De Amerikaanse acteur Jeremy Renner (54) overleefde ternauwernood een ongeluk met zijn sneeuwscooter. Na een snelle revalidatie ging hij ondanks aanvankelijke tegenzin toch weer acteren. Maar, vertelt hij, het ongeluk heeft hem als mens wel degelijk veranderd.
is tv-recensent voor de Volkskrant en schrijft over film.
‘Een machine van 7.000 kilo met zes fucking wielen en 76 ijzers, in gevecht met één lichaam. Schedel, kaak, jukbenen, kiezen, kuitbeen, scheenbeen, longen, oogkassen, bekken, ellepijp, benen, armen, huid: krak, knak, krak, knap, krak.’
In amper 5 seconden heeft hij zo’n 38 botten gebroken. Eén oog ligt open, het andere ligt op de grond. Veertien gebroken ribben, een doorboorde lever, een ontwricht sleutelbeen en een gebroken schouder.
Zet dit op een rijtje, en je mag het gerust een klein wonder noemen dat we in een Londense hotelkamer tegenover filmster Jeremy Renner (54) zitten – en dat die ook nog in blakende gezondheid verkeert.
Op nieuwjaarsdag 2023 werd de Amerikaanse acteur overreden door zijn eigen sneeuwscooter, bij een ongeluk op de oprit van zijn vakantiehuis in Nevada. Renner probeerde zijn neef en diens truck te bevrijden uit de sneeuw, maar verloor de controle over zijn sneeuwschuiver.
Hij sprong vervolgens uit het voertuig zonder de noodrem te gebruiken, waarna de sneeuwschuiver recht op zijn neef afkoerste. In een uiterste poging het voertuig alsnog te stoppen, kwam hij zelf onder het loodzware ding terecht.
Het laatste wat Renner zich herinnert van de momenten voor het ongeluk? ‘Ik dacht het niet, klootzak.’
Renner raakt bij het ongeluk dusdanig gewond dat hij meerdere dagen moet doorbrengen op de intensive care. Uiteindelijk herstelt hij wonderbaarlijk snel – volgens de dokters onder meer dankzij zijn fitheid.
Drie maanden later kan hij weer lopen, en in 2024 is hij weer fit genoeg om terug te keren op de filmset, onder meer voor het derde seizoen van Mayor of Kingstown (te zien op SkyShowtime) en de nieuwe Knives Out-film Wake Up Dead Man, die later dit jaar verschijnt op Netflix.
Maar eerst is er het boek My Next Breath, waarin Renner uitgebreid terugblikt op het ongeluk, zijn revalidatieproces en zijn levensloop. In Londen vertelt de Amerikaan dat hij dat boek in eerste instantie ‘helemaal niet wilde schrijven’. Want ja, wie zat daar nu eigenlijk op te wachten?
Kijkend naar de interviewer: ‘Maar laten we eerlijk zijn, het is best een goed verhaal, toch? Het is een verhaal over mijn leven, mijn dood, en mijn nieuwe leven. Daar was vast wel een publiek voor te vinden.’
Bovendien werkte het schrijven louterend voor de acteur. ‘Het ongeluk en de nasleep zijn nu enigszins uit mijn systeem, en dat is een lekker gevoel. Tegelijkertijd is dat ook maar iets wat ik mezelf wijsmaak, omdat dat ongeluk natuurlijk in elke vezel van mijn lichaam zat.
‘Zeker in de eerste maanden dacht ik dat ik het revalidatieproces gewoon kon afvinken en moeiteloos doorkon. Maar zoiets is mentaal blijkbaar onmogelijk: ik kon pas door nadat ik het allemaal van me af had geschreven.
‘Je gelooft het misschien niet, maar ik voelde echt wel een bepaalde schaamte en onzekerheid om dit allemaal op te schrijven. Maar wat ik heb gemerkt, is dat het juist wel iets heeft om zulke intieme verhalen te delen met wildvreemden. Ik had dit lesje in kwetsbaarheid en openheid blijkbaar nodig.’
Een carrière als filmster was in eerste instantie helemaal niet iets waarin hij zin had. De in 1971 in Californië geboren Renner, oudste kind uit een gezin van zeven, studeerde in eerste instantie computerwetenschappen en criminologie, totdat hij in een dramaklasje ontdekte dat acteren wel degelijk zijn grote droom was.
Na aanvankelijk een paar jaar te leven op een goedkoop dieet van minidonuts, krijgt Renner rond de eeuwwisseling gaandeweg steeds wat meer kleine rolletjes, al wisselt hij zijn acteerwerk dan nog wel af met een parttimebaan als make-up artist.
Renner komt voor het eerst echt op de radar met zijn hoofdrol in Dahmer (2002), waarin hij seriemoordenaar Jeffrey Dahmer vertolkt. In de jaren daarop volgen rollen in films als S.W.A.T., 28 Weeks Later en The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford.
De grote doorbraak volgt met een hoofdrol als explosievenopruimer in Kathryn Bigelows zenuwslopende thriller The Hurt Locker. Het levert Renner zijn eerste Oscarnominatie op, een jaar later gevolgd door een tweede voor zijn rol in bankovervalthriller The Town.
Daarmee is Renners naam gevestigd: hierna speelt hij grote rollen in The Bourne Legacy en de vierde en vijfde Mission: Impossible-film, en wordt hij wereldberoemd met zijn rol als Marvel-personage Hawkeye in The Avengers en andere succesvolle Marvel-films.
Naast zijn veelgeprezen rollen in films als Arrival en Wind River blijft Renner ondertussen ook experimenteren op andere terreinen. Zo is hij singer-songwriter, speelt hij in bandjes (op gitaar, keyboard en drums) en brengt hij in 2020 zijn eerste ep uit (The Medicine).
In 2023 richt hij de RennerVation Foundation op, een non-profitstichting waarmee hij kinderen uit moeilijke milieus een leukere jeugd wil geven, onder meer door georganiseerde zomerkampen. In de documentaireserie Rennervations (Disney Plus) reist Renner door de VS om overheidsvoertuigen om te bouwen voor het goede doel.
Een curieus zijpad is Jeremy Renner Official, een mobiele app die Renner in 2017 op verzoek van een techbedrijf lanceert om fans een ‘inkijkje’ te geven in zijn dagelijks leven. Met deze app kunnen fans ook reageren en met elkaar in gesprek gaan.
De app wordt al snel een meme op zich, vooral omdat trollen ermee aan de haal gaan en er talloze grappen worden gemaakt over Renner. Na twee jaar wordt Jeremy Renner Official offline gehaald.
Dat hij die app überhaupt lanceerde, is enigszins paradoxaal, omdat hij naar eigen zeggen altijd al moeite had met zijn sterrenstatus, die nog maar eens explodeerde na zijn rollen in de Marvel-films. In zijn boek schrijft Renner dat het ‘niet altijd makkelijk’ is om beroemd te zijn.
‘Niet om pathetisch te doen, maar ik merkte weleens dat sommige mensen me geen privacy gunden als ik uit eten was met mijn naasten. Doordat ik deel uitmaakte van het Marvel-universum, hadden die mensen het gevoel dat ik een beetje van hen was, en dat ik niet flauw moest doen als iemand een selfie met me wilde maken.’
Maar ook dat veranderde na het ongeluk, stelt Renner in ons gesprek: ‘Eerst wilden mensen altijd alleen maar selfies met me maken omdat ik in The Avengers speelde, maar sinds het ongeluk merk ik dat fans me vaker op een menselijke manier benaderen. Dan vragen ze hoe het gaat, in plaats van dat ze alleen wat komen halen.
‘Ik vind dat ster-zijn maar ongemakkelijk, omdat de mens achter de ster vaak wordt vergeten. Het voelt goed dat mensen nu de man zien die ik ben, en niet de rollen die ik speel, want dat is allemaal maar nep.’
Juist door die sympathieke reacties na zijn ongeluk deelde Renner op Instagram veel beelden van zijn revalidatieproces. ‘Het ongeluk was natuurlijk een privémoment, dat ging niemand wat aan. Maar toen ik na een paar dagen ontwaakte uit mijn coma, was het nieuws ontploft.
‘Ik vond het daarom prettig om het verhaal zelf te sturen, juist omdat mensen zo lief reageerden. Ik vond dat ik iets moest terugdoen, ook omdat de sfeer op sociale media al vaak zo giftig is.’
Hoewel Renner zichzelf in het boek omschrijft als iemand die ‘nooit blind optimisme predikt’, probeerde hij de moed erin te houden door luchtig tegen de situatie aan te kijken. ‘Lachen is noodzakelijk, zeker als je zo veel pijn en stress ervaart. En wees nu eerlijk, hoe kun je níét lachen om een situatie waarin je ogen met ducttape aan je hoofd zitten vastgeplakt?’
Op de vraag wat er voor hemzelf precies is veranderd na het ongeluk, zegt hij: ‘Ik ben veel selectiever geworden in het gebruik van het woord ‘pijn’, omdat ik daar nu een heel andere relatie mee heb. Ik gebruik het zelfs liever niet meer en probeer veel beter te luisteren naar mijn lichaam. Maar dat is lastig, omdat ik nu eenmaal een behoorlijk koppige son of a bitch ben.
‘In eerste instantie had ik na het ongeluk maar weinig zin om weer te gaan acteren. Dat is inmiddels veranderd, bijvoorbeeld omdat ik in de nieuwe Knives Out-film mocht spelen. Als je continu pijn hebt, is acteren wel het laatste wat je wilt doen; dan heb je echt geen zin om je te verdiepen in fictieve werelden en personages.
‘Tijdens de revalidatie waren er veel dingen die even niets voor me betekenden, omdat ik alleen maar bezig was om weer op de been te komen. Inmiddels kan ik de fantasiewereld van het acteren weer omarmen.’
Wel is Renner selectiever geworden in zijn keuze voor rollen, omdat hij zijn tienerdochter en andere familieleden niet meer maandenlang alleen wil laten. ‘Als zij niet met me mee kunnen, neem ik de rol gewoon niet aan. Ik hoef niet meer zo nodig in elke film te spelen.
‘Ik heb zelf ook al mijn hele leven moeite om te ontspannen en even aan alles te ontsnappen. Ik zou zo graag willen dat ik gewoon op een stoel kan gaan zitten om een film te kijken, maar ik heb zelden genoeg ruimte in mijn hoofd om me te kunnen verliezen in fictie. Ik kijk liever documentaires en natuurprogramma’s.’
Na het ongeluk is rust sowieso belangrijker geworden voor Renner. ‘Ik wil de ruis tegenwoordig zo veel mogelijk vermijden. De enige chaos in mijn leven is de chaos die ik zelf creëer. En door het ongeluk ben ik veel gevoeliger geworden, dus alles is al snel een te grote prikkel.
‘Daarom leef ik het liefst in de natuur, waar al mijn buren bomen zijn. Na het ongeluk is het makkelijker geworden om die rust écht te omarmen, omdat ik steeds minder bezig ben met wat er wél is, in plaats van wat er niet is.’
Zoals hij zelf concludeert in zijn boek: ‘Goddank dat ik ben gestorven. Goddank dat ik nu echt kan leven.’
Jeremy Renner: My Next Breath.
Gallery; 224 pagina’s; € 24,99.
Luister hieronder naar onze podcast Culturele bagage. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant