Thailand De Thaise oud-premier Thaksin Shinawatra is vrijgesproken van majesteitsschennis. Maar daarmee zijn de problemen voor zijn politieke dynastie nog lang niet voorbij.
Voormalig premier Thaksin Shinawatra (midden) verlaat de rechtbank na zijn vrijspraak in een zaak wegens majesteitsschennis, vrijdag in Bangkok.
Met een glimlach en een gele das, de kleur van het koningshuis, daalde oud-premier Thaksin Shinawatra (76) de trappen van het gerechtsgebouw in Bangkok af. Vrijgesproken. De rechter achtte niet bewezen dat hij zich schuldig had gemaakt aan majesteitsschennis, een vergrijp waar in Thailand drie tot vijftien jaar celstraf op staat. De oud-premier en zakenman zou zich in 2015 vanuit ballingschap in Dubai in een interview met een Zuid-Koreaanse krant kritisch hebben uitgelaten over de Thaise koning.
De uitspraak is opvallend, omdat een groot deel van de koningsgezinde, militaire elite in Thailand al 25 jaar van Shinawatra en zijn populistische partij Pheu Thai af probeert te komen. De meeste analisten hadden gerekend op een veroordeling, en daarmee een nieuwe zet in de uitschakeling van de Shinawatra-dynastie.
De wet op majesteitsschennis is een berucht instrument om de prodemocratische tegenstemmen monddood te maken. Sinds 2020 zijn op grond van de wet meer dan 280 mensen opgepakt en aangeklaagd.
In 2006 en 2014 werden eerst Thaksin en daarna zijn zus Yingluck, beide verkozen als premier, door militaire staatsgrepen afgezet. Om vervolging voor fraude te ontlopen verliet Thaksin het land in 2008. Zijn partij, die hij vanuit Dubai aanstuurde, bleef populair.
In 2023 leek de almacht van de koningsgezinde militaire elite eindelijk verbroken. Nadat de junta met veel geweld een einde maakte aan studentenprotesten, won de pro-democratische partij Move Forward de verkiezingen. Move Forward vormde samen met Thaksins Pheu Thai-partij een meerderheidsregering die streefde naar democratische hervormingen. Maar toen de door de militairen gedomineerde Senaat die coalitie blokkeerde, sloot Pheu Thai een verbond met juntagezinde partijen, mede in ruil voor de veilige terugkeer van Thaksin uit Dubai. Die kreeg bij aankomst in Bangkok acht jaar cel, maar hij kreeg strafvermindering en bracht uiteindelijk slechts zes maanden door in een luxueus ziekenhuis vanwege „hart- en longproblemen”, waarna hij gratie kreeg.
De advocaat van Thaksin Shinawatra stond na de vrijspraak van de oud-premier de pers te woord.
Thailand-kenner Sebastian Strangio denkt dat de conservatieve elite de vrijspraak van Thaksin heeft toegestaan, om een nieuwe volksopstand te voorkomen die de wind in de rug kan geven aan de prodemocratische People’s Party – de opvolger van het inmiddels verboden Move Forward. De elite verkiest dan liever een alliantie met het buigzame, verzwakte Pheu Thai.
Want de problemen van de Shinawatra-dynastie zijn met Thaksins vrijspraak nog lang niet voorbij. Zo oordeelt het Grondwettelijk Hof volgende week of zijn dochter, de huidige premier Paetongtarn (39), definitief moet worden afgezet. Zij werd in juli geschorst vanwege een uitgelekt telefoontje met de Cambodjaanse autocraat Hun Sen, dat ze pleegde toen een grensconflict tussen de twee buurlanden in geweld was uitgemond. Daarin liet ze zich denigrerend uit over Thaise militaire commandanten. Tot haar schrik zette Hun Sen – met wie de Shinawatra’s al jaren bevriend zijn en die zij in het gesprek ‘oom’ noemde – een opname van het gesprek op internet. Als zij definitief het veld moet ruimen, zou een juntagezind politicus haar plaats kunnen innemen.
Ook Thaksin zelf moet binnenkort opnieuw voor de rechter verschijnen. Hij wordt ervan verdacht de gezondheidsklachten die hem in 2023 uit de gevangenis hielden, te hebben geveinsd.
Source: NRC