Rijendik staan mensen in Amsterdam langs de kant van het IJ voor de intocht van Sail 2025. Woensdagmiddag, even na twee uur, vaart de parade van historische schepen vanuit IJmuiden de stad binnen.
Door David Wouters
Fotografie Shirin Abedi en Jiri Büller
Een vloot van historische schepen en Tall Ships, grote traditionele zeilschepen, zette woensdagochtend om tien uur koers vanuit IJmuiden richting de hoofdstad. De komende vijf dagen vormen de Amsterdamse wateren het decor voor duizenden schepen, sloepen en bootjes.
Traditiegetrouw worden de schepen om half twee tijdens de SAIL-In parade feestelijk onthaald door toeschouwers langs en op het IJ in Amsterdam. De historische schepen meren aan in de IJhaven, waar ze tot zondag vrij te bezichtigen zijn voor publiek.
Nadat het evenement vijf jaar geleden door corona niet door kon gaan, is deze tiende editie nu extra feestelijk. Niet alleen viert SAIL haar vijftigjarig bestaan, ook valt het nautische evenement samen met de 750ste verjaardag van de stad Amsterdam.
Langs de kade van de wijk Overhoeks in Amsterdam-Noord staat woensdagochtend al vroeg een rij stoeltjes klaar. Buurtbewoner Harry heeft de eerste plek bemachtigd en vertelt lachend dat hij en zijn buren ‘hun handdoekje al hebben neergelegd’.
‘We hoorden natuurlijk van de drukte en wisten niet hoe laat we er moesten zijn. Daarom hebben we dit spontaan samen met de buurt georganiseerd. Zo kunnen we op elkaars stoelen passen.’
Ook buurtbewoner Marlies wil niets missen. Zij hoopt het ‘magische spektakel’ van 2015 opnieuw te beleven. ‘Wanneer je die grote historische schepen ziet binnenvaren, voelt het alsof je zelf op ontdekkingsreis gaat. Het is alsof je even in een andere tijd stapt.’
Ida en Bert uit Apeldoorn zijn er zelfs al vanaf half zeven met hun campingstoeltjes bij. ‘Het is nu al prachtig om de verscheidenheid aan schepen te zien’, zegt Ida. ‘Maar we komen natuurlijk voor de grote schepen, die zijn echt indrukwekkend. We hebben genoeg proviand mee, dus we blijven hier de hele dag zitten.’
Buurtbewoner Heleen geniet vooral van de sfeer. ‘Het is heel ontspannen, het brengt mensen samen. Gisteren zag ik aan de overkant veel half verbrande hoofden, dat zijn duidelijk zeilers die speciaal voor SAIL komen. Tegelijkertijd is het wel veel commerciëler geworden, het lijkt op een festival, dat was vroeger minder. Nu betaal je op sommige plekken tot wel honderd euro om een goed plekje te krijgen.’
Volgens de organisatie zorgt de botenparade voor ‘golven van verbroedering’, het thema van dit jaar. Met bemanningen uit alle windstreken, van Indonesië tot Peru, benadrukt zakelijk directeur Robert Visser dat SAIL meer is dan een nautisch feest: ‘Het gaat ook om verbinding tussen culturen. Samen komen op het water bevordert de onderlinge band. In het licht van de huidige wereldgebeurtenissen is dit relevanter dan ooit.’
Directeur Mitra van Raalten stelt bovendien dat het programma van SAIL over ‘verleden, heden en toekomst’ gaat. ‘Welke lessen kunnen we leren van ons nautisch verleden? En wat nemen we mee naar de toekomst? Tijdens SAIL zul je dus ook de modernste schepen in de haven zien.’
Aan de overkant van het IJ ligt in het verlengde van het Centraal Station aan de Oosterdokskade de Vollenhovense bol van Allard Stapel. Sinds maandag slaapt hij op zijn historische schip uit 1973, dat daar naast een reeks andere klassieke boten ligt. Allard gaat al sinds 1975 naar SAIL en in zijn kajuit toont hij trots een verzameling plakkaten van alle edities die hij heeft meegemaakt.
Het thema ‘golven van verbroedering’ herkent hij meteen. ‘Het gaat vooral om de gezelligheid en de sfeer tussen de schippers onderling.’ Volgens Allard komen deelnemers uit alle windstreken, zelfs vanuit Friesland. ‘SAIL is een plek waar we samenkomen om over onze boten te praten en ze aan iedereen te laten zien. Je ontmoet hier bekenden van voorgaande jaren, en we gaan geregeld bij elkaar aan boord voor een drankje. Het is totale chaos, en dat is juist heel leuk.’
Toch ziet hij ook een keerzijde. ‘Het evenement is wel erg commercieel geworden. Het lijkt tegenwoordig meer op een festival: de horeca staat centraal, terwijl de kapiteins zich soms wat weggedrukt voelen. Vroeger draaide het veel meer om de schepen zelf.’
Bij het schip van Allard Stapel drijft een zes meter hoge kunstinstallatie van de gerenommeerde fotograaf Jimmy Nelson. Het werk, getiteld ‘Waves around the World’ is speciaal voor deze editie van Sail gemaakt. Het symboliseert internationale verbondenheid. De buitenzijde toont foto’s van Nederlandse gemeenschappen in klederdracht, terwijl binnen beelden van inheemse volkeren te zien zijn. Zo vormt het een ode aan alle culturen die SAIL 2025 bezoeken en nodigt het uit tot reflectie over wat mensen met elkaar verbindt.
Voor buurtbewoner Rijk is het kunstwerk ‘waanzinnig’. Hij bezocht eerder een tentoonstelling van Nelson en herkent meteen diens stijl. ‘Wat zijn foto’s zo bijzonder maakt, is dat hij steeds opnieuw het vertrouwen van deze mensen weet te winnen, terwijl hij voor hen vast een vreemde verschijning moet zijn. Dat lukt omdat hij het beste met deze volkeren voorheeft. Je voelt de trots die zij uitstralen, en dat werkt heel inspirerend.’
Intussen is de historische parade Amsterdam genaderd, waar iets voor half drie de vloot onder leiding van De Clipper Stad Amsterdam de IJhaven binnenvaart. De driemaster, met aan boord onder meer burgemeester van Amsterdam Femke Halsema wordt verwelkomd met saluutschoten, waarna het volkslied van het herkomstland van alle meevarende schepen klinkt.
Sinds de eerste editie in 1975 is Sail uitgegroeid tot het grootste nautische evenement ter wereld. De organisatie rekent dit jaar op ruim 2 miljoen bezoekers. Daarmee is het het grootste vrij toegankelijke evenement van Europa.
Rondom de wateren zijn vier verschillende evenementenlocaties ingericht waar tot en met zondag meer dan 200 activiteiten zullen plaatsvinden. Nieuw dit jaar is Sail On Stage, een reeks van vier avondconcerten op het NDSM-terrein. Woensdagavond trapt het Concertgebouworkest de reeks af, met gastoptredens van Young ft. Karsu, Laetitia Gerards en Lucas van Lierop.
De botenparade vertrekt woensdag van IJmuiden naar Amsterdam voor Sail 2025. Welke moet je volgens Volkskrant-journalist én zeilliefhebber Toine Heijmans in elk geval zien?
Nederland is door en door verbonden met water, maar lang niet altijd wordt dat op waarde geschat. Met water winnen politici geen stemmen. Des te mooier is deze viering van water en alles wat erop drijft tijdens Sail Amsterdam.
Source: Volkskrant