Natuurlijk gaan ze niet trillend over straat, zeggen de vrouwen zaterdagavond in het Amsterdamse uitgaansleven. Maar bijna allemaal hebben ze het wel eens meegemaakt, een man die naast ze kwam rijden, ze achtervolgde. ‘Het zijn alleen debielen die dit doen’, zeggen de mannen.
is verslaggever van de Volkskrant.
Heel onveilig voelen de vijf vriendinnen uit Heemskerk zich doorgaans niet. Zojuist zijn ze aangekomen op het Amsterdamse Rembrandtplein om het vrijgezellenfeest van een van hen te vieren. De 41-jarige toekomstige bruid draagt een wit jurkje, een sluier en een roze sjerp met daarop in gouden letters ‘bride to be’. Lachend torst het groepje een gigantische komkommer mee, onderbroekenlol die past bij de gelegenheid.
Niet écht het moment voor zware gesprekken over seksuele intimidatie, kortom. ‘We komen ook uit een kleine plaats’, zegt de 34-jarige Larissa, die net als de anderen niet met de achternaam in de krant wil. ‘Misschien hebben we er daardoor minder last van?’
Even is het stil.
‘Ik stond een keer alleen in de buurt van het station’, begint de 34-jarige Alicia. ‘Plotseling stond er een man achter me die zijn broek naar beneden trok. Toen ben ik keihard weggefietst.’
De ogen van Larissa lichten op, ze stoot haar vriendinnen aan. ‘Zoiets hebben wij ook ooit meegemaakt toch, op het station?’
‘Een man begon over zijn diamant en liet vervolgens zijn piemel zien’, vult Dana (34) aan. ‘We waren 13 jaar oud ofzo, echt guppies.’
‘We moesten giechelen’, zegt de eveneens 34-jarige Kim. ‘Maar achteraf dacht ik wel: dit was niet oké. Ik ben ook een keer achtervolgd. Een man fietste voorbij en keek me raar aan. Ik hoorde hem remmen. Toen ben ik naar huis gerend. Eenmaal binnen keek ik uit het raam en zag dat hij naar me aan het zoeken was.’
Er komen meer verhalen los, de vriendinnen praten door elkaar. Over mannen die plotseling naast ze kwamen rijden. Over mannen die plotseling achter ze stonden. Over de paniek die ze toen voelden.
Hoeveel gesprekken zullen de afgelopen week zo zijn gegaan? In appgroepen, aan keuken- of borreltafels, in de rij voor de wc in een club? De moord op de 17-jarige Lisa in Duivendrecht en de aanvallen op andere vrouwen in Amsterdam en de bossen van Zeist hebben tot grote beroering geleid. Het besef dat seksuele intimidatie, zo alledaags in het leven van jonge vrouwen, ook kan resulteren in het ergste, de nachtmerrie der nachtmerries.
Natuurlijk gaan ze niet trillend over straat, klinkt het in die gesprekken. Maar bijna iedereen heeft ervaringen.
‘Een jongen kan gaan en staan waar hij wil’, zegt de 18-jarige Floortje uit Tiel, uitkijkend over het rumoerige Rembrandtplein. ‘Als meisje mag je niet alleen naar huis rijden, dat is de normaliserende boodschap waarmee je opgroeit.’
‘Door dit soort gebeurtenissen besef je weer hoe raar dat is’, zegt haar vriendin Fee (20). Ze hebben de hoop dat er iets verandert nu. ‘Maar eerlijk gezegd zou ik ook niet weten hoe.’
Op sociale media, waar de voorhoede actie voert met hashtags en inzamelacties, weten ze het wel. ‘Sta op mannen’, stelde schrijver Saskia Noort op Instagram. ‘Spreek je vrienden, je collega’s en je baas aan op seksisme.’ En: ‘Sta op vaders. Voed jullie zonen op. Daar begint de veiligheid van jullie dochters.’
Niet iedere man op het Amsterdamse Leidseplein heeft zaterdagavond zin om zich te wagen aan het onderwerp. Een jongen zet grote ogen op: ‘Deze laat ik even aan me voorbijgaan.’ Zijn tafelgenoot, schuldbewuste blik: ‘Ik ook.’
Twee collega’s drinken rond half negen een Palmpje voor een van de kroegen. De 26-jarige mannen waren voor Sail naar Amsterdam gekomen, maar vonden het te druk en togen naar het terras. Op de vraag of ze al over de dood van Lisa hebben gesproken, kijken de twee elkaar aarzelend aan.
‘We maakten nogal een misplaatste grap’, zegt de man met het petje, die net als zijn collega niet met de naam in de krant wil, vanwege werk ‘in de publieke sector’.
‘Een beetje dronkemanshumor, daar moeten we eerlijk in zijn’, zegt de blonde man. ‘We zaten op het terras, te bespreken wat we zouden gaan doen. En toen zei jij..’
‘... dat er in Abcoude misschien iets te doen is.’
‘Maar dan moeten we wel op de fiets, vulde ik vervolgens aan.’
Ze schudden het hoofd. ‘Tja,’ zegt de man met het petje. ‘Donkere humor. Er blijkt wel uit dat ik er onderbewust mee bezig ben, het is verschrikkelijk wat er is gebeurd.’
Ze weten inmiddels dat vrouwen zich op straat veel onveiliger voelen dan mannen. ‘Een vrouwelijke collega heeft een wapen op zak als ze gaat hardlopen’, vertelt de man met de pet.
De blonde: ‘En die is echt niet op haar bekkie gevallen. Toen ze dat vertelde, drong het wel tot me door.’ Vaak zijn de daders mannen met een problematisch verleden, weet hij. ‘Jeugdzorg, uit huis geplaatst, nooit goed geholpen.’
Pornstar Martini
Dat is zaterdagavond vaker te horen op de Amsterdamse uitgaanspleinen: het is geen algemeen mannenprobleem, het probleem ligt bij het individu, bij de ander. ‘Het zijn alleen debielen die dit doen’, zegt een jongen uit een groep die aan het bier en de Pornstar Martini’s zit. Een vriendin vult aan: ‘De uitzonderingen.’
‘Waarschijnlijk gaat het om iemand met mentale problemen’, zegt de 19-jarige Michael die samen met vriend Figo op het Leidseplein is. ‘Sommige mannen voelen zich machteloos en eenzaam. Die gaan dan vrouwen op straat lastigvallen.’
‘Mannen hebben toch het idee dat het alleen gaat om een paar gekken’, zegt Larissa van het vrijgezellenfeest. ‘Terwijl het veel vaker voorkomt.’
Gevraagd naar de oplossing, verwijst ze naar wat de vijf vrouwen zojuist nog meemaakten. ‘Een auto stopte voor onze neus, de man achter het stuur deed het raam open. Hij zei: ‘Mijn zoontje wil jullie nummer.’ We keken in de auto en zagen een piepklein kind zitten. 7 jaar oud! Het jongetje keek heel ongemakkelijk. Een vader leert zijn zoontje dus al dat je vrouwen zo moet benaderen. Daar begint het, bij de opvoeding.’
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Al onze podcasts vind je op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant