Noord-Korea Kim Jong-un reist volgende week naar Beijing om een grote militaire parade bij te wonen. De relatie tussen Noord-Korea en China was de afgelopen jaren wat bekoeld.
Kim Jong-un zwaait voor hij de trein in stapt naar zijn laatste buitenlandse bezoek, twee jaar geleden aan Rusland.
De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un is komende woensdag te gast bij een grote militaire parade, waarmee China het einde van de Tweede Wereldoorlog herdenkt, bevestigen zowel Chinese als Noord-Koreaanse staatsmedia. Naast Rusland is China traditioneel de belangrijkste bondgenoot van Noord-Korea, en verreweg de belangrijkste economische partner van het internationaal geïsoleerde land. Kim en de Chinese leider Xi Jinping ontmoetten elkaar voor het laatst voor de coronapandemie, in 2019 in Pyongyang.
De relatie bekoelde de laatste jaren, doordat Kim de banden met Moskou verder verstevigde. Noord-Korea levert Rusland op grote schaal munitie en ook raketten voor de oorlog in Oekraïne, en stuurde zeker twaalfduizend militairen om aan Russische zijde mee te vechten. Rusland levert Noord-Korea in ruil daarvoor onder meer brandstof en vermoedelijk ook militaire technologie, waardoor de afhankelijkheid van China is verminderd. Ook hielp Rusland het internationale sanctieregime tegen Noord-Korea te ondermijnen door het VN-toezicht daarop te blokkeren. In juni 2024 bezegelden beide landen hun vriendschap met een wederzijds verdedigingspact.
Voor China was die toenadering ongemakkelijk: het beperkte de invloed die Beijing op de lastige, met kernbommen gewapende buurman kon uitoefenen. Vorig jaar ging de viering van een ‘vriendschapsjaar’ vanwege 75 jaar diplomatieke banden tamelijk stilletjes voorbij.
Dat Kim nu naar Beijing komt, is niet alleen daarom opmerkelijk. De Noord-Koreaanse leider reist niet vaak naar het buitenland – de laatste keer was een bezoek vlak over de grens met Rusland in 2023 – en geeft bovendien de voorkeur aan één-op-één-ontmoetingen boven multilaterale bijeenkomsten.
In Beijing maken volgende week een kleine dertig wereldleiders hun opwachting, onder wie de Russische president Vladimir Poetin en zijn Wit-Russische collega Aleksandr Loekasjenko, de Myanmarese juntaleider Min Aung Hlaing, de Indonesische president Prabowo Subianto en president Masoud Pezeshkian van Iran. Uit de Europese Unie is alleen de Slowaakse premier Robert Fico aanwezig.
De Noord-Koreaanse en Chinese leiders ontmoetten elkaar voor het laatst voor de coronapandemie, in 2019 in Pyongyang. Xinhua / eyevine
Remco Breuker, hoogleraar Koreastudies aan de Universiteit Leiden, denkt dat de komst van Kim mogelijk een reactie is op het „redelijk geslaagde” bezoek dat de Zuid-Koreaanse president Lee Jae-myung de afgelopen dagen bracht aan Japan en de Verenigde Staten. De twee landen, die zich beide door Noord-Korea bedreigd voelen, werken steeds nauwer samen op veiligheidsgebied.
Kims bezoek is volgens Breuker ook een kans voor China en Noord-Korea om „de nieuwe status quo te erkennen”. „Noord-Korea heeft meer handelingsvrijheid gekregen nu het niet meer alleen op China leunt.” Tot slot zou herstel van de relatie met China voor Kim Jong-un een manier zijn om zich voor te bereiden op een einde aan de oorlog in Oekraïne, dat de innige band met Rusland kan bedreigen.
Xi heeft ook de nieuwe Zuid-Koreaanse president Lee voor de parade uitgenodigd, maar die heeft nog niet gereageerd. De progressieve Lee, die in juni aantrad, zoekt een balans tussen zijn grootste handelspartner China en de Zuid-Koreaanse veiligheidsalliantie met de Verenigde Staten. Dat is precair vanwege de gegroeide rivaliteit tussen China en de VS.
Lee streeft naar ontspanning in de relatie met Noord-Korea. Zijn toenaderingspogingen – onder meer door het ontmantelen van luidsprekers aan de grens waaruit propaganda schalde – bleven tot dusverre onbeantwoord. Kim Jong-uns zuster Kim Yo-jong, die geldt als spreekbuis van het regime, liet eind juli weten „geen interesse” te hebben in een gesprek. Vorige week noemde ze Zuid-Korea „de trouwe hond” van de VS.
Namens Zuid-Korea wordt wel parlementsvoorzitter Woo Won-shik in Beijing verwacht, maar over een eventuele ontmoeting met de Noord-Koreaanse afvaardiging is niets bekendgemaakt. Breuker denkt dat Zuid-Korea dat wel zal proberen, maar „dat hangt echt af van het Noorden. Als dat een beetje consistent is, wijst het alle avances af”.
Eerder deze week zei de Amerikaanse president Donald Trump dat hij Kim Jong-un graag opnieuw zou ontmoeten. In zijn eerste termijn sprak hij Kim drie maal over nucleaire ontwapening, maar dat leverde niets op. Trump heeft geen plannen bekendgemaakt om de parade in Beijing bij te wonen.
Source: NRC