Moet Nederland een transgender vrouw die de Verenigde Staten ontvluchtte asiel geven? Over die vraag boog de Amsterdamse rechtbank zich woensdag.
is regioverslaggever van de Volkskrant in Amsterdam en omstreken.
Welke emoties er precies door haar heen gingen deze woensdag in de Amsterdamse rechtbank, kan Veronica Clifford-Carlos (28) niet zeggen. ‘Maar veel’, zegt de Amerikaanse trans vrouw die zich op 10 juni op Schiphol meldde als politiek vluchteling. Want ze weet: ook voor anderen hangt er veel van haar zaak af.
Al langer voelde ze zich onveilig in San Francisco. Zo keek zij allang niet meer vreemd op als iemand haar op straat uitschold, of met de dood bedreigde. Maar toen ze dit voorjaar haar paspoort verlengde, was de maat vol. ‘Er stond opeens in mijn paspoort dat ik een man ben, terwijl ik een vrouw ben. Bovendien kreeg ik het verwijt van de autoriteiten dat ik ze had voorgelogen, en bij andere officiële documenten had gefraudeerd.’
Haar vrees is dat de situatie voor trans en queer personen onder de regering-Trump alleen maar slechter wordt. En dus stapte ze op het vliegveld naar Nederland. ‘Het was een cultuurschok. Mijn verblijf in het detentiecentrum op Schiphol was geweldig. Iedereen was aardig en behulpzaam. En alles was goed geregeld.’
Maar: als het aan de Immigratie en Naturalisatiedienst (IND) ligt, moet Clifford-Carlos terug naar Amerika. Volgens de IND, die namens de minister van Asiel en Immigratie oordeelt, is het nog altijd een veilig land, ook voor trans personen.
Daarom ligt de zaak nu bij de rechter. Want, stelt advocaat Inge Zuidhoek, ‘president Trump heeft inmiddels 950 wetten en regelingen aangekondigd die zich tegen trans personen keren. Misschien zijn ze nog niet allemaal geïmplementeerd. Maar er is een tendens waarbij trans personen worden geïsoleerd.’
Clifford-Carlos is niet de enige Amerikaan die zich als politiek vluchteling heeft gemeld. In de eerste zeven maanden van dit jaar vroegen 29 Amerikanen bij de IND asiel aan. Veel meer dan in de jaren ervoor. Hoewel de IND niets wil zeggen over hun asielmotief, is deze toename volgens Sandro Kortekaas van LGBT Asylum Support makkelijk verklaarbaar. ‘De omstandigheden in de Verenigde Staten voor trans en queer personen zijn in snel tempo verslechterd. Daarom wordt er vanuit veel landen met interesse naar deze rechtszaak gekeken. Dit is de eerste zaak in Nederland, in Europa zelfs.’
Volgens LGBT Asylum Support en Clifford-Carlos baseert de IND zich op verouderde informatie. Maar daar denkt de vertegenwoordiger van de IND anders over. Elke twee jaar moet de minister opnieuw een oordeel vellen over landen die te boek staan als veilig, legt ze in de rechtszaal uit. De laatste keer dat er over de VS werd geoordeeld, was in september 2024. ‘En hoewel de minister ziet dat de situatie verslechtert en zorgelijk is, is er nu nog geen reden om het oordeel over Amerika te wijzigen. Dat gebeurt alleen als er echt reden toe is’, zegt ze.
Maar wanneer wordt zorgelijk voor de minister écht zorgelijk?, wil de rechter weten.
‘Dat is lastig te zeggen’, antwoordt de IND-vertegenwoordiger. ‘We monitoren de ontwikkelingen.’
Wat advocaat Zuidhoek betreft is dat niet genoeg. ‘Kijk naar wat er daar gebeurt met illegale migranten, zij worden opgejaagd en opgesloten.’ Volgens haar bestaat de kans dat trans personen een vergelijkbaar lot wacht.
Zo vreest Clifford-Carlos, die niet zonder hormoonpillen kan, dat ze in Amerika geen toegang meer zal hebben tot gezondheidszorg. Of dat ze aangeklaagd zal worden voor identiteitsfraude, en in een mannengevangenis verdwijnt. Zuidhoek: ‘In de VS is het niet veilig voor haar.’
Maar wat de IND betreft zijn dit slechts aannames en vermoedens. ‘Dat ze bang is dat dit kán gebeuren, is voor de minister niet genoeg om haar een vluchtelingenstatus te geven.’
Advocaat Zuidhoek hoort het met verbazing aan. ‘Veel mensen zijn bang dat ze straks Amerika niet meer uitkomen. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor de echtgenoot van mijn cliënt. Zij heeft haar paspoort zelfs niet eens meer teruggekregen, en kan dus niet weg. Ook dat is een gevolg van Trump-wetgeving’, zegt ze, terwijl Clifford-Carlos in huilen uitbarst. ‘Mijn cliënt trekt geregeld parallellen met het verleden en zegt: ik heb niet willen wachten tot de Reichstag in brand staat.’
De rechter doet over enkele weken uitspraak.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant