Dierenwelzijn In een verlaten marinepark in het Franse Antibes leven nog twee orka’s, waarvan er een seksueel gestimuleerd wordt door een verzorger. Dierenwelzijnsorganisaties verzetten zich tegen deze praktijk. „Het is niet normaal voor een mens om dit te doen.”
Luchtfoto van het verlaten marinepark in het Zuid-Franse Antibes, waar nog twee orka’s en dertien dolfijnen achterbleven.
Donkergroene algen bedekken de wanden van het bassin waarin orka Keijo op zijn rug ligt, zijn witte buik naar boven gericht. Terwijl een verzorger hem bij zijn vin vasthoudt, is een ander hem seksueel aan het stimuleren om hem tot een orgasme te laten komen. De bewegende beelden zijn te zien op de Instagram-pagina van dierenrechtenorganisatie Tidebreakers. Op een foto is te zien dat in het bassin ernaast zijn moeder Wikie ligt, haar neus richting haar zoon, vlak voor de sluis die ze van elkaar gescheiden houdt.
Marineland Antibes in Zuid-Frankrijk, waar de twee orka’s leven, is in januari gesloten. Het park denkt dat het door aangepaste Franse wetgeving, waardoor shows met dieren verboden worden, niet langer rendabel zal zijn en sloot de deuren. Voor moeder (24), zoon (11) en de dertien dolfijnen die er nog steeds leven, is nog geen nieuw onderkomen gevonden. De omstandigheden zijn verre van optimaal. De bassins zijn in slechte staat en er is weinig interactie met verzorgers. En nu dus dit.
„Ik geloofde mijn ogen niet”, zegt Marketa Schusterova, medeoprichter van de in Canada gevestigde dierenrechtenorganisatie TideBreakers, aan de telefoon. Ze volgt de ontwikkelingen van Wikie en Keijo al langer, en was de afgelopen weken vanuit Canada afgereisd naar het park om te filmen. Dagenlang lieten zij en haar team elk uur een drone opstijgen om een logboek bij te houden van de situatie. „Tijdens een van de vluchten zagen we een vreemd tafereel. Dit kan niet, dachten we. Pas toen we het op een computer goed bekeken zagen we dat het om seksuele stimulatie ging.” Haar maag draaide ervan om, zegt ze. „Het is niet normaal voor een mens om dit te doen.”
Die stimulatie is voor de bestwil van orka-zoon en orka-moeder, liet Marineland in een reactie aan BBC News weten. Keijo is aan het puberen en zou seksueel agressief richting zijn moeder zijn. „Hoewel spectaculair, is het natuurlijk en totaal pijnloos voor de dieren”, zegt een manager in het artikel van BBC. Moeder en zoon in aparte bassins plaatsen om „inteelt te voorkomen” is geen optie, omdat het sociale dieren zijn die gezelschap nodig hebben. Daarom wordt Keijo „eens per maand” bezocht door de verzorgers.
Onzin, zegt TideBreakers. „Dit wordt nooit zomaar gedaan, alleen als het sperma bedoeld is voor een fokprogramma”, zegt Schusterova. Daarnaast vindt ze het verdacht dat in Japan de laatste mannelijke orka in gevangenschap, Earth, begin deze maand is overleden. Dat land mag, in tegenstelling tot de meeste Europese landen, nog fokken met orka’s – en zou dus best geïnteresseerd kunnen zijn. „Sperma exporteren vanuit Frankrijk mag nog wel, tot 2026.”
Seksuele stimulatie bij dieren ten behoeve van fokprogramma’s was in het verleden niet ongebruikelijk. Een uitzending van tv-programma Rambam, over het Dolfinarium in Harderwijk, belichte dit fenomeen in 2016. „Oh my god. Deze guy zit gewoon een dolfijn af te trekken”, zegt de undercover redacteur van het programma tijdens die opname. Er werd aangifte gedaan tegen het Dolfinarium, voor ontucht met dieren. Omdat het ging om een wetenschapper en om onderzoek voor een fokprogramma, oordeelde het Openbaar Ministerie dat het niet om ontucht ging.
De hele situatie benadrukt volgens Sanne Kuijpers, van World Animal Protection, in elk geval de noodzaak om een oplossing te vinden voor dieren in parken als deze. De dieren zomaar uitzetten is geen optie, de meeste zullen het niet overleven in het wild. Er zijn diverse plannen en ontwikkelingen op het gebied van sanctuary’s op zee, waaronder in Canada en Griekenland, waar dieren een veel groter maar veilig afgezet gebied hebben om te leven, maar die zijn nog niet operationeel. „Wij pleiten voor een wereldwijd fokverbod voor walvisachtigen om toekomstig leed te voorkomen”, zegt Kuijpers. Daarnaast vindt ze het belangrijk dat ook overheden en de industrie gaan bijdragen aan een oplossing voor de generatie dieren die nu in gevangenschap leeft. Dat zou volgens haar niet een ander, ondermaats dierenpark voor verdere uitbuiting moeten zijn. „We moeten werken aan een verantwoorde uitfasering.”
Maar dat lost voor Wikie en Keijo nu nog niets op, terwijl hun situatie schrijnend is. „De bassins waarin ze leven zijn afgekeurd. We hebben gezien dat medewerkers proberen met cement de scheuren langs de randen va het bassin een beetje bij te werken, daarbij valt dat ook in het water waarin de orka’s leven”, zegt Schusterova. Daarnaast hebben ze veel te weinig te doen. „We zagen dat Keijo een speeltje per ongeluk uit het water had gegooid. Hij heeft zichzelf uren op de kant geworpen in een poging het terug te halen. Het is geen wonder dat hij dan agressief wordt.”
Voor nu zou het beter zijn om de dieren in elk geval tijdelijk elders onder te brengen, denkt ze. Ook zij hoopt dat er een grootschalige samenwerking tussen industrie, dierenrechtenorganisaties en overheden ontstaat om dit door mensen gecreëerde probleem op te lossen. „Het zijn majestueuze dieren, complex en intelligent, maar op deze manier blijft daar niets van over. Het is een verknipte industrie, die moet verdwijnen, met zorg voor de dieren die er nu nog in zitten.”
Source: NRC