘Het is bizar dat een handvol Amerikaanse techmiljardairs bepalen hoe wij in Nederland iedere dag de wereld zien’, stelt Evelyn Austin, algemeen directeur Bits of Freedom, in een toelichting.
De techbedrijven stellen volgens de organisatie hun eigen belangen voorop: het verkopen van zoveel mogelijk advertenties op basis van de interesses en het gedrag van gebruikers. ‘Daarbij proberen ze gebruikers aan het scherm gekluisterd te houden door ze steeds extremere informatie te serveren.’
Marijn Sax, universitair docent bij het Instituut voor Informatierecht van de Universiteit van Amsterdam, acht de zaak kansrijk: ‘Bij de DSA draait het om het beschermen van de keuzevrijheid van consumenten. Meta lijkt die te ondermijnen door actief energie te steken in het tegenwerken en terugdraaien van een bewuste keuze.’
Meta zegt in een korte schriftelijke reactie: ‘Wij zijn het niet eens met de suggestie dat we de DSA hebben overtreden.’ Het bedrijf heeft naar eigen zeggen ‘substantiële wijzigingen’ in zijn processen en systemen doorgevoerd om aan alle wettelijke verplichtingen te voldoen.
De zitting vindt plaats op 22 september.
Alles over tech vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant