Femicide Als reactie op de noodlottige dood van de 17-jarige Lisa schreef schrijver Nienke ’s Gravemade een gedicht, dat inmiddels veelvuldig is gedeeld.
De politie doet onderzoek op de plek waar de 17-jarige Lisa werd gevonden in Duivendrecht. Foto Koen van Weel/ANP
‘Recht op de nacht’ staat sinds donderdag op de gevel van nachtclub Chicago Social Club aan het Leidseplein in Amsterdam. In de nacht van dinsdag op woensdag fietste de 17-jarige Lisa van het Leidseplein naar haar huis in Abcoude, toen ze werd aangevallen en gedood. De nachtclub heeft de woorden geleend uit een Instagrampost van schrijver Nienke ’s Gravemade, een aanklacht tegen nachtelijk geweld tegen vrouwen op straat en victim blaming – de schuld neerleggen bij het slachtoffer: „De nacht is van de man in de bosjes, de seks zonder consent en de dood die ons op de hielen zit.”
Nienke ’s Gravemade (43) is schrijver, fotograaf en actrice en maakt sinds een paar jaar satirische video’s op Instagram waarbij ze commentaar geeft op video’s van conservatieve mannen die hun ‘visie’ geven over vrouwen. De ruimte die er online is voor opvattingen over mannelijke superioriteit, afkeer van feminisme en geweld tegen vrouwen wordt ook wel de ‘manosfeer’ genoemd.
Je post heeft veel bij mensen losgemaakt, hoe kijk je daarnaar?
„Het is een heel raar, diffuus gevoel. Aan de ene kant had ik het bericht natuurlijk nooit willen schrijven, aan de andere kant ben ik blij dat er door mijn post een gesprek op gang komt. Tegelijkertijd wil ik mezelf ook niet te belangrijk maken. En het meisje dat is overleden moet geen symbool worden voor het bredere gesprek dat we met elkaar moeten voeren over geweld tegen vrouwen. Als de zon onder is, is de wereld niet meer helemaal van ons. Ik heb ook 24 uur gekregen per dag, die kan ik niet allemaal gebruiken.”
Wat bewoog je om het bericht te schrijven?
„Eerst las ik over het rode tasje dat aan haar stuur hing, dat is een eigen leven gaan leiden in mijn hoofd. Ik vond het zo’n sterk beeld. En ik betrapte mezelf op de gedachte: liefje, waarom ben je nou gaan fietsen? Na een seconde corrigeerde ik mezelf al. Fuck, dacht ik, zij heeft alles goed gedaan. Waarom twijfel ik daar dan toch aan? Besef, ze heeft zelfs 112 gebeld. Door die vraag te stellen leg je de schuld bij het slachtoffer. Dan denk ik ook aan Bouchra, die vorige week werd vermoord nadat ze in de auto was gestapt bij haar gewelddadige ex-man. We denken dan: dat doe je toch niet? Maar als we daarop blijven steken, komen we niet bij de dader uit. Ik heb veel reacties gekregen van mensen die tegen me zeiden dat ze zichzelf ook moesten terugfluiten na het lezen van mijn post.”
Waarom ben je begonnen met het maken van video’s over manosfeer?
„In eerste instantie omdat ik het grappig vond. Ik dacht eigenlijk ook dat iedereen dit soort video’s zag. Toen ik meer volgers kreeg, kwam ik er pas achter dat dit niet zo is. Mijn algoritme was blijkbaar hetzelfde als dat van een jongetje van 16. Mijn video’s zijn ook een vorm van activisme en educatie geworden. Ouders zien via mijn profiel met wat voor gedachtegoed hun kinderen op sociale media in aanraking komen en gaan aan de hand van mijn video’s het gesprek met ze aan. In de video’s die ik voorbij zie komen wordt gezegd dat een vrouw niet hoeft te werken, dat de man voor haar moet zorgen en dat mannen bijvoorbeeld niet in de bevalkamer moeten komen, omdat dat slecht voor je seksleven is. Deze ideeën zijn uiteindelijk ook schadelijk voor jongens en mannen. Er wordt gemorreld aan de positie van allebei.”
Source: NRC