Demissionair minister van Buitenlandse Zaken Caspar Veldkamp stapt op. Dat werd bekend nadat de ministerraad urenlang had vergaderd over het al dan niet nemen van extra sancties tegen Israël.
is politiek verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
Na de ministerraad gaf Veldkamp een toelichting op zijn vertrek. ‘Ik zie dat ik in onvoldoende mate betekenisvolle aanvullende maatregelen kan treffen’ om druk op Israël op te voeren, zei hij tegen ANP. Hij voelt zich in zijn ruimte beperkt ‘om zelf beleid te voeren, de koers uit te zetten die ik nodig acht’.
In de Tweede Kamer hing de demissionaire minister een motie van wantrouwen boven het hoofd van de linkse oppositie. Deze zou ook door GroenLinks-PvdA en D66 gesteund worden als het kabinet niet met stevige stappen zou komen tegen Israël. Gisteren stuurde Veldkamp een brief aan de Kamer waarin hij extra maatregelen ‘noodzakelijk’ achtte.
Regeren op een vulkaan
Aan dossierkennis of Europa-ervaring ontbrak het NSC’er Caspar Veldkamp allerminst toen hij aantrad als minister van Buitenlandse Zaken in kabinet-Schoof. Lees meer in het profiel over aftredende bewindsman.
Maar tijdens het debat met de Kamer donderdag kon hij vooruitlopend op de ministerraad niet aangeven welke maatregelen dat zouden zijn. Uit de urenlange vergadering van de ministerraad, die de Kamer dwong de hervatting van het debat met Veldkamp een paar keer uit te stellen, kan worden afgeleid dat er binnen het kabinet geen overeenstemming bereikt kon worden over die maatregelen. Vooral BBB stond daar sowieso sceptisch tegenover.
Veldkamp nam de afgelopen maanden een steeds kritischer houding aan tegen het Israëlische optreden in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever. Hij ondernam binnen de EU verschillende initiatieven om de druk op Israël te verhogen, onder meer door onderzoek te laten doen naar de vraag of Israël artikel 2 van het Associatieverdrag schond (inzake mensenrechten).
De afgelopen maand zette hij ook eventuele handelssancties tegen Israël op de agenda. Ook legde hij de wapenexport aan banden, riep hij de Israëlische ambassadeur op het matje en legde hij een inreisverbod op aan twee extremistische ministers uit het kabinet-Netanyahu. Eerder al nam Nederland in EU-verband initiatief voor een inreisverbod tegen extremistische kolonisten op de Westelijke Jordaanoever.
Niettemin zwol binnen en buiten politiek Den Haag de kritiek op het ‘slappe’ en ‘afwachtende’ optreden van Veldkamp aan. In Den Haag demonstreerden meer dan honderdduizend mensen tegen het kabinetsbeleid, met de oproep aan de regering ‘een rode lijn’ te trekken. Vooral linkse oppositiepartijen vonden dat Veldkamp veel te weinig deed. Zij verwezen ook naar volkenrechtdeskundigen die erop hadden gewezen dat elke lidstaat van het Genocideverdrag verplicht is in actie te komen als het risico op een genocide bestaat.
Veldkamp leek zich die kritiek aan te trekken. Die kreeg ook steeds meer een persoonlijk karakter, met kleine linkse oppositiepartijen die hem persoonlijk ‘medeverantwoordelijk’ achtten voor de genocide die zich volgens deze partijen voltrekt in Gaza. Veldkamp verwees hier ook naar na zijn aftreden, toen hij sprak over de ‘unfaire kritiek die ik weleens in de Kamer krijg, maar ook van maatschappelijke organisaties die posters ophangen alsof ik geen geweten heb’.
Dit bericht wordt aangevuld.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Al onze podcasts vind je op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant