Een internationale community ronselt kwetsbare kinderen voor online-afpersing, seksueel misbruik of mishandeling. In het ergste geval worden ze aangezet tot suïcide of moord. Dit gebeurt ook bij Nederlandse kinderen, onder andere via gameplatform Roblox, meldt NRC.
is techredacteur voor de Volkskrant. Ze schrijft onder meer over sociale media en kunstmatige intelligentie.
De internationale gemeenschap COM (afkorting van ‘community’) lokt kinderen tussen de 8 en 17 jaar naar besloten onlinechatgroepen, waar ze middels chantage worden aangezet tot seksueel misbruik en geweld. Ook 25 Nederlandse kinderen, zowel jongens als meisjes, maken deel uit van deze groepen, sommigen als leider. Dat blijkt uit onderzoek van NRC samen met onderzoekscollectief Capitol Terrorists Exposers (CTE).
De chatgroepen van COM zijn vaak actief op platforms als Discord en Telegram, waarin mensen anoniem kunnen communiceren en amper wordt gemodereerd. Minderjarigen worden hier door COM-leden onder druk gezet om naaktfoto’s van zichzelf of anderen te verspreiden, te stalken, hacken, oplichten of beelden van heftige ongelukken of moorden te delen.
Het werven van kinderen voor deze groepen gebeurt via socialemediaplatforms zoals Instagram, waar COM-leden onder meer vertrouwen winnen door iemand te overstelpen met complimenten en liefdesbetuigingen. Hierna halen ze de persoon over naaktbeelden of persoonlijke gegevens te sturen. Met die beelden zetten ze vervolgens de minderjarige onder druk.
De COM-leden zetten ook gameplatforms als Minecraft en Roblox in, waar kinderen gratis spelletjes kunnen spelen. Deze platforms ontsnappen grotendeels aan toezicht. Zo adviseert het overheidsrapport ‘Gezond Schermgebruik’ kinderen pas na hun 15de toegang tot socialemediaplatforms te geven, maar rept het met geen woord over een platform als Roblox, dat zelf 7 jaar als minimumleeftijd adviseert, maar niet handhaaft. Naar schatting zijn hier twee miljoen Nederlandse kinderen actief.
Naast een chatfunctie, waarmee leden van COM minderjarigen benaderen, beschikt Roblox over digitale valuta. Hiermee kunnen spelers uitbreidingen of outfits kopen. COM zet die digitale valuta in als lokkertje, om kinderen over te halen ergens in te loggen. Zo achterhalen ze hun IP-adres, waardoor ze weten waar iemand woont – en met die informatie begint het afpersen.
COM speurt bewust naar kinderen met een bepaalde kwetsbaarheid, die gevoeliger zijn voor manipulatie. Ze gebruiken digitale handleidingen die soms wel honderden pagina’s lang zijn, schrijft NRC, waarin precies wordt uitgelegd hoe minderjarigen kunnen worden gemanipuleerd. Kinderen met een migratieachtergrond, mentale problemen of queer kinderen zijn vaker het slachtoffer.
PvdA-raadslid Fatihya Abdi signaleerde dit eerder in Amsterdam: minderjarigen die geen sterk vangnet hebben, bijvoorbeeld omdat hun ouders minder digitaal geletterd zijn, zijn eerder doelwit van kwaadwillenden. Vaak weten ze niet goed wie ze om hulp kunnen vragen, kunnen ze risico’s niet goed inschatten of willen ze graag ergens bijhoren. COM-leden winnen hun vertrouwen en ontlokken chantagemateriaal, zoals naaktbeelden of persoonlijke gegevens, waarna ze de kinderen naar besloten chatgroepen trekken.
Wat precies in de groepen gebeurt, blijft voor inlichtingendiensten en journalisten verborgen, omdat je pas toegang tot de groep krijgt als je zelf materiaal levert, zoals kinderporno of beelden van geweld. Wel werd recentelijk een COM-groep van achtduizend leden opgeheven, waarvan de leden slachtoffers onder meer dwongen om seksuele of gewelddadige handelingen uit te voeren bij broertjes of zusjes, huisdieren of zichzelf.
In een van de gruwelijkste gevallen overtuigde een 15-jarig meisje uit Oost-Europa de 25-jarige Amerikaan Samuel Hervey om zichzelf tijdens een livestream in brand te steken. Hij overleed terwijl twintig mensen juichend toekeken.
Denktank The Hague Centre for Strategic Studies (HCSS) waarschuwt in een rapport dat leden in groepen als COM heftiger gedrag steeds normaler gaan vinden, omdat ze constant worden blootgesteld aan gruwelijke beelden. HCSS spreekt van een nihilistische cultuur, waarin geweld geen middel maar een doel op zich is. Sommige slachtoffers spiegelen dit gedrag en kunnen zo zelf dader worden, zeker als ze nog op zoek zijn naar een eigen identiteit, zich buitengesloten voelen, of uit angst of schaamte niet om hulp durven vragen.
Ben je zelf slachtoffer van online-afpersing, heb je iets naars meegemaakt of wil je weten wat je kunt doen als dit jou of een ander overkomt? Zoek informatie of contact via Offlimits.
Meer weten over Roblox en de privacyinstellingen? Zie hier de handleiding van Internet Matters.
Luister hieronder naar onze wetenschapspodcast ‘Ondertussen in de kosmos’. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Alles over tech vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant