Evan Bogerd Organist Evan Bogerd begeleidt jong talenten die optreden in de Westerkerk in Amsterdam tijdens het Grachtenfestival. „Ik verwonder mij over de ongelooflijke virtuositeit van deze jonge Zeeuwse.”
Organist Evan Bogerd (links) repeteert met Marcel Sutedja (viool) en danser Chris Kokkeel in de Westerkerk voor een optreden tijdesn het Grachtenfestival.
De serie ‘Jong talent in de Oude Wester’ heeft al zo’n 20 jaar een vaste plek in het Grachtenfestival. 5 dagen lang treed ik op met jong talent afkomstig van het Prinses Christina Concours in de (en ‘mijn’) Amsterdamse Westerkerk. Het is vrij intensief met vijf totaal verschillende programma’s. Ik begeleid hen hoofdzakelijk op het prachtige koororgel van de Westerkerk, een wendbaar en intiem instrument. De concerten zijn dagelijks om 13.00 uur en duren 45 minuten.
Bij de repetitie om 11 uur meldt zich naast de 16-jarige violist Marcel Sutedja ook Chris Kokkeel (danser). Al vrij snel bleek dat Marcel een uitgekiender programma had samengesteld dan ik op voorhand dacht. Chris danste in een eigen choreografie bij Arvo Pärt’s ‘Fratres’. Een prachtig werk dat ik vaker speel maar door deze toevoeging een compleet nieuwe ervaring oplevert. Het werk zuigt je mee naar de kenmerkende wereld van Pärt: spanning bouwt zich boven een koraalachtige orgelpartij langzaam op naar een hoogtepunt, daarna volgt de ontspanning en het laten wegvloeien van klanken.
Organist Evan Bogerd (links) repeteert met Marcel Sutedja (viool) in de Westerkerk voor een optreden tijdesn het Grachtenfestival.
De barokke Rozenkrans-sonates van Biber vertellen het verhaal van de geboorte van Jezus. Marcel had het lumineuze idee om telkens kort de luisteraar mee te nemen in het verhaal met daarbij aan mij het verzoek met sfeerimprovisaties zijn gesproken verhaal te begeleiden. Zo ontstond in feite één groot werk met gesproken tekst en drie sonates. Inventief en creatief!
Na afloop van de concerten staat eigenlijk altijd een bezoek aan Café Kalkhoven (de heidense dependance van de Wester) gepland, maar op maandag zijn ze dicht waardoor ik mijn heil snel elders zoek. Om 15.00 en 17.30 uur staan nog repetities gepland voor de resterende concerten.
Het stramien is eigenlijk dagelijks hetzelfde, om 9.00 neem ik de trein in het mooie Dalfsen om dan rond 10.30 uur te arriveren bij de Amsterdamse Westerkerk. Nu er geen trams meer rijden over de Rozengracht wordt de reistijd langer, gelukkig zit het weer deze week mee.
Rond 11 uur repeteer ik met de 16-jarige Oirla van Ravenzwaaij uit Almere. Zij speelt dwarsfluit, voor het concert later die dag. Op het programma onder andere Poulencs Sonate voor fluit en piano. Dat speelde ik ooit op mijn eerste piano-bijvaktentamen aan het Koninklijk Conservatorium. Alsof het gisteren was.
Evan Bogerd achter zijn orgel.
Het werkt met een orgel in een fraaie akoestiek als de Wester eigenlijk heel erg goed. Soms is het de vraag in hoeverre ik pianopartituren werkend krijg op het wendbare orgel van de Wester, bij Poulenc bleek het echter simpel te realiseren. Oirla, bedeesd en bedreven, speelt prachtig!
Vanaf het eerste moment was het wel duidelijk dat ik te maken had met een ervaren musicus. Guilherme Sousa, die saxofoon speelt, weet wat hij wil en heeft ook de gave omdat snel en effectief duidelijk te maken. Dat is bij de zeer jonge generatie nog zeker geen standaard.
Hij had er werk van gemaakt, net als velen zocht hij naar origineel repertoire voor orgel en een solist. Dat valt vaak niet mee en raad ik ze vaak ook af. Guilherme kwam echter uit bij de Sonate voor saxofoon en orgel van de Canadees Denis Bedard. Een virtuoos werk waarin beide instrumenten konden excelleren. Het aardige voor mij is dat ik bij een saxofoon niet bang hoef te zijn voor mijn volume. Als Guilherme echt aanzet kan het hele orgel open! Het publiek is zeer enthousiast.
Na een improvisatie mijnerzijds besloten we het concert in meditatieve sfeer met Rachmaninovs Vocalise. De akoestiek van de Wester zorgde voor een extra laag emotie. Dat krijg je er gratis bij.
Normaal probeer ik in deze week geen soloconcerten te hebben. Ik ben jaarlijks 51 weken solist en één week begeleider. Maar voor het zoveelste jaar op rij had ik toch niet goed opgelet. Zodoende vertrok ik direct na het concert naar Helmond voor een orgelconcert…
Soms krijg je diverse leerlingen van dezelfde docent, wat ook nog kan is dat er opeens een zusje verschijnt van een jong talent uit een eerdere jaargang. Emma Naegele, celliste, begeleide ik in 2023. Nu was het tijd voor zusje Katja op viool, tevens de jongste solist van deze week. Katja kwam onder andere met Blochs ‘Nigun’ uit ‘Baal Shem’. Melancholische muziek die de kracht van het chassidische lied verbeeldt. Katja speelt intens en zet je als het ware voor de Klaagmuur. Wat een verbeeldingskracht!
Katja bereid zich tot in de puntjes voor. Hier schaven, daar schaven, aanpassen aan de akoestiek. Het tekent het niveau waarop jonge talenten soms werken.
Na afloop heb ik niets meer gepland, dat betekent rustig een biertje bij Kalkhoven en huiswaarts.
Mijn voortdurende reistijd naar Amsterdam is voor velen een gesprekstarter. De solist van vandaag, Esra Jonckman (16), die blokfluit speelt, komt helemaal uit Vlissingen! Dat deed ze overigens bijna wekelijks als Jong Talent-leerling van het Amsterdams Conservatorium. Mijn reistijd werd overigens weer eens wat langer. De gelijktijdige Sail zorgt voor een heuse invasie aan binnenlandse toeristen per trein.
Met een tas vol blokfluiten (heb je er een stoel voor?) begeven we ons naar het podium waar dit keer ook mijn kistorgel staat te wachten. Zo kunnen we ook een toontje lager musiceren in ‘415’. Ik verwonder mij over de ongelooflijke virtuositeit van deze jonge Zeeuwse. Ik had daar ook alle gelegenheid toe in de chaconne van Rebel. Als een ‘PachelbelCanonCellist’ speelde ik hetzelfde basthemaatje over en over terwijl Esra eroverheen dartelde met noten alsof het niets was. Ze verrast mij met een hedendaagse solo die ik dan ook maar prompt beantwoordt met een bijpassende improvisatie. Daarna zit het erop voor mij. Bij Kalkhoven drink ik een biertje en hoor de repetitie van het Prinsengrachtconcert. Een jaarlijks ritueel.
Organist Evan Bogerd.
Sinds een paar jaar besluit deze serie met een prijswinnaarsconcert van het Duyschot Orgelconcours. De orgelbank werd dit jaar afgestaan aan winnaars Michaël Verniers en Albèrt Driessen. Voor mij reden om thuis eens een dag niks te doen en mij nog eens te verwonderen over het geweldige talent dat er rondloopt.
Source: NRC