In een poging meer kiezers aan te spreken, heeft de ChristenUnie geluisterd naar het electoraat. Net als bij veel andere partijen staat wonen met stip op één, al blijft het conservatieve en sociale profiel van de partij overeind.
is politiek verslaggever van de Volkskrant
De ChristenUnie heeft er wel eens beter voorgestaan. Na twee kabinetsdeelnamen in Rutte III en Rutte IV liep de partij bij de vorige verkiezingen averij op. Van de vijf zetels die de ChristenUnie bijna twintig jaar steevast innam gingen er twee af. Hoewel de partij inmiddels in de oppositiebanken zit, is in de peilingen geen verbetering te zien
Maar als partij die zich primair laat leiden door het woord van God, is de ChristenUnie niet in het leven om al te rigoureuze koerswijzigingen door te voeren. Dat is ook in dit verkiezingsprogramma niet het geval. Nog altijd is de ChristenUnie bij uitstek de partij met een mengeling van conservatisme en sociaal progressieve standpunten. Maar in de toon en de prioriteiten verschuift er wel degelijk wat.
Waar het vorige programma opende met een hoopvol verhaal over verbondenheid en een ‘zaadje dat kan uitgroeien tot een sterke boom’, klinkt in de eerste zinnen nu vooral bezorgdheid door.
De samenleving waarin de overheid ‘het kwetsbare beschermt’ staat onder druk door ‘kortzichtigheid en eigenbelang’. ‘Het snelle geld vergiftigt de economie. Onze aandacht en tijd zijn een vluchtig verdienmodel.’ Een gitzwart beeld, maar er gloort hoop. ‘Verandering begint bij ons: mensen van goede wil die opstaan voor een ander, trouw zijn aan hun omgeving, luisteren en dienen.’
De partij wil urgentie uitstralen. In een poging meer mensen aan te spreken, lijkt de ChristenUnie het oor nadrukkelijk te luister te hebben gelegd bij het electoraat. Waar in vorige programma’s de onderwerpen werden ingekleed in een levensbeschouwelijke visie en er een ideologisch, christelijk vergezicht werd geschetst, komt de partij ditmaal direct ter zake.
Zo staat nu niet het ‘gezin en familie’ maar het woningtekort op één. Daarmee sluit de ChristenUnie aan bij GroenLinks-PvdA en de SP, die het onderwerp eveneens bovenaan hun programma zetten. Dat is niet voor niets; uit electoraal onderzoek blijkt dat wonen voor veel kiezers topprioriteit heeft.
Evenals GroenLinks-PvdA wil de ChristenUnie jaarlijks honderdduizend woningen extra bouwen. De komende tien jaar moet er 20 miljard euro voor worden vrijgemaakt. De overheid moet nadrukkelijk de regie nemen. De partij pakt ook de hypotheekrenteaftrek aan, die stapsgewijs moet worden afgebouwd vanwege het prijsopdrijvende effect.
Ook wordt het woonbeleid aan de christelijke identiteit gekoppeld: het beheren van de schaarse grond is ‘ruimtelijk rentmeesterschap’. In het verlengde daarvan wil de partij grondspeculatie aan banden leggen, met een heffing over de waardestijging.
Het sociale profiel van de ChristenUnie is terug te zien in plannen voor het hervormen van de arbeidsmarkt en het belastingstelsel. In lijn met de koers die het huidige kabinet heeft ingezet, wil de partij de flexibilisering van de arbeidsmarkt verder aanpakken.
Net als in de vorige twee verkiezingsprogramma’s komt de ChristenUnie met een tot in detail uitgewerkte hervorming van het belastingstelsel. Daarin worden toeslagen overbodig door een algemene belastingkorting voor iedere Nederlander en geldt er geen inkomstenbelasting onder de 30 duizend euro.
De ChristenUnie heeft ook veel aandacht voor de internationale ontwikkelingen en de onzekerheid die conflicten bij Nederlanders veroorzaken. Om die het hoofd te bieden zet de partij in op een vertrouwd thema: gemeenschapszin.
Maar in de context van een instabiele wereld, wordt dat wel minder vrijblijvend. Zo kiest de ChristenUnie ervoor om de dienstplicht opnieuw in te voeren, maatschappelijk of militair. ‘Het moet gewoon worden dat iedere Nederlander zich een specifieke periode van zijn leven inzet voor de gemeenschap.’
Aan de internationale visie verandert weinig. Binnen de partij, die zich onder meer ‘op bijbelse gronden’ met Israël verbonden voelt, klonk afgelopen tijd meer kritiek op het pro-Israelische standpunt. Maar een koerswijziging is niet ophanden. Eens te meer benadrukt de ChristenUnie dat Israël het ‘recht op zelfverdediging’ heeft, maar zich ook aan het humanitair oorlogsrecht moet houden.
Ook op andere vlakken houdt de partij vast aan aloude standpunten. Zo is de medisch-ethische agenda van de ChristenUnie opnieuw vertrouwd conservatief. De partij wil abortus ‘niet normaliseren’. Net als twee jaar geleden is er veel aandacht voor de toename van het aantal euthanasiegevallen. Totdat duidelijk is of er in de GGZ genoeg gebeurt om hen te helpen, wordt euthanasie vanwege ernstig psychisch lijden voor mensen onder de 30 jaar stopgezet.
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant