Behalve de beste basketbalster ter wereld is A’ja Wilson van Las Vegas Aces een trendsetter in de Amerikaanse WNBA. Haar handelsmerk, een legging met één pijp, is overal in de competitie te zien – collega’s dragen hem in de hoop dat er iets van Wilsons allure op hen afstraalt.
schrijft voor de Volkskrant over Amerikaanse sporten.
Voor de eerste wedstrijd van een nieuw seizoen neemt A’ja Wilson (29) nog altijd zelf de schaar ter hand, een ritueel dat in 2018 bij haar debuut in basketbalcompetitie WNBA ontstond. Eigenhandig knipt ze de rechterbroekspijp af van de legging die ze op de vloer draagt. Als ze het asymmetrische kledingstuk heeft aangetrokken, kan het seizoen voor haar beginnen. ‘Het is mijn harnas’, zei Wilson in The Washington Post.
Het blijkt voor haar te werken. De speelster van Las Vegas Aces is al jaren onbetwist de beste basketbalster ter wereld, een status die ze vorig jaar onderstreepte door uit te blinken op de Spelen van Parijs. Wilson won er goud met de Verenigde Staten, net als vier jaar daarvoor in Tokio. Daarmee plaatste ze de kroon op een toch al uitzonderlijk seizoen.
In de WNBA werd Wilson de eerste speelster met meer dan duizend punten in één jaargang. Ze werd topscorer, greep de meeste rebounds van iedereen en werd voor de derde keer verkozen tot beste basketbalster van de competitie, dit keer unaniem. Het was voor het eerst sinds 1997 dat alle journalisten die mogen stemmen het met elkaar eens waren. Een smet was het verloren kampioenschap, maar ook daarvan heeft Wilson er al twee binnen (2022 en 2023).
De ultieme erkenning kwam dit voorjaar, toen de basketbalster haar eigen schoen van Nike mocht presenteren, de A’One. Met een vrolijke commercial, waarin jonge meisjes haar tijdens een spelletje handjeklap op het schoolplein bezingen, werd de eerste, felroze editie van de sneaker op de markt gebracht. Een tweede tv-spotje werd geregisseerd door Malia Obama, dochter van voormalig president Barack Obama.
De aandacht voor vrouwenbasketbal nam de afgelopen jaren flink toe in de VS, en daarmee rees ook de ster van Wilson. Steeds meer Amerikanen weten hoe je haar voornaam uitspreekt: Eezja. Haar vader vernoemde haar naar een album van de band Steely Dan en voegde een apostrof toe.
Veel nieuwe belangstellenden trokken vorig jaar naar de WNBA voor het profdebuut van Caitlin Clark, een fenomeen uit het universiteitsbasketbal, en merkten vervolgens dat de competitie meer te bieden had. Wilson, bijvoorbeeld, een 1,94 meter lange ‘center’ zonder noemenswaardige zwakke plekken, op haar best wanneer het erom spant.
Onder haar collega’s uit de WNBA is het respect voor haar al jarenlang groot. Het is onder meer te zien aan het grote aantal speelsters dat haar bijzondere outfit kopieert. Die wordt nu als modieus gezien, maar was aanvankelijk functioneel.
Wilson trok haar handelsmerk voor het eerst aan voor haar WNBA-debuut in 2018. ‘Mijn lichaam moest nog wennen aan het profbestaan’, zei ze tegen ESPN. Haar linkerbeen voelde wat stijf en langzaam. De verzorgers van Las Vegas raadden haar een legging aan. ‘Maar ik wilde niet mijn beide benen bedekken. Dus besloot ik om de andere kant eraf te knippen.’
Inmiddels dragen ook tientallen andere basketbalsters uit de WNBA de asymmetrische legging. Ze willen zijn zoals Wilson, zoals voetballers het juichen van Cristiano Ronaldo nadoen. ‘Toen zij het deed, wilde ik het ook’, zei Kamilla Cardoso van Chicago Sky tegen ESPN. Cardoso speelde aan de universiteit van South Carolina, net als Wilson.
Het kledingstuk is ook geliefd bij de huidige speelsters van South Carolina. ‘Als ik het draag, speel ik misschien hetzelfde als A’ja’, zei Maryam Dauda. ‘Het hoort nu gewoon bij mijn uniform’, aldus Adhel Tac, die de ‘one-leg sleeve’ ook draagt.
De Wilson-legging kan nog altijd functioneel zijn: het houdt het been warm of verbergt een litteken – sommige spelers dragen een complete legging, om beide benen te ondersteunen. Maar het is vooral een trendy accessoire geworden. Tac: ‘We willen er natuurlijk ook gewoon goed uitzien op het veld. Daar hoort dit bij.’
De legging van Wilson maakt inmiddels deel uit van haar kledinglijn bij Nike, die afgelopen voorjaar samen met haar schoen werd gelanceerd. Ze is niet de eerste die het kledingstuk populair maakte. In de jaren tachtig droeg sprintster Florence ‘Flojo’ Griffith Joyner hem al, zij om haar rechterbeen. Maar door Wilson werd het kledingstuk verder verspreid.
In de mannelijke NBA is de legging te zien om het linkerbeen van Shai Gilgeous-Alexander, de Canadese superster die deze zomer kampioen werd met Oklahoma City Thunder. Bij het Amerikaanse voetbalteam voor vrouwen draagt buitenspeelster Lynn Williams het accessoire om haar rechterbeen.
De legging ontbreekt bij Wilsons standbeeld voor de poorten van de Colonial Life Arena in haar geboorteplaats Columbia, waar ze haar wedstrijden voor de universiteit van South Carolina speelde. Wilson won er een kampioenschap, haar rugnummer wordt door anderen uit respect niet meer gebruikt. In 2018 werd ze als grootste talent van het land ingelijfd door het toen nieuwe Las Vegas Aces.
Wilson groeide op in South Carolina. In basketballen had ze tijdens haar jeugd niet altijd zin, mede door het fanatisme van haar vader Roscoe. De oud-prof, die in Europa en Zuid-Amerika speelde, was hard voor haar, dreef haar tot het uiterste en soms waanzin. Hij liet haar een vest van 10 kilo dragen, om fysieke tegenstand na te bootsen, en een extra zware bal, die ze ontelbare keren door het netje moest gooien.
Na het zoveelste conflict tussen Wilson en haar veeleisende vader – moeder Eva moest soms tussenbeiden komen – besloot Roscoe Wilson het een tandje rustiger aan te doen. Maar uiteindelijk kreeg hij gelijk: Wilson was een uitzonderlijk talent. Door uit te blinken op haar middelbare school, kreeg ze dat ook zelf steeds meer door.
Voor zwarte spelers was aan de universiteit van South Carolina nog nauwelijks plek toen Roscoe Wilson in de jaren zestig een carrière als profbasketballer ambieerde. Dat zijn dochter het wél redde, en zelfs een standbeeld kreeg, maakte veel goed.
Maar makkelijk hebben zwarte basketbalsters het soms nog altijd niet, zo merkte Wilson vooral vorig seizoen. De aandacht ging vooral uit naar de witte Clark. Sommige van dier fans lieten zich op sociale media racistisch uit tegen haar tegenstanders – tot afkeer van Clark zelf.
Vaak sprak Wilson over een gebrek aan erkenning. De afgelopen jaren kregen witte sterren in de WNBA meer sponsorgeld, terwijl de in 1997 opgerichte competitie lang gedragen werd door zwarte vrouwen, ook al werd dat door het grote publiek nauwelijks gezien. ‘Onze ouders vertelden ons altijd dat we als zwarte vrouwen tien keer harder zouden moeten werken om uit te blinken’, zei Wilson vorig jaar. ‘Dat merkte ik dit seizoen meer dan ooit.’
Van critici hoorde Wilson dat haar spel saai zou zijn. Ze zou moeilijk te vermarkten zijn. Maar haar nieuwe schoen bewees het tegendeel. Op de website van Nike waren de roze sneakers binnen drie minuten uitverkocht.
Door het toonaangevende tijdschrift Time werd Wilson uitgeroepen tot een van de invloedrijkste vrouwen van het jaar. Haar biografie werd vorig jaar een bestseller en op sociale media zorgen de outfits waarmee ze naar het stadion komt, van een pak met zebraprint tot een strakke, zwartleren rok, vaak voor opwinding.
Ook op het veld is Wilson met haar legging een trendsetter. ‘Mijn zaakwaarnemer stuurde me een foto van een basketbaltoernooi waar jonge meisjes er allemaal een droegen’, zei Wilson. ‘Dat kwam wel even bij me binnen. Ik wil mijn stempel op deze sport drukken. Niet alleen met mijn spel, maar ook met hoe ik kom opdagen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant