Meer weten over de crisis in het Midden-Oosten? Lees hier al onze artikelen.
’De eerste fase van de inname van Gaza-Stad is begonnen’, stelt de Israëlische legerwoordvoerder Effie Defrin. Israël zou volgens de woordvoerder de buitenwijken van de stad al in handen hebben. Bovendien zullen er deze week nog zestigduizend reservisten naar de stad worden gestuurd. Later deze maand moeten daar nog twintigduizend reservisten bij komen.
Ondanks de uitingen van de woordvoerder, is niet duidelijk hoe het Israëlische grondoffensief in Gaza-Stad er momenteel uitziet. Het Israëlische leger meldt alleen dat de honderdduizenden Palestijnen in het gebied nogmaals de kans krijgen om te evacueren. De stad is voor het grootste deel al platgebombardeerd door Israël in de afgelopen twee jaar. Ook de afgelopen tijd heeft Israël aanvallen uitgevoerd op Gaza-Stad.
Eerder deze maand besloot de Israëlische regering om Gaza-Stad onder volledige controle van het Israëlische leger te brengen. Dat leidde tot veel kritiek van zowel de internationale gemeenschap als de Israëlische oppositiepartijen. Zij stellen, net als een groot deel van de Israëliërs, dat de regering de oorlog moet stoppen en een deal moet sluiten met Hamas, zodat de gijzelaars terug naar huis kunnen.
Ook de Israëlische legertop heeft zijn weerzin tegen het plan uitgesproken, omdat er geen militaire doelen meer behaald zouden kunnen worden en de inname gevaarlijk zou zijn voor de militairen die er gestationeerd moeten worden. Zij stellen eveneens dat de inname van de stad het leven van de gijzelaars in gevaar brengt.
Yassin Boutayeb
Volgens de Amerikaanse president Donald Trump zijn zowel hij als de Israëlische premier Benjamin Netanyahu oorlogshelden. Dat zei Trump tijdens een interview met de conservatieve presentator Mark Levin. Die titel zouden ze met name verdienen voor de onderling gecoördineerde aanvallen op Iran in juni. Zowel de Amerikanen als de Israëliers voerden hevige bombardementen uit op onder meer nucleaire complexen in Iran.
Dat Trump Netanyahu tot oorlogsheld bestempelt staat in groot contrast met hoe de internationale gemeenschap hem beschouwt. Het Internationaal Strafhof, dat niet wordt erkend door de VS, heeft een arrestatiebevel tegen de premier uitstaan, vanwege het plegen van oorlogsmisdaden in Gaza. Ook tegen diens oud-defensieminister Yoav Gallant staat een arrestatiebevel uit.
Verder claimde Trump in het interview ook dat hij degene is die ervoor heeft gezorgd dat een groot deel van de door Hamas ontvoerde Israëlische gijzelaars in Gaza heeft kunnen terugkeren naar Israël. ‘Ik ben degene die alle gijzelaars heeft teruggebracht’, zo sprak de president. In werkelijkheid zijn 104 van de 240 gijzelaars teruggekomen naar Israël toen Joe Biden nog president was.
Yassin Boutayeb
Een Israëlische planningcommissie heeft haar fiat gegeven voor de bouw van ruim drieduizend woningen op de Westelijke Jordaanoever, melden Israëlische media. Het omstreden project splijt de Westoever doormidden, waardoor de kans op een Palestijnse staat met Oost-Jeruzalem als hoofdstad volgens vredesorganisaties verder zal slinken.
De bouwplannen op E1, zoals het gebied tussen de drie belangrijkste Palestijnse gebieden wordt genoemd, stammen uit de jaren negentig. In totaal moeten 3.412 woningen worden neergezet op het nog onbebouwde gebied, die een barrière zullen vormen tussen het noorden en het zuiden van de Westoever. Vanwege internationale kritiek, onder meer van de VS, werden de plannen nooit gerealiseerd. Onder het internationaal recht zijn de Israëlische nederzettingen op de Westoever illegaal.
De extreemrechtse Israëlische minister Bezalel Smotrich van Financiën, ook verantwoordelijk is voor Joodse nederzettingen op de Westoever, heeft het project nu toch doorgedrukt. Hij beschouwt de goedkeuring als signaal aan westerse landen die de afgelopen weken hebben aangekondigd de Palestijnse staat binnenkort te zullen erkennen. Zo zei hij eerder deze maand al dat het plan ertoe moet leiden dat ‘de hypocriete leiders van Europa in september niets meer te erkennen hebben’.
Vandaag zei Smotrich dat de Palestijnse staat ‘niet met slogans, maar met daden van tafel’ wordt geveegd. ‘Elke nederzetting, elke wijk, elke woning is een nieuwe nagel aan de doodskist van dit gevaarlijke idee’, aldus de minister.
Jasper Daams
Australië slaat terug na de kritiek van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu op diens ‘zwakke’ Australische ambtgenoot. Het land is met Israël verwikkeld in een diplomatieke ruzie, nadat een extreemrechtse Israëlische politicus maandag de toegang tot het land werd geweigerd.
Simcha Rothman kreeg maandag geen toegang tot Australië, omdat de regering bang was dat zijn komst tot ‘verdeeldheid’ zou leiden. Dit tot woede van Netanyahu, die toch al niet te spreken was over het besluit van de Australische regering van een week eerder. Toen maakte Australië bekend Palestina in september officieel te zullen erkennen.
Op X haalde Netanyahu gisteren hard uit naar de Australische premier Anthony Albanese. De Australiër zou Israël hebben ‘verraden’ en de Joodse gemeenschap in zijn land ‘in de steek gelaten’. Hij stelde dat Albanese zal worden herinnerd ‘voor wat hij is: een zwakke politicus’. Ook trok Israël de visa in van Australische vertegenwoordigers bij de Palestijnse Autoriteit.
Buitenlandminister Tony Burke heeft het in gesprek met omroep ABC opgenomen voor zijn minister-president. Burke zei dat kracht ‘niet wordt gemeten aan de hand van hoeveel mensen je kunt opblazen, of hoeveel kinderen je kunt uithongeren’.
Albanese zelf stelde zich later diplomatieker op. Hij zei de beschuldigingen van de Israëlische premier ‘niet persoonlijk’ op te vatten. ‘Ik behandel leiders van andere landen met respect, ik ga op diplomatieke wijze met ze om’, zei hij tijdens een briefing met de pers.
Jasper Daams
Twitter bericht wordt geladen...
De Israëlsche minister Israel Katz van Defensie heeft gisteravond groen licht gegeven voor de plannen voor de bezetting van Gaza-Stad. Dat melden Israëlische media op basis van ingewijden bij het leger. Zo’n zestigduizend reservisten zouden binnenkort worden opgeroepen voor de operatie, die de naam Strijdwagens van Gideon II heeft gekregen, naar het offensief dat dit voorjaar begon. Daarbij werd al het grootste deel van Gaza ingenomen.
Twee weken geleden presenteerde premier Benjamin Netanyahu de plannen voor de inname van de Gazaanse hoofdstad. De militaire operatie zou nodig zijn om een einde te maken aan de oorlog tegen Hamas. Na Gaza-Stad moet de bezetting worden uitgebreid naar zuidelijker gelegen vluchtelingenkampen. Mochten de plannen werkelijkheid worden, dan zullen ongeveer een miljoen Palestijnen moeten vluchten naar het zuiden van Gaza.
The Times of Israel schrijft op basis van militaire bronnen dat het plan dat Katz gisteravond heeft goedgekeurd, is opgebouwd uit drie fases. Allereerst moet humanitaire infrastructuur worden opgezet in het zuiden van Gaza. Vervolgens zullen evacuatiebevelen worden uitgevaardigd voor de inwoners van Gaza-Stad. Zij krijgen naar verluidt tot 7 oktober om te vertrekken, precies twee jaar na de aanval van Hamas. Daarna volgt de laatste fase: de inname van Gaza-Stad.
De goedkeuring van de plannen komt op een moment waarop Israël en Hamas in onderhandeling zijn over een staakt-het-vuren. Mocht dat worden bereikt voor 7 oktober, dan gaat de operatie volgens de bronnen bij het leger niet door. Netanyahu lijkt voorlopig echter niet voornemens om zijn jawoord te geven aan een door Hamas geaccepteerd voorstel. Hij houdt vast aan de eis dat alle resterende Israëlische gijzelaars in één keer moeten vrijkomen.
Jasper Daams
Het overleg in Israël over een mogelijk staakt-het-vuren is in volle gang. Dat melden twee Israëlische functionarissen tegenover persbureau Reuters. Hamas liet gisteren weten akkoord te zijn gegaan met een voorstel waarbij grofweg de helft van de gijzelaars vrij moet worden gelaten. Tot dusver heeft Israël nog geen formele reactie gegeven.
Eerder vandaag meldden Israëlische media op basis van een anonieme functionaris binnen de regering dat Israël niet zal instemmen met een gedeeltelijke gijzelaarsdeal. Volgens de functionaris moeten alle gijzelaars in één keer vrijkomen. Die boodschap verkondigde premier Netanyahu eerder ook al.
Het overleg over het voorstel vindt volgens Gal Hirsch, de Israëlische coördinator voor gijzelaars en vermiste Personen, plaats onder een ‘volledige media black-out’, zo zei hij volgens de krant Haaretz tijdens een bijeenkomst van families van de gijzelaars. De moeder van een van hen, Matan Zangauker, heeft Netanyahu er vandaag van beschuldigd de onderhandelingen over een nieuw staakt-het-vuren, inclusief de vrijlating van de gijzelaars, vorige maand gesaboteerd te hebben.
De Verenigde Staten bestuderen het voorstel ook nog, aldus Witte Huis-woordvoerder Karoline Leavitt vandaag. Hoewel de VS ook bemiddelen tussen Israël en Hamas, zou het voorstel uit de koker zijn gekomen van de andere twee bemiddelende landen, Egypte en Qatar.
Volgens Leavitt is het ‘geen toeval’ dat Hamas akkoord is gegaan met het voorstel een dag nadat president Donald Trump verklaarde dat ‘de terugkeer van de resterende gijzelaars alleen mogelijk is als Hamas wordt aangevallen en vernietigd’. De Israëlische defensieminister Israel Katz zei gisteren dat Hamas alleen naar de onderhandelingstafel is teruggekeerd ‘uit angst’ dat Israël Gaza-Stad zal veroveren.
Thom Canters
Hamas is opnieuw akkoord met een voorstel voor een bestand in Gaza. Dat laat de militante Palestijnse beweging weten aan persbureaus Reuters en AFP. Wat het nieuwe voorstel precies inhoudt, maakte Hamas niet bekend. Israël heeft nog niet formeel gereageerd.
Volgens een Egyptische functionaris ligt er een plan voor een bestand van zestig dagen en het vrijlaten van de helft van de Israëlische gijzelaars. In ruil daarvoor moet Israël naar verluidt 150 Palestijnse gevangenen vrijlaten. Israëlische media melden dat Hamas ook de lichamen van achttien overleden gegijzelden zal overhandigen.
Het voorstel werd gedaan door bemiddelaars uit Egypte en Qatar, die samen met de Verenigde Staten in de Qatarese hoofdstad Doha onderhandelen met afgevaardigden van Hamas en Israël. De partijen onderhandelen al sinds het begin van de oorlog in Gaza over een mogelijk bestand.
Eerder dit jaar leverde dat een staakt-het-vuren op, dat had moeten leiden tot een definitief einde aan de oorlog. Na twee maanden brak Israël het bestand echter, sindsdien voert het land opnieuw onophoudelijk bombardementen uit. Ook is Israël van plan het noordelijk gelegen Gaza-Stad te bezetten.
Israël heeft eerder gezegd niet meer akkoord te willen gaan met een deal waarin niet alle gijzelaars gelijktijdig vrijkomen. Bovendien eist Israël blijvende controle over de Gazastrook en zegt het land niet toe te staan dat Gaza zich militair organiseert. De Israëlische veiligheidsminister Itamar Ben Gvir herhaalde dit standpunt vandaag: ‘Premier Netanyahu heeft geen mandaat voor een gedeeltelijke overeenkomst’, schreef de extreemrechtse minister op X.
Dana Holscher
Israël voert een ‘doelmatig beleid van uithongering’ in de bezette Gazastrook, stelt hulporganisatie Amnesty International in een vandaag verschenen rapport. Amnesty baseert zich op getuigenissen van negentien uitgehongerde en ontheemde Gazanen.
Israël houdt al bijna vijf maanden de grenzen van Gaza dicht, waardoor er amper hulpgoederen het bezette gebied in kunnen. Inmiddels zijn meer dan tweehonderd Gazanen omgekomen door ondervoeding, melden lokale autoriteiten. Bij de spaarzame uitgifte van hulpgoederen door de omstreden Gaza Humanitarian Foundation, die Israël wel toestaat, zijn meer dan achthonderd Palestijnen doodgeschoten.
Israël dwarsboomt bovendien internationale organisaties die hulp willen leveren, stelt Amnesty in het rapport. Door ‘arbitraire eisen’ te stellen ‘verergert Israël de onmenselijke omstandigheden’. In een begeleidende verklaring beschuldigt Amnesty ook de internationale gemeenschap: ‘De ervaringen gaan verder dan verhalen over menselijk lijden, ze zijn een scherpe aanklacht tegen een internationaal systeem dat Israël al decennialang toestaat om Palestijnen straffeloos te teisteren’, zegt onderzoeksdirecteur Erika Guevara Rosas.
Begin deze maand begonnen enkele landen met het afgooien van voedselpakketten boven Gaza. Ook Nederland deed mee aan die droppings, maar moest door een defect aan het vliegtuig tijdelijk ophouden. Gisteren en vandaag heeft Nederland weer deelgenomen, meldt de coördinerende organisatie Cogat. Zondag werden er 161 pallets met hulpgoederen gedropt, maandag 180.
De droppings zijn niet onomstreden. Ze zijn beperkt in omvang en effectiviteit en niet ongevaarlijk: meerdere Palestijnen kwamen om doordat een pakket uit de lucht op hen landde.
Dana Holscher
De Verenigde Staten hebben de toegang via bezoekersvisa voor personen uit de Gazastrook tot nader order stopgezet, aldus de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio. Sommige organisaties die betrokken zijn bij het verkrijgen van de visa zouden nauwe banden hebben met Hamas, dat volgens Washington een terroristische organisatie is.
‘We zullen geen partnerschappen aangaan met groepen die banden hebben met Hamas of ermee sympathiseren’, zei Rubio zondag tegen CBS News.
Het gaat om 'tijdelijke medisch-humanitaire visa' voor Gazanen, waarvoor de 'procedures voor toewijzing worden herzien', zo blijkt uit een bericht van het ministerie van Buitenlandse Zaken op X. Rubio zei niet hoeveel van deze visa er recent zijn afgegeven. Ook maakte hij niet duidelijk of de stop alleen geldt voor nieuwe visa of ook voor reeds afgegeven visa.
Volgens The New York Times is het besluit ingegeven door uitspraken van de radicaal-rechtse activiste Laura Loomer, een aanhanger van president Donald Trump. ‘Waarom komen er islamitische indringers de VS binnen onder de regering-Trump?’, schreef Loomer vrijdag op X, waar ze ruim 1,75 miljoen volgers heeft.
Loomer refereerde in haar post aan de organisatie Heal Palestine in Ohio, die volgens The New York Times families uit Gaza helpt om gewonde en zieke kinderen naar de VS te brengen voor medische zorg. Volgens haar zijn er genoeg moslimlanden die het zich kunnen veroorloven mensen op te nemen die medische behandeling nodig hebben. (ANP)
Dit was het belangrijkste nieuws van afgelopen week:
• Door heel Israël vonden afgelopen weekend demonstraties plaats tegen de Israëlische oorlogsvoering in Gaza. Ze eisen dat premier Benjamin Netanyahu een akkoord sluit met Hamas, zodat de nog twintig levende gijzelaars kunnen terugkeren naar Israël. De protesten krijgen ook steun uit de Israëlische politiek. Zo roept oppositieleider Yair Lapid Israëliërs op zich achter de families van de gijzelaars te scharen.
• De Israëlische extreemrechtse minister van Financiën, Bezalel Smotrich, heeft toestemming gegeven voor de bouw van 3.400 woningen op de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever. Smotrich zegt in een verklaring dat de stap de totstandkoming van een onafhankelijke Palestijnse staat, met Oost-Jeruzalem als hoofdstad, moet voorkomen. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft nog niet gereageerd op het idee, maar heeft de afgelopen tijd wel zijn wens voor een ‘Groot-Israël’ uitgesproken. Smotrich is voorstander van annexatie van de hele Westelijke Jordaanoever.
• Israël moet ‘onmiddellijke, permanente en concrete stappen’ ondernemen om de hongersnood in Gaza te stoppen. Daartoe roepen de buitenlandministers van verschillende westerse landen op, onder wie demissionair minister Caspar Veldkamp. Ook enkele vooraanstaande leden van de Europese Commissie scharen zich achter de gezamenlijke verklaring.
Lees hier het volledige liveblog van afgelopen week terug.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant