Theaterfestival Bosfest Het kleinschalige Bosfest biedt theater van opkomende makers op een aangename plek: het bos. De vormen zijn zeer divers, van ervaringstheater en een popparodie tot een ouderwetse kijkdoos.
Scène uit de voorstelling ‘NYX’ van Karlijn Hamer en het Kobra Ensemble. Foto David Hup
Naar de lucht kijken en wachten tot het donker wordt kan ook theater zijn. Dat had ik me niet eerder gerealiseerd. Maar bij NYX (‘niks’) van Karlijn Hamer en het Kobra Ensemble op festival Bosfest is dat precies waar je getuige van bent. NYX is geen voorstelling en heeft geen acteurs, zegt Hamer van tevoren.
Festival Bosfest. In het Amsterdamse Bos. Gezien: 20/8. T/m 30/8. Info: bostheater.nl
Killjoy-to-be, van Lastesis / NITE Riders
NYX, door Karlijn Hamer en het Kobra Ensemble
Het Dromenpaleis, door Zephyr Brüggen, Han Ruiz Buhrs, Niels Kuiters
Vijftig minuten kijk je als publiek op een open plek in het Amsterdamse Bos omhoog, gewikkeld in een deken, want als de zon weg is, wordt het kil. De klapstoelen staan in een kring, maar naar buiten gericht. De plek in het Amsterdamse Bos heeft een prachtig hoog bladerdek, dat de open ruimte omsluit als een koepel. In het donkere dak zitten gaten, witte vlekjes die allengs grijzer worden.
NYX is geen traditionele ‘voorstelling’, maar er is toch zeker een theatrale factor: midden in de kring zingen de zes vrouwen begeleidende klanken in koor, soms ijl of klein, soms stevig, soms botsend.
Zelfs wanneer je niet in een soort trance raakt, daalt er een weldadige rust over je als je je uitsluitend richt op de veranderende kleurtinten in de lucht.
Vooraf zegt Hamer dat we ons bevinden op een plek in Amsterdam waar het nog echt donker wordt. In theorie klopt dat misschien, maar er is een sterke lichtbron op ruim honderd meter afstand, die het effect van een schijnwerper heeft en doordringt tot in de kring. Het verstoort de donkerte bij NYX, maar die stoornis (net als de brom van de overkomende vliegtuigen), maakt je des te meer bewust van het feit hoe zeldzaam en kostbaar de duisternis (en de stilte) is.
De voorstelling ‘Killjoy-to-be’ van Lastesis/NITE Riders. Foto Thomas de Vries
Bosfest is een kleinschalig, tiendaagse locatiefestival, dat zich afspeelt tussen de bomen van het Amsterdamse Bos, met het Bostheater, een openluchttheater, als festivalhart. Er zijn deels voorstellingen die zich al elders hebben bewezen, zoals Runner van Orkater en Madame Jeanette van Sidar Toksöz en Theater RAST. Maar er is ook veel werk van jong talent, en daaronder valt het knotsgekke Killjoy-to-be van Lastesis/NITE riders.
Lastesis is een rondreizend Chileens collectief, ook verbonden aan NITE riders, sinds vorig jaar een ‘junior company’ van het Groningse NITE. In het Engelstalige Killjoy-to-be presenteert het viertal op ludieke wijze een handvol songs, die catchy moeten zijn, terwijl ze niet zulke leuke (‘kill joy’), maatschappelijke problemen aan de kaak stellen. Het resultaat is behoorlijk maf.
IJverig werken ze in hun liedteksten bloedserieuze thema’s af als fascisme, klimaatcrisis, genderpolitiek, stress en kapitalisme, maar gebracht met koddige dansjes en vette knipogen. Tussendoor is er melige meta-kritiek op het project en op de weinig originele teksten. De omlijsting is ook opzettelijk idioot: de liedjes moeten een nieuwe Golden Voyager Record vormen, die het leven op aarde uitlegt aan aliens. Alle malligheid op een rij is goed voor een amusant uurtje.
Van weer een heel andere orde is Het Dromenpaleis van regisseur Zephyr Brüggen, scenograaf Han Ruiz Buhrs en mime-maker Niels Kuiters. Dat vertedert door het gebruik van een grote kijkdoos, waarbinnen verschillende werelden worden gecreëerd met behulp van schuivende, houten panelen: een bos, een grot, een zee. Je ziet het Buhrs en Kuiters uitvoeren, en dat bevordert het charmante houtje-touwtjegevoel van deze ambachtelijke inzet van theatertechniek. Dat de kleine tribune met rode gordijnen is afgeschermd van het bos, bevordert dat gevoel.
De inhoud kan minder bekoren. Op basis van honderden gesprekken presenteren de makers wat voor dromen Amsterdammers ’s nachts hebben. Dat is een lukrake collectie van voorspelbaar surrealistische kronkels en wendingen. Zoals geen kinderen maar volwassenen baren, seks met Julius Caesar overwegen, trouwen met een ijsbeer, een zwembad met teriyakisaus, enzovoort. Eerst lezen Buhrs en Kuiters een kwartier dromen voor, daarna worden er een aantal uitgebeeld en worden er teksten geprojecteerd in de kijkdoos. Het leukste is nog dat Buhrs tussendoor terzijde van de kijkdoos een eitje pelt en smakelijk verorbert.
Source: NRC