Toerisme De Chinese miljoenenstad Shanghai heeft grote ambities om nog meer internationale toeristen te trekken. Mega-pretparken moeten families trekken, de moderniteit van de stad juist jongeren. „Het is hier zo anders.”
Toeristen in Shanghai nemen foto's met de imposante skyline op de achtergrond.
Shourav Sarma wuift alle professionele fotografen weg. Zijn selfiestick staat stevig op de boulevard, de timer is ingesteld, zijn vrouw en zoon staan al klaar. Op de achtergrond is de imposante skyline van Shanghai te zien. Snel gaat hij naast zijn geliefden staan en lacht breeduit. Daarna herhaalt Sarma deze handeling een keer of tien, totdat hij tevreden is met het resultaat.
De 44-jarige Sarma is met zijn gezin net enkele uren in Shanghai en nu zijn ze aan het flaneren op de Bund, de bekende kade aan de oever van de Huangpu-rivier met zijn koloniale panden en het uitzicht op de moderne, extreme hoogbouw aan de overkant. Het Bengaalse gezin is net drie dagen in de Chinese hoofdstad Beijing geweest. De komende twee dagen wordt het sightseeing in Shanghai, op dag drie staat een dagje Disneyland op het programma. Sarma kijkt er enorm naar uit, en straalt al als hij er over denkt. „Ik houd van Disney en ik wil graag de dingen zien die ik op televisie zie.”
Sarma en zijn gezin lijken de ideale toeristen voor Shanghai. Althans, ze zijn het type toeristen die de miljoenenstad in het oosten van China graag ziet én actief wil aantrekken. Begin dit jaar presenteerde de stad een driejarig plan om meer toeristen te trekken, met name uit het buitenland. De stad wil de komende jaren inzetten op „hoogwaardig toerisme” door onder meer fors te investeren in de bouw van themaparken en bijbehorende resorts, en de uitbreiding van cruise-infrastructuur.
Shourav Sarma uit Bangladesh en zijn gezin. Foto Anne van der Schoot
„Shanghai wil de meest internationale stad van China worden”, zegt een gerenommeerde toerisme-expert, verbonden aan een van de universiteiten van Shanghai, bij de ingang van pretpark Disneyland. Hij deelt anoniem zijn expertise, omdat hij geen toestemming van zijn werk heeft om met media te praten. „Sterker nog, Shanghai wil in het rijtje van New York, Berlijn, Londen staan.”
Voor de toerisme-expert (wiens volledige naam bekend is bij NRC) is het Disneylandpark hét voorbeeld van de veranderende toerismecultuur in Shanghai. Voorheen zette de stad in op de klassiekers, zoals de Bund, de Oriëntal Pearl Tower en de andere wolkenkrabbers, nu wil de stad zijn diversiteit tonen, om aan te geven dat Shanghai voor iedereen iets te bieden heeft. Voor families zijn er de pretparken, voor Chinezen en Internationale geschiedenisfanaten zijn er wandelingen langs de plekken die bepalend zijn geweest voor het ontstaan van de Communistische Partij, voor hippe millennials is er de mode-industrie, de moderne eetcultuur en de supersonische architectuur.
„Geweldig hier! Moet je die gebouwen zien. Heel futuristisch. Het is net een simulatie, zo maf, zo anders dan thuis...” De Australische twintigers Meg en Levi komen superlatieven tekort om hun net ontstane liefde voor Shanghai – ze zijn vier uur geleden geland – te omschrijven. Ze kijken hun ogen uit in Lujiazui, de wijk in Shanghai met de hoogste wolkenkrabbers. Hier staat onder meer de 632 meter hoge Shanghai Tower, het hoogste gebouw in China en op twee na hoogste gebouw ter wereld.
Het Australische stel Meg en Levi loopt rond in de wijk Luzjiazui. Foto Anne van der Schoot
Het tweetal twijfelde eerst om naar Beijing te gaan, maar „het is hier moderner, meer up and coming, meer gericht op de cultuur van nu”, zegt Meg, een 22-jarige leraar. Naast twee dagtripjes „met de bullettrein” naar onder meer Suzhou en een dagje Disneyland, hopen de twee lekker veel van de stad te zien in hun vijftien dagen durende vakantie hier. Via ChatGTP en TikTok heeft het stel zich goed voorbereid.
Shanghai heeft, zeker in bekende toeristische gebieden zoals rond de Bund of Nanjing East Road, de belangrijkste winkelstraat van de stad en bekend om de iconische neonverlichting, de afgelopen jaren een metamorfose ondergaan. Dat geldt ook voor Laoximen, een oude volkswijk midden in het centrum. Onder het mom van vooruitgang en herontwikkeling, gericht op meer ruimte voor hotels en winkelcentra, werden bewoners gedwongen te verhuizen. Hun grond en huizen, die soms al decennia in de familie waren, werden geconfisqueerd door de overheid. Compensatie werd uitbetaald in de vorm van geldbedragen en/of in andere woonruimte in (verre) buitenwijken van de miljoenenstad.
Daarnaast is er fors ingezet op het uit de grond stampen van resorts, gebieden met horeca en vermaak, veelal rond een thema. Zoals het Disneyland-themapark met acht thematische ‘landen’ en een negende rond Spiderman in aanbouw, nu het grootste Disneypark ter wereld. Sinds de opening in juni 2016, en ondanks de coronapandemie, is het park een belangrijke trekpleister voor toeristen uit binnen- en buitenland geworden. In 2023 ontving het park 14 miljoen bezoekers en was daarmee het vijfde meest bezochte themapark ter wereld.
„De groei in bezoekersaantallen vertaalt zich noodzakelijkerwijs niet in toegenomen omzetten, met name voor de Chinese parken”, schrijven de analisten van AECOM, een Amerikaans consultancy bedrijf, en de Themed Entertainment Association, dat jaarlijks onderzoek doet naar themaparken (en musea) wereldwijd. „Chinezen zijn terughoudend om hun uitgaven te verhogen als gevolg van onzekerheid over de Chinese economie in het algemeen, en dat resulteert in een afname van omzet per persoon voor de parken.”
Dat Chinezen de hand op de knip houden, ziet ook de toerisme-expert. „Kijk, een dagje Disneyland kost al snel zo’n 1.000 yuan per persoon [omgerekend zo’n 120 euro], maar een stadswandeling met soms ook een hapje en een drankje slechts 200.” Sinds de coronapandemie is er bovendien nog steeds de angst om in grote groepen te reizen, of naar plekken te gaan met veel mensen, ziet hij. Ook de ooit zo populaire karaoke-bars hebben het volgens hem moeilijk.
Shanghai maakt vaart met de plannen om meer toeristen te trekken, met name met themaparken. Begin juli opende Legoland in het zuidwesten van de miljoenenstad een nieuw park, het grootste park ter wereld rond de bekende bouwstenen. Bezoekers van het attractiepark moeten er nu nog best wat voor over hebben om er te komen want het park ligt op zeker twee uur rijden vanaf het centrum van de stad. Snel en direct openbaar vervoer in bijvoorbeeld de vorm van een metro ontbreekt nog. Legoland is een van de eerste hier – het gebied is geoormerkt voor grootse ontwikkeling. Hier moet bijvoorbeeld ook in 2027 een nieuw attractiepark rond het schattige varkentje Peppa Pig herrijzen. Elders in de stad wordt een oud verlaten themapark omgebouwd tot een Harry Potter-park. Shanghai kent al een Smurfen-park.
De miljoenenstad hoopt ook komende jaren te profiteren van de recente versoepeling van het visumbeleid. Shanghai zag vorig jaar het aantal ‘inkomende’ toeristen met 84 procent toenemen ten opzichte van 2023, blijkt uit cijfers van de lokale autoriteiten. Het aantal internationale toeristen verdubbelde tot bijna 4,8 miljoen. Zuid-Koreanen, Amerikanen en Japanners vormen de top-drie van landen van oorsprong (gezamenlijk goed voor meer dan 1,2 miljoen bezoeken). Toerisme uit Thailand, Maleisië en Indonesië groeit het snelst. En de toename zet ook dit jaar door: in het eerste kwartaal van dit jaar bezochten 1,7 miljoen toeristen Shanghai, een toename van 37 procent ten opzichte van dezelfde periode in 2024.
China in zijn geheel zag eveneens het aantal buitenlandse bezoeken fors stijgen (met 83 procent in 2024 in vergelijking met het jaar ervoor), maar het aantal van 64,9 miljoen bezoeken ligt nog altijd fors achter op de 97 miljoen bezoeken in 2019, pre-coronapandemie. Het is dan ook geen verrassing dat de Chinese autoriteiten de visumversoepeling niet alleen verlengden, maar ook uitbreidden. Voor 43 landen, waaronder de meeste EU-landen, geldt geen visumplicht meer voor een verblijf van dertig dagen. De visumplicht was eerst vrijgesteld voor een kleinere groep en voor een kortere periode.
De afgelopen jaren heeft Shanghai al veel geïnvesteerd om het makkelijker te maken voor internationale toeristen: op het internationale vliegveld Pudong is informatie te vinden over hoe er betaald kan worden. Nagenoeg alles wordt betaald met Chinese apps als Alipay, die inmiddels ook internationale creditcards accepteren. Het openbaar vervoer in de stad is tweetalig (Mandarijn en Engels).
„Nou, het mag allemaal nog wel wat makkelijker”, zegt Paul, een „zeg maar goede” vijftiger die voor de Verenigde Naties werkt. Hij is samen met zijn vrouw Agnes en hun vier kinderen op vakantie in China, en slentert nu door de bekende Nanjing East-straat. „We komen uit Kameroen, en het kostte ons alleen al drie maanden om uit te vogelen qua visa hoe hier te komen. Het was erg gecompliceerd.”
Paul en Agnes uit Kameroen reizen met hun vier kinderen twee weken door China. Foto Anne van der Schoot
De familie reist zo’n twee weken door China en doet naast Shanghai ook Beijing en Guangzhou aan. „We wilden naar een totaal ander continent ten opzichte van Afrika of Europa waar we eerder naar toe gereisd zijn.” Het stel is onder de indruk: van de grote gebouwen, van de netheid, van alles.
„Het moeilijkste hier is de communicatie, er wordt weinig Engels gesproken. Maar met een app en AI op je telefoon, kom je er wel”, zegt Paul. Net als andere toeristen, zoals Meg en Levi en Shourav, heeft de familie vooraf Chinese apps geïnstalleerd voor onder meer betalen, navigatie en reizen, maar ook een VPN om toegang te hebben tot sites die anders in China geblokkeerd zijn. „Kijk, dit is niet het makkelijkste land”, zegt Agnes. „Het is niet van ‘spring op een vliegtuig en ga’! Maar als je hier eenmaal bent, dan is het best makkelijk allemaal.”
Source: NRC