Terwijl op last van Trump de laarzen door Washington marcheren, volgens hem om de stad ‘weer veilig te maken’, voelen de inwoners zich juist bedreigd. ‘Je vraagt je af wat er nog komen gaat. Trump is de grenzen van zijn macht aan het oprekken.’
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Ze doet verslag vanuit Washington.
De zon is al onder in Washington wanneer agenten van de FBI en Secret Service in kogelvrij vest geruisloos uit hun zwarte busjes sluipen. Seconden later omsingelen ze een groep inwoners van Columbia Heights, een multiculturele wijk van de Amerikaanse hoofdstad.
Terwijl de agenten blijven toestromen, komen er ook meer inwoners tegenover hen staan. Als de mensen op straat de agenten vragen waarom ze hier met zovelen zijn, komt er geen antwoord.
‘Dit is dus waar we sinds vorige week elke avond mee te maken krijgen’, verzucht Jah Chandler (34), een van de buurtbewoners. ‘Kom je thuis na een lange dag werken, staan ze je te intimideren, zogenaamd om je stad veiliger te maken.’ De agenten van de FBI en de Secret Service horen wat hij zegt, maar blijven zwijgen.
Vorige week plaatste Donald Trump de wetshandhaving van Washington onder federaal toezicht, omdat de criminaliteit hier volledig uit de hand zou zijn gelopen. Sindsdien trekken mensen van de FBI, de Secret Service, de Nationale Garde en migratiedienst ICE door de stad.
’s Avonds voeren ze de meeste arrestaties uit, als er minder kans is dat de pers het ziet. Ze rijden stilletjes door lege straten, stappen een voor een uit onopvallende busjes, op zoek naar criminele praktijken die tot arrestaties kunnen leiden. Zoals nu.
‘We zijn uitgestapt omdat we hier verdachte activiteiten zagen’, legt een lokale agent uit als hij weer richting zijn politiewagen loopt. Zijn collega’s van de FBI en Secret Service zijn zichtbaar geïrriteerd dat een journalist en fotograaf op het tafereel zijn afgekomen. ‘Wie zijn jullie eigenlijk?’, vraagt de agent. ‘Hoe hebben jullie ons hier gevonden?’
Hoewel de criminaliteit in de hoofdstad de afgelopen twee jaar sterk is gedaald, beweert president Donald Trump dat Washington ten prooi is gevallen aan ‘gewelddadige bendes, bloeddorstige criminelen en rondzwervende groepen losgeslagen jongeren’. Conservatieve staten als Virginia, South Carolina en Mississippi stuurden honderden leden van de Nationale Garde naar de hoofdstad om de lokale politie te helpen de stad weer ‘veilig te maken’.
Overal patrouilleren soldaten nu samen met agenten door de stad alsof het oorlog is. Tegen de achtergrond van historische gebouwen als het Capitool en het Lincoln Memorial zie je mannen in uniform, die er vaak wat verveeld bijlopen. In metrostations, bars en checkpoints langs de weg wordt inwoners naar hun identiteitspapieren gevraagd.
Het liefst buiten het zicht van camera’s. Wat de agenten willen vermijden zijn nog meer videobeelden zoals die de afgelopen dagen rondgaan op sociale media, van inwoners van Washington die door gemaskerde agenten op de grond worden gesmeten en in de boeien worden geslagen. Boze buurtbewoners leggen het allemaal vast en delen de acties online.
Burgemeester Muriel Bowser, een Democraat, noemt het ingrijpen van de regering-Trump ‘autoritair’ en een ‘inbreuk op de autonomie’ van haar stad. En zo denken de meeste inwoners er ook over.
‘De agenten zijn hier gestopt vanwege mij’, zegt een vrouw met lange nepwimpers als de stoet agenten in bussen de straat uit zijn gereden. Ze wil anoniem blijven omdat ze zelf voor de overheid werkt. Vlak voordat de agenten uit de bussen stapten, scheen een van hen met een zaklamp op haar gezicht, vertelt ze. ‘Ze vroegen wat ik hier op straat doe. Ze denken vaak dat ik geen papieren heb, omdat ik er Dominicaans uitzie.’
‘Free DC’, staat er op posters in heel de stad. Uit een peiling van The Washington Post blijkt dat acht op de tien inwoners ontevreden zijn met de acties van de regering. Sommige inwoners zeggen vanwege de agenten liever niet meer buiten te komen. Ongedocumenteerde taxichauffeurs en fietsbezorgers verlaten de stad, uit vrees te worden opgepakt. Toeristen stellen een reis naar de hoofdstad uit. Restaurants klagen dat ze hun inkomsten met een derde hebben zien dalen.
Een oudere vrouw vertelt dat haar zwarte zoon van 50 zijn afspraak in het ziekenhuis heeft afgezegd uit angst voor een confrontatie met de overheidsagenten, die zichzelf soms weigeren te identificeren en zelfs niet willen zeggen voor welke dienst ze werken.
Dertig dagen lang heeft de federale regering de leiding gekregen over de politiemacht in Washington. De aanleiding die de president daar zelf voor aanvoert, is de mishandeling van de 19-jarige Edward Coristine, een medewerker van Doge, het team dat – aanvankelijk onder leiding van miljardair Elon Musk – het snoeimes in de overheid zet. Twee weken geleden werd Coristine in Washington mishandeld door tieners die zijn auto wilden stelen. Volgens Trump bewijst dat incident nog maar eens dat Washington een van de onveiligste steden ter wereld is. Hij beweert dat de dalende criminaliteitscijfers van de stad niet stroken met de werkelijkheid en heeft het ministerie van Justitie gevraagd een onderzoek in te stellen.
Hoewel de regering beweert criminaliteit te willen aanpakken, menen lokale burgerrechtenorganisaties dat het werkelijke doel iets anders is: zo veel mogelijk immigranten aanhouden en het land uitzetten. Bij verkeerscontroles in de stad vergaren agenten informatie van inwoners, terwijl leden van de immigratiedienst ICE hun verblijfspapieren controleren, aldus drie anonieme agenten tegen The Washington Post. Sinds vorige week zijn er tientallen mensen aangehouden. Het is onduidelijk hoeveel mensen er zijn uitgezet.
‘Jullie zien er fucking dom uit’, roept een vrouw naar de stoet militairen terwijl ze het station uitloopt. Voor het imposante Union Station staan tientallen leden van de Nationale Garde, geflankeerd door metershoge militaire voertuigen. Toeristen willen met ze op de foto.
Terwijl president Trump de militaire aanwezigheid verder opvoert, komen steeds meer boze burgers in verzet. ‘Onze burgerrechten zijn nog nooit zo bedreigd geweest als nu’, zegt Elli (19), een activist die al het machtsvertoon in zijn stad volgt en op sociale media deelt. Inwoners noemen de belegering van hun stad een schouwspel waarmee Trump steeds meer macht naar zich toetrekt.
‘Zoveel agenten en soldaten zie je toch echt alleen in een politiestaat?’, zegt Brian Beal (31) bij een metrostation in het centrum van Washington. Hij kijkt naar een militair die tegen een muur geleund staat. Beal, die als bezorger voor Amazon werkt, zegt dat zijn collega’s zonder papieren deze week niet buiten durven te komen. ‘Als je dit zo ziet, vraag je je af wat er nog komen gaat. Trump is de grenzen van zijn macht aan het oprekken.’
Republikeinen beweren al jaren dat Amerikaanse steden niet meer veilig zijn. In plaatsen die onder Democratisch bestuur staan, zouden chaos en wetteloosheid regeren. In werkelijkheid nemen criminaliteitscijfers in de steden juist af. In mei stuurde Trump het leger af op demonstranten in Los Angeles die zich tegen het harde immigratiebeleid van de regering keren. Ook liet hij Ras Baraka, de burgemeester van Newark, bij New York, arresteren omdat hij zich verzette tegen de uitzettingen door immigratiedienst ICE. Washington, waar meer dan 90 procent van de inwoners Democratisch stemt, had hij al langer in het vizier. Memphis, Chicago en New York zelf staan eveneens op zijn wensenlijst. Ook die kunnen binnenkort extra militairen verwachten.
Volgens Trump is Washington dankzij hem al een stuk veiliger geworden. ‘We zijn van de meest onveilige plek ooit’, zei hij maandag in het Witte Huis, ‘veranderd in een plek waar mensen, vrienden en Democraten me nu bellen en zeggen: ‘Meneer, ik wil u bedanken. Mijn vrouw en ik zijn gisteravond voor het eerst in vier jaar uit eten geweest.’’
Op donderdag bezorgde de president voor het oog van de camera’s pizza’s en hamburgers op een van de centrale verzamelplaatsen van de diensten, als dank voor hun inzet. ‘Het voelt als een andere stad’, zei hij. ‘Het wordt de beste stad ter wereld.’
De inwoners van Columbia Heights praten nog even na over het voorval met de agenten, die inmiddels de hoek om zijn. Ze denken dat de situatie alleen maar niet is geëscaleerd omdat er een journalist en fotograaf bij stonden. ‘Dankjewel dat jullie zijn komen kijken’, zegt Jah Chandler. ‘De avond had heel anders kunnen aflopen.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant