De Nederlandse verpakkingsreus Paardekooper is vrijdag failliet verklaard. Het bedrijf was bezig met een verduurzamingsslag, maar kampte met schulden en een teruglopende omzet.
is economieredacteur. Hij is specialist duurzaamheid en circulaire economie.
De drinkbekers bij de Nijmeegse Vierdaagse, de cadeautassen van Intratuin, de herbruikbare vershoudzakjes in de Albert Heijn. Niet veel mensen zullen de naam Paardekooper kennen, maar zijn producten zijn alomtegenwoordig. Verpakkingen voor voorgesneden groenten, dozen voor webshopbestellingen, recyclebare koffiebekertjes; het Zuid-Hollandse familiebedrijf levert ze allemaal.
Paardekooper, dat klanten in 75 landen bedient, is niet de eerste de beste. Het bedrijf bestaat al ruim honderd jaar en verwierf in 2019 nog het predicaat ‘koninklijk’. Daarvoor moest het bedrijf onder meer zijn boekhouding blootgeven, om te bewijzen dat het financieel gezond was.
Nu, ruim vijf jaar later, hangt de vlag er duidelijk anders bij. Paardekooper kon de rekeningen niet meer betalen en werd vrijdag failliet verklaard. Zo’n zevenhonderd medewerkers in de Benelux moeten vrezen voor hun baan. Mocht het tot een doorstart komen, dan zal het bedrijf het predicaat ‘koninklijk’ in elk geval kwijtraken, volgens de regels van het Koninklijk Huis.
Er dreigt daarmee een einde te komen aan een familiebedrijf dat het al vier generaties volhoudt. Wat begon met een Rotterdamse boek- en papierhandel, ontwikkelde zich onder oprichter Jan Paardekooper tot een handel in verpakkingen.
De werkelijke groeispurt van het bedrijf vond vooral plaats onder de derde generatie; ook een Jan. Hij loodste Paardekooper in de afgelopen twintig jaar langs een reeks fusies en overnames. Zo ontstond een van de grootste verpakkingsbedrijven in Europa.
De verpakkingsindustrie kampt met een duurzaamheidsprobleem: er worden enorme hoeveelheden verpakkingen geproduceerd, die vaak snel weer worden afgedankt. Volgens statistiekbureau Eurostat wordt er per Nederlander elk jaar zo’n 170 kilogram aan verpakkingen weggegooid, met alle grondstoffenverbruik, CO2-uitstoot en zwerfafval die ermee gemoeid zijn.
Deze schadelijke kant van verpakken wilde Paardekooper, onder leiding van de in 2019 aangetreden Lyanne Paardekooper, verkleinen. Die omslag kost tijd, zei ze twee jaar geleden in een interview met de Volkskrant. ‘Je zult mij niet horen zeggen dat we al de meest duurzame verpakker zijn. Maar we hebben de oprechte ambitie om deze wereld in beweging te krijgen.’
Vier jaar geleden nog opende de onderneming een groot nieuw distributiecentrum in het Zuid-Hollandse Den Hoorn, dat een spil van duurzaam verpakken moest worden. Het bedrijf was bereid omzet mis te lopen door sommige producten niet meer aan te bieden. ‘Je raakt klanten kwijt en dat heeft invloed op de salarisbonus van de medewerkers’, zei Lyanne Paardekooper bij de opening tegen Omroep West.
Ze hield de blik op de lange termijn gericht. ‘Wij zetten koers naar de volgende honderd jaar’, zo wordt ze op de bedrijfswebsite geciteerd. Woorden die een wrange bijklank hebben gekregen.
Toch komen de huidige problemen niet uit de lucht vallen, blijkt uit het laatst beschikbare jaarverslag, over 2023. Daarin stelt het bedrijf vast dat zijn organisatie als gevolg van de snelle groei van het decennium ervoor ‘complex en op onderdelen inefficiënt’ is geworden.
En dat terwijl de verpakkingsbranche weinig vergevingsgezind is, zegt Dirk Mulder, die zich als analist bij ING in deze sector verdiept. De marges zijn laag en de competitie is hevig; onder meer met Chinese bedrijven is het moeilijk op prijs concurreren. Bovendien raakte de hoge inflatie van de afgelopen jaren ook de verpakkingsindustrie, zegt hij.
Paardekooper spreekt in zijn jaarverslag zelf van ‘uitdagende marktomstandigheden, toegenomen prijsdruk en kostenstijgingen’. Het bedrijf was verlieslatend, zat in de schulden en was afhankelijk van externe financiering van banken om overeind te blijven. Er was reden voor ‘gerede twijfel’ over het voortbestaan.
Uit het duurzaamheidsverslag over 2024 bleken deze problemen een jaar later allerminst verdwenen: de omzet daalde van 409 miljoen euro tot 367 miljoen euro. Om kosten te besparen, verdwenen de afgelopen jaren honderden banen.
Het bleek niet genoeg. Pogingen om een nieuwe financiering binnen te slepen, liepen de afgelopen maanden nergens op uit, volgens het persbericht dat Paardekooper deze week verstuurde. Het bedrijf gaat niet in op vragen.
In principe zou Paardekooper zich met duurzamere verpakkingen kunnen onderscheiden in een vechtmarkt als die van verpakkingen, aldus Dirk Mulder van ING. Alleen zijn veel klanten niet bereid er extra voor te betalen, zeker niet na de economische tegenwind van de afgelopen jaren, hoort hij terug uit de verpakkingsbranche.
‘De markt voor duurzame verpakkingen heeft zich niet zo snel ontwikkeld als Paardekooper had gehoopt’, zegt Mulder. ‘We willen een transitie naar een duurzamere economie, maar je ziet vaker dat bedrijven die daarin vooroplopen het financieel lastig krijgen.’
Desondanks acht hij de kans groot dat er nog wel een doorstart komt. ‘Dit is zo’n gerenommeerd bedrijf. Maar dat het al zo ver is gekomen, is wel heftig voor een onderneming met deze historie, omvang en strategie.’
Dit artikel is bijgewerkt nadat het bedrijf vrijdag failliet is verklaard door de rechtbank in Rotterdam.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant