is hoofdredacteur en commentator van de Volkskrant
In de BBC-documentaireserie Live Aid at 40 (ook te zien op NPO, zeer aan te bevelen) vertelt zanger Bob Geldof hoe hij op een dag in 1984 aan het einde van de middag thuiskomt – wat voor een rockster als hij zeer uitzonderlijk was – en de tv aanzet, waar net een documentaire te zien is over de honger in Ethiopië. Deze ene documentaire was genoeg om hem ervan te doordringen dat actie nodig was, grote, overtuigende actie. Hij bracht Band Aid samen, en later Live Aid, en ontwikkelde zich in de jaren daarna met zijn vriend Bono tot een belangrijke voorvechter voor schuldkwijtschelding en hulp aan de armste landen in Afrika.
Het mondde twintig jaar later bij de G8 in het Schotse Gleneagles uit in een omvangrijk steunpakket. Tony Blair, de toenmalige Britse premier, noemt dit in de documentaire een laatste hoogtepunt van internationale solidariteit.
In deze rubriek schrijft de hoofdredacteur wekelijks over de journalistieke werkwijze van de Volkskrant en de dilemma’s die de redactie daarbij tegenkomt, meestal naar aanleiding van een klacht of vraag van een lezer.
Van die solidariteit is nu, weer twintig jaar later, inderdaad weinig meer over, althans bij de wereldleiders. De wereld wordt overstelpt met vreselijke beelden van honger en geweld in Gaza en toch komt er geen overtuigende actie op gang. Andere gruwelijke oorlogen, zoals in Soedan, spelen bijna helemaal geen rol in het collectief bewustzijn.
Dat was begin jaren tachtig en begin deze eeuw echt anders. Ronald Reagan – die verder niet bekendstond om een bijzondere affiniteit met de armen en verdrukten – stelde direct een deel van de Amerikaanse graanvoorraad ter beschikking toen hij van de honger hoorde. En ook George W. Bush – die verder vooral geassocieerd werd met een hardvochtig en gewelddadig buitenlandbeleid – toonde zich in 2005 gevoelig voor de smeekbeden van Bono en Geldof en schaarde zich achter de financiële hulp voor Afrika.
Zonder internationale solidariteit is journalistiek minder effectief. Eén documentaire of één foto die de publieke opinie doet kantelen en zo de politieke leiders in beweging brengt, hebben we al enige tijd niet meer gezien. Misschien komt dat doordat veel burgers murw zijn door al het leed dat over ze wordt uitgestort, maar misschien komt het ook doordat de empathie van veel burgers zich beperkt tot de eigen omgeving. Een gewelddadig conflict elders is dan vooral een reden om zich druk te maken over de vluchtelingen die mogelijk deze kant op zullen komen, zoals columnist Jarl van der Ploeg schreef over het VVD-Kamerlid Queeny Rajkowski: ‘Een vermoorde Palestijn is tot daar aan toe. Maar een migrerende Palestijn? Dat nooit.’
De beste verhalen van de week, getipt door Pieter Klok
Elke zondag praat hoofdredacteur Pieter Klok u in de nieuwsbrief Beste van de week bij over de afgelopen (nieuws)week. Welke verhalen, columns, podcasts en speciale producties mag u echt niet missen? Schrijf u hier in voor de nieuwsbrief.
Wij zien het als onze taak om de empathie van onze lezers voortdurend op te rekken. Daarom hebben we correspondenten en sturen we onze verslaggevers de hele wereld over om verhalen op te tekenen die buiten ons gezichtsveld dreigen te raken. Deze week hebben we om die reden na vele jaren afwezigheid een nieuwe correspondent in India benoemd, die begin volgend jaar begint. Hij zal hele nieuwe werelden voor u openen.
Nu de vakantie in de meeste delen van Nederland voorbij is, krijgt de krant komende week weer zijn gebruikelijke omvang en keren ook de vaste columnisten terug. Met een paar uitzonderingen. Merel van Vroonhoven neemt een sabbatical, zoals ze in haar laatste column schreef. Sheila Sitalsing staat vanaf vandaag op zaterdag op pagina 2, de plek waar ze jarenlang drie keer per week te lezen was. Aaf Brandt Corstius is gestopt met haar verslagen van het Haagse vragenuur. In haar plaats zal politiek redacteur Frank Hendrickx wekelijks berichten over de mechanismen achter de politieke gebeurtenissen.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Luister ook naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Al onze podcasts zijn te vinden op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant