De Italiaanse politie heeft een Oekraïense man gearresteerd in verband met de sabotage van de Nord Stream-pijpleidingen in de Oostzee, in 2022. Dat heeft justitie in Duitsland vandaag bekendgemaakt. De verdachte is in het Italiaanse Rimini aangehouden en wordt uitgeleverd aan Duitsland.
is correspondent in Scandinavië en Finland van de Volkskrant. Hij woont in Stockholm.
De omstreden pijpleidingen, die Duitsland en Europa van goedkoop Russisch gas voorzag, werd een half jaar na de Russische invasie in Oekraïne, in 2022, opgeblazen op de bodem van de Oostzee. Het was een van de grootste naoorlogse sabotages van kritieke infrastructuur in Europa. Aanvankelijk werd door Oekraïne en bondgenoten naar Rusland gewezen, maar later kwam een groep Oekraïners in beeld.
De arrestatie van de Oekraïner, Serhii K., vormt een grote doorbraak in het door Duitse aanklagers geleide onderzoek, omdat hij de eerste hoofdverdachte is die verhoord kan worden. De grote vraag is of daarmee meer duidelijkheid komt over eventuele betrokkenheid van Oekraïense militairen of diensten bij de sabotagedaad.
‘De aanslag op de pijpleidingen moet worden onderzocht, ook voor strafrechtelijke vervolging. Daarom is het goed dat we op dit vlak vooruitgang boeken,’ zei de Duitse minister van Justitie, Stefanie Hubig, in een verklaring.
Duitsland stelt dat K. een leidende rol had in het sabotageteam. De groep zou met vervalste identiteitspapieren via tussenpersonen een zeiljacht hebben gehuurd en vanuit de Duitse stad Rostock naar het Deense eiland Bornholm zijn gezeild. Duikers plaatsten vervolgens op zo’n 80 meter diepte explosieven bij de pijpleidingen.
In juni 2024 werd al een Europees arrestatiebevel uitgevaardigd tegen een andere verdachte, de Oekraïense duikinstructeur Vladimir Z.. Die zou volgens Duitse media deel hebben uitgemaakt van het duikteam dat de explosieven plaatste. Hij ontvluchtte Polen voordat hij kon worden gearresteerd en verblijft nu waarschijnlijk in Oekraïne.
Duitse media schreven eerder dat deze Z. instructeur was bij duikschool Folgat in Kyiv, die onder meer adverteerde met diepzeeduiken. De twee eigenaren van de duikschool zijn ook verdachte in de zaak en lijken Polen ook te hebben verlaten. De drie toonden zich volgens Duitse media op sociale media uiterst vaderlandslievend en beloofden de strijd tegen Rusland ‘zowel online als offline’ te steunen.
Uit onderzoek van NOS, Nieuwsuur en de Duitse media Die Zeit en ARD bleek eerder dat de Amerikaanse inlichtingendienst CIA Oekraïne drie maanden voor de aanslag waarschuwde de pijpleidingen niet op te blazen. De Amerikanen deden dat nadat ze een alarmerend bericht hadden gekregen van de Nederlandse militaire inlichtingendienst MIVD. De dienst had via een bron in Oekraïne gehoord over Oekraïense plannen voor een aanslag.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant