Nu columnisten in kwaliteitsmedia schrijven dat witte, hoogopgeleide vrouwen een vergeten groep zijn in het gesprek over femicide, wordt het tijd om ook te wijzen op de blinde vlekken in hun betogen.
Kent u de naam Sudaba Hosseinzada (16)? Of de namen Zarife Gökkaya (18), Cimen Kuashi (18) en Zeynep Boral (24)? Of Nafisha Anwari (36) en Arzou Anwari (9)? Roshin Ahmad (28)? Wellicht kent u Ryan al-Najjar (18) vaagjes, omdat de rechtszaak nog loopt. Zelfs voor mij duurde het even de naam uit te vinden van het andere met Syrië geassocieerde lichaam dat een paar weken terug in een bos bij Almere werd gevonden: Bouchra (24).
Waarschijnlijk bent u beter bekend met de namen Marianne Vaatstra (16), Anne Faber (25) en sinds afgelopen week Lisa (17). Namen die u zeker zult kennen zijn Hannie Schaft (24) en Els Borst (81).
Wat de eerste groep vrouwen kenmerkt, is dat zij vanwege ideologische redenen ter dood zijn gebracht. Dat bagatelliseert men vaak met de term ‘eerwraak’, al is er niets eervols aan het vermoorden van vrouwen vanwege wat zij wel of juist niet met hun vagina doen. Zij werden uitsluitend gedood vanwege het uitoefenen van hun individuele vrijheden en daarmee hun persoonlijke autonomie.
Over de auteur
Izz ad-Din Ruhulessin is werkzaam in de IT-sector.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Nu columnisten in kwaliteitsmedia schrijven dat witte, hoogopgeleide vrouwen een vergeten groep zijn in het gesprek over femicide, lijkt het mij een goed moment om het te hebben over de daadwerkelijke blinde vlek hierin. Nu er, voor zover bekend, een meisje van 17 jaar lukraak is gedood, barst vanzelfsprekend op de opiniepagina’s en de tijdlijnen dit gesprek weer los.
In grote lijnen zijn er twee groepen slachtoffers die centraal staan in dit gesprek. De eerste zijn vrouwen en meisjes zoals Anne Faber en Lisa, die toevallig op het verkeerde tijdstip op de verkeerde plek waren. Dat is tragisch, maar het blijft een willekeurige speling van het leven, net als een auto-ongeluk. Dat er gekken rondlopen die (seksueel) geweld plegen vanwege waandenkbeelden of andere psychische aandoeningen is iets wat we nooit helemaal kunnen voorkomen. Ook niet door het sluiten van grenzen.
De andere groep zijn vrouwen die ‘foute vriendjes’ hebben, na het verbreken van de relatie of vanwege een geschil in de echtscheiding worden gedood. Door daders die niet in staat zijn om hun extreme emoties tijdens conflictsituaties te beheersen. Ook kan er sprake zijn van achterliggende psychische aandoeningen.
De meeste voorstellen richten zich dan ook op het voorkomen en ondersteunen van vrouwen die te maken hebben met partnergeweld. Dit begint onder meer bij het herkennen van signalen (‘red flags’) tot beleidsmatige interventies zoals Clare’s Law, een juridisch instrument om een soort ‘verklaring omtrent gedrag’ te verkrijgen ten aanzien van de relationele sfeer, betere voorzieningen zoals blijf-van-mijn-lijfhuizen, en snellere reacties vanuit de politie.
En dit is waar de schoen wringt. Deze blinde vlek maakt de oplossingen volstrekt irrelevant en ontoereikend voor vrouwen die vanwege ideologische motieven in Nederland worden geëxecuteerd. Red flags herkennen en Clare’s Law beschermen niet tegen een omgeving die soms jarenlang geduldig wacht om je te doden. Een blijf-van-mijn-lijfhuis en snellere politie-interventies zijn niet effectief als de daders behoren tot een heel netwerk dat je kan opsporen, zelfs in het buitenland. Een blijf-van-mijn-lijfhuis kan je beschermen tegen een stalkende ex, maar het is geen vesting tegen een ideologie.
Deze blinde vlek laat vrouwen, voornamelijk diegenen met een migratieachtergrond, compleet in de kou staan. Als u een concreet voorbeeld wil hebben waar dit toe kan leiden, verwijs ik u naar Ryan al-Najjar. Die kreeg nota bene beveiliging, maar deze werd op een gegeven moment stopgezet. Hadden haar bedreigers nieuwe openbaringen gehad? Hadden zij hun onvrije ideologie verworpen?
Dat zal in ieder geval zeker niet naar aanleiding van een stopgesprek gebeuren. En dan kun je in het Parool wel de nacht gaan zitten opeisen, maar als de hand die het mes hanteert of de kogels in het magazijn stopt uit dezelfde baarmoeder als jij komt, dan heb je daar niet zoveel aan natuurlijk.
Deze blinde vlek sluit specifieke groepen vrouwen uit van deelname aan de vrije samenleving. Zij worden ongevraagd in het bakje ‘Anderen’ gestopt, dat van ‘culturele wrijvingen’, culturen waar ze nota bene nooit voor gekozen hadden, of andere eufemismen die daarvoor worden verzonnen, en daarmee de heldhaftige keuzes uitwissen waar zij de hoogste prijs voor moesten betalen.
Voorafgaand aan het formuleren van concrete interventies, moeten we daarom een heldere lens ontwikkelen op deze fenomenen.
Moord is het ultieme falen van een ideologie: het is het onvermogen om de geest te breken. Een vrije vrouw vormt slechts door te bestaan een existentiële dreiging voor onvrijheid. Zij belichaamt het radicale, onacceptabele idee van individuele vrijheid en persoonlijke autonomie. Haar executie is daarom geen exotische ‘culturele wrijving’; het is een aanval op het hart van de vrije samenleving.
Vrouwen als Ryan al-Najjar en Roshin Ahmad verdienen het daarom niet om slechts bekeken te worden door de lens van wat hen is aangedaan, want daarmee maken we postuum het werk van hun beulen af, namelijk het uitwissen van hun autonomie. Zij begeven zich in de voetsporen van verzetsstrijder Hannie Schaft en horen daarom als zodanig herinnerd te worden, in plaats van vergeten omdat hun lichamen niet met Nederland worden geassocieerd.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant