In juni vorig jaar was farmagigant Novo Nordisk zo’n 500 miljard euro waard, dankzij de belofte van zijn effectieve afslankmedicatie. Intussen is het aandeel 62 procent minder waard. Wat is er aan de hand?
is correspondent in Scandinavië en Finland van de Volkskrant. Eerder bezocht hij het hoofdkantoor van Novo Nordisk en interviewde hij de directeur.
Nog maar een jaar geleden gingen de vlaggen uit in Denemarken: de aandelen van farmagigant Novo Nordisk waren zo gewild dat het bedrijf het meest waardevolle bedrijf van Europa was geworden. De farmaceut, groot geworden met het maken van insuline voor diabetespatiënten, maakte een stormachtig succes door toen bleek dat diabetesmiddel Ozempic ook werkte om af te vallen. Daarna bracht het bedrijf het medicijn Wegovy op de markt, een middel tegen obesitas.
Vooral in de Verenigde Staten, waar beroemdheden als Kim Kardashian ermee wegliepen, kon Novo Nordisk de vraag al snel niet meer bijbenen. Nieuwe fabrieken werden uit de grond gestampt en de farmaceut boekte de ene recordwinst na de andere. Op de piek, in juni vorig jaar, was Novo Nordisk zo’n 500 miljard euro waard. ‘Het is als een feest dat geen einde kent’, zei een jubelende analist destijds tegen deze krant.
En kijk nu eens: in vergelijking met een jaar geleden is het aandeel Novo Nordisk met een duizelingwekkende 62 procent gekelderd. Het bedrijf gaf dit jaar al twee winstwaarschuwingen en in mei dwong het directeur Lars Fruergaard Jørgensen te vertrekken.
De nieuwe CEO, Maziar Mike Doustdar, stelde afgelopen week een wervingsstop in voor alle ‘niet-essentiële’ bedrijfstakken. Dat gaat kosten besparen, maar het vormt geen oplossing voor de problemen die tot de spectaculaire beursval hebben geleid. Wat zijn de hoofdpijndossiers voor de farmagigant?
Aanvankelijk had Novo het rijk voor zich alleen in afslankland, maar inmiddels is er stevige concurrentie. Met name het in 2023 gelanceerde geneesmiddel Zepbound van het Amerikaanse bedrijf Eli Lilly is aan een opmars bezig. Extra vervelend voor Novo is dat Zepbound vaak goedkoper is en effectiever lijkt: in december vorig jaar presenteerde Lilly de resultaten van een onderzoek waaruit zou blijken dat patiënten die Zepbound gebruikten 47 procent meer gewicht verloren dan Wegovy-gebruikers. Amerikaanse artsen schrijven inmiddels vaker Zepbound voor dan Wegovy.
Volgens Henrik Hallengreen Laustsen, senior analist en Novo-volger bij de Deense Jyske Bank, is de concurrentie geen reden tot paniek. ‘Het is heel normaal dat andere bedrijven zich in de strijd mengen en bovendien is de markt groot genoeg voor twee.’
Laustsen wijst er ook op dat Novo een stap verder is dan de concurrentie in het maken van een gebruikersvriendelijkere afslankpil. De pilversie van Wegovy wacht in de VS op goedkeuring.
Novo Nordisk werkt ook aan een nieuw (te injecteren) middel, Cagrisema. Het bevat naast semaglutide, de eetlustremmende stof in Ozempic en Wegovy, ook de stof cagrilintide, dat de bloedsuikerspiegel reguleert. Het bedrijf zei eerder te verwachten dat gebruikers een kwart van hun gewicht zouden verliezen, maar bij de presentatie van de klinische studie, in december vorig jaar, bleek dat 22,7 procent te zijn.
Ook bleek dat de doses bij sommige deelnemers tijdens de proef naar beneden waren bijgesteld – vanwege bijwerkingen of omdat de proefpersonen te snel gewicht verloren, bleek later. ‘Die informatie werd pas na de presentatie gedeeld, waardoor twijfel en onzekerheid ontstonden, en daar heeft de markt een hekel aan’, aldus analist Laustsen. Mede door deze miscommunicatie daalde de beurswaarde van Novo nadien met 100 miljard euro.
Vanwege de grote vraag naar Wegovy en de leveringsproblemen bij Novo – het bedrijf kon de vraag simpelweg niet bijbenen – begonnen Amerikaanse bedrijven en apotheken de afgelopen jaren varianten van het geneesmiddel aan te bieden.
Deze bedrijven maakten gebruik van de regel dat apothekers een geneesmiddel ietwat mogen aanpassen, of er iets aan mogen toevoegen, als dat beter is voor de patiënt. De Amerikaanse geneesmiddelenautoriteit FDA staat het zelfs toe om zo’n variant tijdelijk op de markt te brengen, mits er sprake is van een tekort aan het origineel. Onder dit gedoogregime gingen Amerikaanse bedrijven zelfs semaglutide uit China en andere landen importeren om vervolgens een goedkopere variant van Wegovy aan te bieden.
Novo zelf schat dat nu een miljoen Amerikanen een kopie van Wegovy of Ozempic gebruiken. ‘Dit is een groot probleem voor de industrie en een serieus gemis aan inkomsten’, aldus analist Laustsen. Pas in mei dit jaar werd het namaken van Ozempic en Wegovy verboden, omdat de tekorten volgens de FDA waren opgelost. Novo Nordisk hoopt dat veel Amerikaanse gebruikers nu weer overstappen op het origineel.
Volgens Laustsen heeft Novo onderschat hoe graag de gewone Amerikaan een afslankmiddel wil. ‘Ze dachten aanvankelijk dat gebruikers zich netjes bij de dokter zouden melden voor een recept, zoals diabetespatiënten doen, maar in de praktijk zien we dat iedereen de afslankmiddelen wil hebben, maakt niet uit hoe.’
Misschien wel een van de grootste problemen voor het Deense bedrijf is dat beleggers zo fel reageren op tegenvallers. Want wie kijkt naar de afslankmarkt ziet nog steeds veel potentie: volgens de internationale Obesitasfederatie zijn er ruim 1 miljard mensen met obesitas. Daarnaast lijken de afslankmedicijnen ook te helpen tegen andere problemen, zoals hart- en vaatziekten. Afgelopen week nog kreeg Novo toestemming om Wegovy in te zetten tegen een serieuze leveraandoening.
Ook de cijfers van het Deense bedrijf zien er nog altijd rooskleurig uit: in de eerste helft van het jaar steeg de omzet met 18 procent. Voor het hele jaar wordt een winststijging verwacht van tussen de 10 en 15 procent. Laustsen: ‘De meeste andere bedrijven zouden dolblij zijn met zulke cijfers.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant