is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
Economische sancties zijn te vergelijken met het doodslaan van een vlieg met een voorhamer. Het lukt soms, maar het leidt tot heel veel bijkomende schade.
Er wordt niettemin in de wereld met sancties gesmeten. Onwelgevallige regimes zoals die van Noord-Korea, Afghanistan en Iran, worden al decennialang bestreden met handelsembargo’s, financiële uitsluiting en het confisqueren van buitenlandse bezittingen. Veel regimes in Afrika en Latijns-Amerika (Zimbabwe, Cuba, Venezuela) waren of zijn doelwit van westerse sancties. Het lijkt een vredig alternatief voor gewapend ingrijpen met direct bloedvergieten tot gevolg. Maar in werkelijkheid zijn sancties net zo bloedig, zo blijkt uit een nieuwe studie die vorige maand werd gepubliceerd in het Britse medische tijdschrift The Lancet. Volgens economen van het Center for Economic and Policy Research, een gezaghebbende denktank in Chicago, zijn er jaarlijks 554 duizend dodelijke slachtoffers door economische sancties. De studie van Mark Weisbrot, Francisco Rodríguez en Silvio Rendón, stelt dat dit gelijk is aan het aantal slachtoffers van oorlogen, inclusief burgers. De studie behelst een periode van 50 jaar tussen 1971 en 2021 in 152 landen.
Het effect van economische sancties is daarbij twijfelachtig. In de meeste gevallen leidt het niet tot een verandering van regime, waarbij het voorbeeld wordt genoemd van de al zestig jaar lopende sancties tegen Cuba. Sancties, zo schreef de Amerikaanse filosoof Antony T. Hicks, leiden er niet toe dat moordpartijen in een bepaald land worden gestopt, maar maken dat de betreffende machthebbers vaak wanhopiger doorvechten.
‘Het is immoreel en onverdedigbaar dat een dergelijke vorm van collectieve bestraffing nog steeds wordt gebruikt en zelfs in de loop van de tijd gestaag is uitgebreid’, aldus Weisbrot. ‘Sancties worden ten onrechte beschouwd als een minder dodelijk zelfs vredig alternatief van militair geweld.’ Of zoals Queen-gitarist Brian May het ooit stelde: ‘Sancties treffen altijd de armen, de zwakkeren en de kinderen.’
De onderzoekers concluderen dat ruim de helft van de doden als gevolg van sancties kinderen zijn van 0 tot 15 jaar. Nog eens 25 procent zijn mensen boven de 60 jaar. De slachtoffers zijn vooral het gevolg van sancties van de VS en de EU. Bij VN-sancties wordt tenminste nog getracht het effect op de bevolking te beperken. Het totale aantal landen dat door sancties wordt getroffen is ‘ondanks de bloedige gevolgen en beperkte effecten’ toegenomen: van 8 procent in de jaren zestig van de vorige eeuw tot 25 procent nu.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
In het geval van Syrië is als gevolg van sancties de wederopbouw van het land onmogelijk. De sancties waren met name gericht tegen de bouw en machine-industrie die hierdoor niet meer bestaan. Hiervan is de burgerbevolking de dupe. Alena Douhan, een speciale VN-rapporteur van unilaterale handelsmaatregelen, zei na een bezoek aan Syrië dat ‘de sancties de mensenrechten hebben overtreden en hebben voorkomen dat voor het land een voortvarend herstel- en wederopbouwprogramma kan worden opgezet’.
Er is met een voorhamer een vlieg doodgeslagen in de persoon van Assad, maar het land zelf heeft geen voorhamers meer.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant