Emma Rault, die in de VS woont, las met stijgende verbazing dat dat land door de IND als veilig wordt beschouwd voor trans personen. Nederland heeft een achterhaald beeld van Amerika als bondgenoot met gelijke waarden, schrijft ze.
Gisteren las ik in de Volkskrant over de Amerikaanse transvrouw Veronica Clifford-Carlos, wiens asielaanvraag in Nederland is afgewezen en die deze beslissing nu aanvecht. Volgens de IND zou de VS voor transgender mensen een veilig land zijn – dit op basis van een beoordeling in september 2024.
Als Nederlands-Amerikaanse queer vrouw heb ik al mijn hele leven veel contact met trans mensen in beide landen. Bij het lezen van deze uitspraak viel mijn mond open.
Geweld tegen transgender mensen stijgt in Amerika al jaren explosief. In de lijst van landen met de meeste moorden op transgender personen staat de VS op nummer 3.
Over de auteur
Emma Rault is schrijver en vertaler. Ze woont in Los Angeles.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Met Trumps tweede ambtstermijn is de situatie in een stroomversnelling terechtgekomen. Sinds begin 2025 zijn er – zoals de advocate van Clifford-Carlos al aangaf – een kleine duizend anti-trans wetsvoorstellen ingediend.
Zo gelden er op steeds meer plekken ‘bathroom bans’, waardoor trans mensen alleen toiletten mogen gebruiken die overeenkomen met hun biologisch aangeboren geslacht – waar ze risico lopen op geweld of zelfs aanhoudingen. Ook transgenderzorg wordt steeds verder ingeperkt. Dit komt feitelijk neer op gedwongen medische detransitie, met funeste gevolgen voor veiligheid en fysieke en mentale gezondheid.
Andere wetgeving leidt tot gedwongen ontslag van transgender militairen, de legalisering van anti-trans discriminatie op de werkvloer en het ontzeggen van identiteitsdocumenten.
Clifford-Carlos zegt: ik wilde niet wachten tot de Reichstag in brand stond.
Als vertaler uit het Duits heb ik veel werk gedaan omtrent het Institut für Sexualwissenschaft in Berlijn. Deze kliniek, opgericht door arts en wetenschapper Magnus Hirschfeld in 1919, was de eerste plek waar trans mensen zorg konden krijgen. Totdat het instituut in 1933 – enkele maanden na de Reichstagbrand – door de nazi’s werd vernietigd, de bibliotheek verbrand, Hirschfeld in ballingschap gedreven.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden lhbt’ers door de nazi’s uit het openbare leven verdreven, gecensureerd, gecriminaliseerd en naar concentratiekampen gestuurd.
Elke keer als er hier in Amerika boeken worden verboden, denk ik aan Hirschfelds bibliotheek. In 2021 vertaalde ik de jeugdklassieker De dagen van de bluegrassliefde van Edward van de Vendel, over een vakantieliefde tussen twee jongens. Mijn uitgever ziet de afgelopen jaren een kelderende afname aan scholen en bibliotheken, waar men ervoor terugdeinst boeken in te kopen die wellicht aangevochten worden. De dreigende censuur alleen al werkt verstikkend. Overheidsinstituten mogen ondertussen zelfs het woord ‘transgender’ niet meer gebruiken.
Eerder dit jaar hielp ik een transgender vriend naar Nederland verhuizen. Nadat de overheid in januari was begonnen nieuwe paspoortaanvragen van trans personen af te wijzen, hakte hij de knoop door. Net als vele anderen vreesde hij vast te komen zitten in een land dat zijn rechten met de grond gelijk probeert te maken. Omdat hij naast Amerikaan ook EU-burger is, kon hij relatief makkelijk weg. Maar wat doen mensen die dat geluk niet hebben?
Het blijft niet bij beleidsvorming. Transgender mensen worden steeds meer gestigmatiseerd. Volgens de regering-Trump staat trans zijn haaks op ‘een eervolle, waarheidsgetrouwe en gedisciplineerde levensstijl’.
Waar dit in uitmondt, zal de tijd leren. Maar de situatie escaleert snel, en Nederland hobbelt achter de feiten aan met een achterhaald beeld van Amerika als bondgenoot met gelijke waarden.
Volgens de minister wordt het oordeel alleen herzien ‘als er echt reden toe is’. Als meerdere Europese landen hun trans burgers inmiddels afraden om de VS te bezoeken, kan worden aangenomen dat trans mensen die hier wonen eveneens gevaar lopen.
Hoeveel rechten kun je kwijtraken voordat het onhoudbaar wordt? (Nu het Amerikaanse Hooggerechtshof wellicht zijn oordeel over het homohuwelijk gaat herzien, vragen mijn vrouw en ik ons dat ook af.)
Ondertussen brokkelt de Amerikaanse rechtsstaat zodanig af dat juridische pogingen transrechten te beschermen deels glashard worden genegeerd. En de VS staat inmiddels op een mensenrechten-watchlist van Civicus naast Kenia en El Salvador.
Waar wacht de minister op? Ook als het ergste in de toekomst kan worden voorkomen, bestaat een verplichting om mensen nu in bescherming te nemen.
Eerder pleitte een Amerikaanse academicus al in deze krant: ‘Ga ons niet achterna’. Als ik zie dat Nederland overweegt trans topsporters te weren en men in het kader van de ‘lentekriebels’-ophef praat over ‘lhbt-propaganda’, maak ik me ongerust.
Met de zaak van Clifford-Carlos heeft Nederland de kans zijn eigen weg te kiezen en zich af te zetten van een land dat zijn morele kompas compleet kwijt is.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant