Het restant van de coalitie wil door als rompkabinet van VVD en BBB. Een Kamermeerderheid lijkt dit te accepteren. De twee partijen zouden het al eens zijn over de verdeling van de opengevallen ministersposten.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over financiën en landbouw.
Doorregeren met een flinterdunne parlementaire basis van 32 Kamerzetels: VVD en BBB gaan er ‘volle bak’ voor, zei BBB-leider Caroline van der Plas maandagavond in het tv-programma Nieuws van de Dag. ‘Het is volstrekt logisch dat we ervoor gaan. We zijn ons ervan bewust dat we maar 32 zetels hebben, maar in de politiek is het normaal om meerderheden bij elkaar te zoeken. Er ligt al een aantal wetsvoorstellen klaar en daar moeten we gewoon mee aan de slag.’
VVD-leider Yesilgöz viel Van der Plas volmondig bij. ‘Het wordt absoluut niet makkelijk. Met 32 zetels zullen we heel hard moeten werken voor meerderheden. Maar we voelen een sterke verantwoordelijkheid om de problemen op te lossen waar de mensen thuis zich zorgen over maken.’ De demissionaire ministers van het gekortwiekte kabinet legden dinsdag soortgelijke verklaringen af.
Het VVD-BBB-rompkabinet moet misschien nog wel een jaar in functie blijven. De verkiezingen zijn immers pas over twee maanden en de laatste twee kabinetsformaties duurden acht tot negen maanden. Na de verkiezingen beschikt het huidige tweepartijenkabinet mogelijk over nóg minder Kamerzetels. In een nieuwe peiling die het tv-programma EenVandaag dinsdag publiceerde is de VVD teruggezakt naar vijftien zetels (nu 24) en de BBB naar vier (nu acht).
Woensdag debatteert de Tweede Kamer over de vraag hoe het verder moet na de tweede kabinetsval van afgelopen vrijdag. Een rondgang door het Kamergebouw leert dat veel fracties zich schouderophalend neerleggen bij de wens van VVD en BBB om samen door te regeren. Maar dit betekent niet dat de oppositie het rompkabinet structureel uit de brand wil helpen. Alle oppositiepartijen zullen bij elk kabinetsvoorstel en elke stemming afwegen of ze het kabinet op inhoudelijke gronden kunnen steunen. VVD en BBB kunnen dus in principe nergens op rekenen in Eerste en Tweede Kamer.
Maar de meeste fracties voelen er niks voor het restant van het kabinet ook naar huis te sturen. Een motie van wantrouwen tegen het hele kabinet zal, als die al wordt ingediend, tijdens het debat geen meerderheid krijgen. D66-fractievoorzitter Rob Jetten stelde dinsdag voor een verkenner aan te stellen die een soort zakenkabinet van ervaren oud-politici samenstelt, maar dat voorstel krijgt in het Kamergebouw weinig handen op elkaar.
De Tweede Kamer heeft tussen nu en het begin van het verkiezingsreces nog maar vijf vergaderweken. Voordat zo’n verkenner goed en wel een zakenkabinet kan formeren, is het verkiezingsdag, waarna meteen een nieuwe formatieronde van start gaat. Veel fracties hopen op een vlotte kabinetsformatie en laten VVD en BBB in de tussentijd liever doormodderen.
Yesilgöz en Van der Plas zeiden in Nieuws van de Dag dat ze uiterlijk op woensdag de verdeling van de vrijgevallen bewindsliedenposten rond willen hebben. De afgetreden NSC’ers laten vijf onbemande ministeries achter (Binnenlandse Zaken, Buitenlandse Zaken, Sociale Zaken, Volksgezondheid en Onderwijs) en vier staatssecretariaten.
VVD en BBB willen in elk geval de opgestapte ministers vervangen en waarschijnlijk ook de twee staatssecretarissen op Financiën. Tjebbe van Oostenbruggen en Sandra Palmen beheerden twee hoofdpijndossiers die minister van Financiën Eelco Heinen er moeilijk bij kan doen. Van Oostenbruggen ging over de belastingen, waaronder het probleemdossier ‘hervorming spaar- en beleggingstaks’. Palmen deed de afwikkeling van de toeslagenaffaire, ook een dossier dat intensieve aandacht behoeft.
De vervanging van de NSC-bewindspersonen heeft het kabinet uitbesteed aan de vicepremiers Sophie Hermans (VVD) en Mona Keijzer (BBB). Zij voerden daar dinsdagmiddag overleg over met premier Dick Schoof.
Yesilgöz suggereerde dinsdag op tv dat de VVD misschien ook ervaren bestuurders van andere partijen vraagt voor een kabinetspost. Dat zou volgens haar kunnen bijdragen aan een breder parlementair draagvlak voor het gekrompen kabinet. ‘Wij zoeken vooral mensen met bestuurlijke ervaring en mensen die draagvlak kunnen creëren. Het maakt mij niet uit of we die binnen of buiten de VVD vinden.’
Als BBB en VVD het eens zijn over de onderlinge verdeling van de vacante kabinetsposten, zal Schoofs ministerie Algemene Zaken bekendmaken hoe die verdeling eruit ziet. Het is aan de partijen zelf om de namen van de kandidaten bekend te maken. Dat zal waarschijnlijk pas later gebeuren.
Een aantal van de nieuwe ministers zal nog gescreend moeten worden door de AIVD, en het is gebruikelijk om pas namen te noemen als de AIVD alle kandidaten heeft goedgekeurd. Bij de vorige kabinetsformatie ging dat mis. Beoogd PVV-minister voor Asiel en Migratie Gidi Markuszower kwam niet door de screening, terwijl hij al formeel voor de post was voorgedragen.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Al onze podcasts vind je op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant