Een tijdje wat extra taken omdat je zo goed bezig bent? Een hele eer, maar misschien kan je dan ook echt promotie krijgen.
De term is niet zo bekend als quiet quitting, waarbij werknemers alleen nog het absoluut minimale uitvoeren dat hun functie vereist. Toch kent iedereen ongetwijfeld iemand wie quiet promotion is overkomen. Daarbij krijgt een medewerker steeds meer taken en verantwoordelijkheden binnen zijn of haar functie, zonder dat promotie of loonsverhoging volgt. Soms gaat het om taken van een uitgevallen of vertrokken collega die ‘tijdelijk’ moeten worden waargenomen – en die vervolgens permanent worden. Vaak zijn het ambitieuze, goed presterende teamleden die voor hun inzet ‘beloond’ worden met extra werk.
Hoe ga je hiermee om?
Dit overkwam Ruben (28), die tot zijn vreugde op jonge leeftijd afdelingshoofd werd, nadat hij in een eerdere functie juist te weinig uitdaging had ervaren. „Het was een grote stap voor me, en het begon geweldig. Maar met de week kwamen er taken bij. Na drie maanden liep ik op mijn tenen en werkte ik chronisch over. Voor mijn functie stond 40 uur, maar ik was standaard 44 tot 50 uur op de zaak en werkte vaak thuis nog verder.”
Wat het ingewikkeld maakt: in veel gevallen bedoelt de werkgever het oprecht goed, door werknemers kansen te bieden zich te ontwikkelen en het werk afwisselender en leuker te maken met nieuwe opdrachten. Ook is een functieomschrijving meer een uitgangspunt dan het hele verhaal: in veel banen zit ruimte voor groei. Binnen veel organisaties gaan medewerkers vaak informeel om met wie wat doet.
Dit is voor Ruben herkenbaar. „Ik pakte met enthousiasme alle taken op die mij werden geboden. In combinatie met mijn nieuwsgierigheid zorgde dit ervoor dat ik mezelf vaak voorbijliep”, vertelt hij. „Ik wijt het dan ook zeker niet alleen aan mijn leidinggevende.”
Na het mooie begin merkte Ruben al snel dat hij altijd moe was: hij had thuis nergens meer fut voor en kreeg slaapproblemen. Hij moest wegens tijdgebrek dingen afraffelen en verloor de controle over de hoeveelheid werk.
Ruben probeerde dit zijn leidinggevende duidelijk te maken, zonder succes. „Toen ik probeerde aan te kaarten dat het echt te veel was, werd simpelweg gezegd dat het werk gewoon moest gebeuren. Ik snap dat die persoon ook onder druk stond, maar kreeg wel het gevoel dat ik er alleen voor stond.”
Hij begon zich af te vragen waarvoor hij zo hard aan het werk was. Oplossingen die hij aandroeg, vielen in dorre aarde. „Ik had niet het idee dat de energie die ik in de functie stak werd gewaardeerd.” Uiteindelijk vertrok hij, omdat de druk te veel werd zonder dat een oplossing dichterbij leek te komen.
Dit komt arbeidsmediator Edwin Graafland (76) ook tegen in zijn praktijk. „Vaak is het een diffuus proces, waarbij iemand bijvoorbeeld twee maanden lang taken van een uitgevallen teamleider moet overnemen”, vertelt hij telefonisch. „Vervolgens duurt dit langer en komen er nog nieuwe onverwachte taken bij, wat een grote claim op de vervanger legt.” Ook ziet Graafland vaak dat werknemers meer taken aannemen omdat ze dit interessant en leerzaam vinden én het als compliment zien om hiervoor gevraagd te worden.
„Het gaat mis wanneer een werkgever de werknemer geen erkenning geeft, maar de nieuwe taken ‘normaal’ gaat vinden”, zegt Graafland. Als mensen met een conflict bij hem terechtkomen, is het vaak al te laat om de arbeidsrelatie nog te repareren. „Maar zelfs bij vertrek vindt de werknemer het doorgaans belangrijker om van de werkgever erkenning te krijgen voor zijn werk en inzet dan hoe hoog de ontslagpremie wordt. Zo belangrijk is het om erkend en gezien te worden.”
Als quiet promotion te lang aanhoudt, zijn er eigenlijk alleen verliezers. Werknemers vallen uit met een burn-out of vertrekken naar een bedrijf waar hun inzet wél beloond wordt. Medewerkers die niet opstappen, raken vaak gedemotiveerd, moeten werk afraffelen en kunnen niet uitblinken in een specialisme.
Goede communicatie is de oplossing, volgens Graafland, waarin beide partijen een rol spelen. Hij raadt werknemers aan goed bij te houden welke taken ze allemaal hebben, vooral die met grote verantwoordelijkheid. „Dat drukt meer op je.” Als een werknemer zich echt overvraagd voelt, is het goed dat hij dit zijn baas laat weten. Zeg dan niet alleen dat het werk te veel is. Beter is het een lijst te presenteren van de taken náást die in de functieomschrijving. „Soms ziet een werkgever dit gewoon niet, omdat hij zo druk is.”
Volgens Graafland zou een werkgever in zo’n geval het best kunnen bezien hoe werklast en werkdruk van de medewerker naar realistische proporties kunnen worden teruggebracht. Dat is maatwerk.
Hij adviseert werkgevers ook te vragen hoe het de medewerker thuis gaat. „Ik heb vaak meegemaakt dat de veerkracht van een werknemer afnam door iets in de privésituatie – een scheiding, een sterfgeval – en dat die daarna omviel”, aldus Graafland. „Werk en privé hebben altijd invloed op elkaar. Kijk waar de problemen en oplossingen liggen. Uiteindelijk gaat het erom dat een werkgever zegt: wat heb je nodig van mij?”
Hoewel Graafland dit verschijnsel „van alle tijden” noemt, meent hij dat er de laatste jaren beter mee wordt omgegaan. „Vergeleken met vijf jaar geleden zie ik dat de jongere generatie werkenden beter voor zichzelf durft op te komen bij een werkgever.”
In iedere functie zit wel ruimte voor extra taken. Wanneer jouw taken echter meer beginnen te lijken op die van een hogere functie, is het tijd aan de bel te trekken. Werknemer én werkgever moeten in goed overleg een oplossing zien te vinden. Dat is altijd maatwerk.
Deze rubriek belicht wekelijks hoe lastige problemen op de werkvloer aangepakt kunnen worden. Heeft u een dilemma, stuur een e-mail naar werk@nrc.nl
Een overzicht van de verhalen die de economieredactie vandaag heeft gemaakt