Een Amsterdamse proef die autobezitters stimuleert hun elektrische auto’s op te laden buiten de stroomspits lijkt succesvol. E-rijders kunnen dankzij zogenoemd slim laden profiteren van lagere elektriciteitsprijzen, terwijl het stroomnet op de drukste momenten minder wordt belast.
is economieredacteur voor de Volkskrant en sinds 2021 specialist op het gebied van de energietransitie.
Volgens de proef, die afgelopen maanden is gehouden door ANWB, laadpaalexploitant Equans, Amsterdam en softwarebedrijf Deftpower, leidt slim laden tot een gemiddeld 70 procent lagere energievraag door e-auto’s tijdens de stroomspits. Een groot deel van het elektriciteitsgebruik verschuift naar de nacht als de vraag naar elektriciteit veel lager is en er (met name in de winter) vaak een flink aanbod is van goedkopere windenergie.
Deelnemers kunnen bij een volgende laadsessie korting krijgen als ze de voorgaande keer buiten de stroomspits hebben geladen. Die korting was tijdens de proefperiode gemiddeld 82 cent, ofwel 7,5 procent op een laadbeurt.
Deze relatief kleine beloning blijkt voldoende om het laadgedrag van e-rijders te veranderen. ‘Het telt aardig op. Iemand die veel laadt, kan op jaarbasis al snel ruim 100 euro per jaar besparen’, zegt Bart Swens, vanuit Equans verantwoordelijk voor het project. ‘Zeker omdat je er niet veel voor hoeft te doen.’
Normaal gesproken wordt bij een publieke laadpaal een vast bedrag per kilowattuur betaald, terwijl de prijs die de uitbater van de paal zelf afrekent op de groothandelsmarkt voor stroom door de dag juist flink schommelt.
Vooral als er veel groene stroom wordt geproduceerd, zijn de prijzen laag. Maar hiervan merkt de straatlader niets. Die betaalt op elk moment hetzelfde tarief per kilowattuur en hangt dus zijn auto aan de laadpaal als hij thuis komt, net als de rest van Nederland. E-auto’s leggen zo een zware belasting op het stroomnet in woonwijken, omdat ze grote vermogens vragen (ongeveer zoveel als vier keukenovens op vol vermogen).
Doordat huishoudens aan het begin van de avond vaak ook elektrisch koken en er steeds meer warmtepompen zijn, dreigt met name in de winter overbelasting van lokale elektriciteitsnetten.
Het probleem zou veel kleiner zijn, als automobilisten hun laadproces later in de avond beginnen. Vaak is er in het verloop van de nacht meer dan genoeg tijd om de accu voldoende gevuld te krijgen, maar dit vergt een gedragsverandering bij automobilisten die lastig te bewerkstelligen blijkt.
‘Dit komt deels doordat slim laden er tot nu toe vooral was voor de netbeheerders, en niet voor de elektrische rijder’, zegt Maarten van Biezen, bestuurslid van Vereniging Elektrische Rijders, een belangenbehartiger voor eigenaren van e-auto’s, die niet betrokken is bij de proef. ‘Dus knijpen netbeheerders hun laadpalen af. Maar zo jaag je e-rijders weg.’
Wat met deze proef gebeurt is veel slimmer, zegt Van Biezen: ‘Maak het opladen van je auto financieel aantrekkelijk buiten de stroomspits. Dit creëert een soort flexibel stroomcontract voor de publieke laadpaal.’ Met hogere prijzen als het druk is, en goedkopere energie in de daluren.
Sven Schutte, vanuit ANWB verantwoordelijk voor het project: ‘Wij zijn de enige die een positief model hanteren, waarbij je wordt beloond als je meedoet en je niet wordt afgeknepen.’
Volgens Schutte konden tot nu toe alleen automobilisten met een eigen laadpaal profiteren van de financiële voordelen van flexibel laden. Dit voordeel komt nu ook naar de straat, aldus de ANWB’er. Hij ziet een grote toekomst voor deze vorm van laden. ‘Als dit straks op grote schaal kan, helpen we de netcongestie in de woonwijken te verminderen.’
Netbeheerder Liander, verantwoordelijk voor het stroomnet waar de proef gehouden wordt, laat weten dat het te vroeg is voor conclusies, maar dat het bedrijf positief staat tegenover elke poging om laden buiten de spits te stimuleren.
Vanwege de positieve resultaten hebben de partijen besloten de proef, die eigenlijk deze maand zou aflopen, uit te breiden tot eind november. Die tijd wordt gebruikt om de software voor slim laden te verplaatsen van de auto naar de laadpaal. Hierdoor kan ruim de helft van alle e-auto’s straks meedoen. Nu was dat ongeveer een derde, zegt Swens van Equans.
Ook krijgen deelnemers de optie om slim laden standaard in te schakelen. Nu moet dit bij elke sessie worden geactiveerd. ‘We zien mogelijkheden de doelgroep flink te vergroten’, aldus Schutte van ANWB. Uiteindelijk moet slim laden landelijk dekkend worden.
Iedereen heeft baat bij deze werkwijze, zeggen de deelnemende partijen: voor e-rijders vallen de laadkosten lager uit en netbeheerders worden geholpen in hun strijd tegen netcongestie.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant