Oorlog in Oekraïne Met de ontwikkeling van een eigen kruisvluchtwapen kan Oekraïne diep in Rusland militaire doelen aanvallen en wordt het land minder afhankelijk van de VS en andere bondgenoten.
Een FP-5 Flamingo kruisvluchtwapen in een geheime fabriek van de Oekraïense wapenfabrikant Fire Point.
De eerste beelden kwamen vorige week via Associated Press (AP) naar buiten van de FP-5 Flamingo. Dit kruisvluchtwapen is afgelopen jaar razendsnel en in alle stilte ontwikkeld door Fire Point in Kyiv, een van de vele nieuwe, innovatieve Oekraïense ondernemingen voor defensietechnologie.
Hoewel de fabrikant niet alle specificaties bekend wil maken, is de Flamingo voor de Oekraïense strijdkrachten een welkome aanvulling op het arsenaal in de strijd tegen Rusland. Zeker nu Kyiv in grote onzekerheid verkeert over toekomstige Amerikaanse wapenleveranties.
Wapenkenners die de eerste foto’s onder ogen kregen maakten vanwege de motor – die bovenop het projectiel is gemonteerd – direct de vergelijking met de Duitse Fieseler Fi 103, beter bekend als de V-1, de ‘vliegende bom’ die in de Tweede Wereldoorlog werd gebouwd en ingezet door nazi-Duitsland.
Het nieuwe Oekraïense kruisvluchtwapen, dat vanaf de grond wordt gelanceerd, heeft een bereik van zo’n drieduizend kilometer, zo liet het bedrijf weten aan AP, en kan daarmee worden ingezet tegen doelen in het gehele Europese deel van Rusland; hoofdstad Moskou ligt hemelsbreed iets meer dan vierhonderd kilometer van de Oekraïense grens.
Introductie van dit projectiel met een spanwijdte van zes meter en potentiële explosieve lading van 1.150 kilo bij een totaalgewicht van 6.000 kilo, betekent voor Moskou een serieuze ontwikkeling. De Flamingo vliegt met een snelheid van zo’n 900 kilometer per uur, vele malen sneller dan de Oekraïense drones die nu regelmatig door de Russische luchtafweer heen breken.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky noemde de Flamingo vorige week het „meest succesvolle wapen” dat Oekraïne tot op heden heeft geproduceerd. Volgens hem wordt die rond de jaarwisseling in massaproductie genomen – zo’n tweehonderd per maand. Op dit moment maakt Fire Point er elke dag één.
Onderdelen van het nieuwe kruisvluchtwapen in de fabriek van Fire Point. Foto Efrem Lukatsky/AP
De Amerikaanse defensiesite The War Zone ontdekte deze week sterke overeenkomsten met het kruisvluchtwapen – ook FP-5 genaamd, en met dezelfde specificaties – van wapenfabrikant Milanion uit de Verenigde Arabische Emiraten. Dat bedrijf leverde eerder robotvoertuigen aan Oekraïne.
De ontwikkeling van een eigen kruisvluchtwapen betekent een forse doorbraak voor Oekraïne in de oorlog tegen Rusland. Voor vergelijkbare wapens – met een aanzienlijk kleiner bereik – is Kyiv tot nu toe aangewezen op zijn bondgenoten.
Het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk leverden afgelopen jaren de Storm Shadow/SCALP, een Europees kruisvluchtwapen, maar de voorraden daarvan zijn zeer beperkt en het projectiel reikt slechts tot zo’n 250 kilometer – net voldoende om doelen in de bezette Krim te kunnen aanvallen. Duitsland heeft de Taurus KEPD, maar Berlijn wil die niet aan Oekraïne leveren uit angst voor Russische repercussies.
De Amerikaanse ATACMS – een ballistische raket met een bereik van ongeveer driehonderd kilometer – is een heel ander verhaal. Kyiv kan de Amerikanen sinds de terugkeer van Donald Trump in het Witte Huis nauwelijks nog bondgenoten noemen, getuige de warme banden die Trump aanknoopt met Vladimir Poetin.
Dit weekeinde onthulde The Wall Street Journal dat het Pentagon het Oekraïense gebruik van ATACMS tegen doelen in Rusland maanden geleden al in stilte heeft verboden. Onder president Biden was die inzet op Russische bodem nog – beperkt – toegestaan.
Met een eigen kruisvluchtwapen is Kyiv af van al die beperkingen en voorwaarden van zijn bondgenoten. De Oekraïners zijn zich er al jaren van bewust dat zij grotendeels zijn aangewezen op een eigen defensie-industrie, willen ze Poetins oorlogsmachine daadwerkelijk treffen. Daarbij gaat het niet alleen om militaire doelen en belangrijke infrastructuur als bruggen en spoorwegen, maar ook om de energiesector, de motor van de Russische oorlogseconomie.
De afgelopen twee jaar vielen de Oekraïense strijdkrachten vooral met langeafstandsdrones aan – onder meer ontwikkeld door Fire Point. Ook bouwde Oekraïne de Neptoen-raket om van een antischeepsraket tot een kruisvluchtwapen met een bereik van driehonderd kilometer. Dat wapen werd vooral bekend door de succesvolle aanval in 2022 op de Moskva, het vlaggenschip van de Russische Zwarte Zeevloot.
Vooral de Oekraïense drones hebben een grote impact op de Russische oorlog tegen het buurland. Sinds twee jaar voeren de Oekraïners met grote regelmaat aanvallen uit op de Russische energiesector: tal van olieraffinaderijen en brandstofdepots zijn bestookt met relatief goedkope drones.
Het bereik van die Oekraïense drones, en hun explosieve lading, nemen elke maand toe. Zondagochtend explodeerde nog een gasinstallatie van Gazprom bij de haven van Oest-Loega aan de Finse Golf, ten westen van St. Petersburg.
Die Oekraïense drones vliegen traag en zouden een eenvoudige prooi moeten zijn voor de Russische luchtafweer, maar hier wreekt zich een keer de enorme uitgestrektheid van Rusland: het landoppervlak is veel te groot om volledig te kunnen beschermen tegen Oekraïense drones.
Met de introductie van de Flamingo zullen de Russische problemen vermoedelijk toenemen, verwachten analisten. Zo denkt de Duitse rakettenspecialist Fabian Hoffmann dat het nieuwe kruisvluchtwapen veel grotere schade zal aanrichten dan de drones.
Door de relatief hoge snelheid waarmee het projectiel zal inslaan, in combinatie met de zwaarte ervan, zo schreef Hoffmann deze week, kan de Flamingo zich in een bouwwerk boren voordat de springlading ontploft. Daarnaast is de explosieve lading van de Flamingo veel groter dan die van de langeafstandsdrones. Hoffmann verwacht ook dat het nieuwe kruisvluchtwapen door zijn snelheid een „hogere overlevingskans” heeft.
De Duitse wapenexpert ziet de Flamingo ook als „mogelijk sterkste veiligheidsgarantie” na de oorlog. In zijn ogen kan een Oekraïens arsenaal van enkele duizenden langeafstandswapens de Russen er mogelijk van weerhouden het land opnieuw aan te vallen.
Met het nieuwe wapen kan Oekraïne de asymmetrie die de oorlog tegen Rusland tot nu toe kenmerkt enigszins reduceren. De Russen hebben een veel grotere krijgsmacht dan Oekraïne en Moskou beschikt vanaf dag één over ballistische raketten en kruisvluchtwapens die enkele duizenden kilometers kunnen overbruggen.
Het volledig Oekraïense kruisvluchtwapen kreeg van Fire Point de naam Flamingo vanwege de roze ‘neus’ waarmee de eerste prototypen werden uitgerust. Dat was volgens directeur Iryna Terech een ode van de werknemers van Fire Point aan de onopgemerkte rol die Oekraïense vrouwen spelen in de door mannen gedomineerde oorlog, zo zei ze vorige week tegen Politico. Dat de roze neus het niet schopte tot het eindproduct heeft alles te maken met de camouflage-eisen die een oorlog stelt aan het defensiematerieel.
Source: NRC