Patiënten lopen door een corona-infectie schade op aan hun bloedvaten, ook als zij gewoon thuis hebben uitgeziekt. De wand van de slagaders wordt stijver en dat vergroot het risico op hart- en vaatziekten. Het goede nieuws is dat die schade zich grotendeels lijkt te herstellen.
is wetenschapsredacteur van de Volkskrant en schrijft over gezondheid.
Dit blijkt uit een groot internationaal onderzoek bij bijna 2.400 patiënten uit zestien landen. De onderzoekers registreerden bij hen de snelheid waarmee het bloed na een hartslag vanuit de hals de lies bereikt, een meetmethode waarmee de stijfheid van de bloedvaten kan worden vastgesteld.
Als vaten stijver worden, valt het bloed als het ware in een klap naar beneden, verduidelijkt Michiel Warlé, vaatchirurg in het Nijmeegse Radboud UMC. ‘In vaten die een beetje meeveren, verplaatst het bloed zich langzamer.’
Bij de onderzoeksdeelnemers die corona hadden opgelopen, stroomde het bloed sneller door de slagader dan bij de controlegroep die geen corona had gehad. Dat effect deed zich vooral voor bij vrouwen. Hoe zieker de vrouwen waren geweest, hoe hoger die snelheid dus hoe stijver de bloedvaten.
Bij vrouwen zonder corona was die snelheid gemiddeld 6,8 meter per seconde. Bij vrouwen met milde coronasymptomen stroomde het bloed een half jaar na de infectie een halve meter per seconde sneller, bij vrouwen die op de ic hadden gelegen, ging het om ruim een meter per seconde extra. De resultaten zijn deze week gepubliceerd in het European Heart Journal.
Stijve bloedvaten kunnen het bloed minder goed rondpompen en hebben ook meer moeite om de bloeddruk constant te houden. Dat verhoogt de kans op een hartkwaal of een herseninfarct. Bij de onderzoeksdeelnemers (mannen en vrouwen) nam de stroomsnelheid van het bloed na een corona-infectie met gemiddeld 40 centimeter per seconde toe en dat betekent een jaarlijks extra risico op hart- en vaatziekten van 5 procent, rekent Warlé voor.
Grote buitenlandse studies uit het begin van de coronapandemie hebben laten zien dat patiënten na een corona-infectie vaker een hartkwaal kregen, ook als ze van het virus niet erg ziek waren geworden.
Het is al langer bekend dat het coronavirus bloedvaten kan beschadigen. De vaten hebben volop receptoren waar het virus zich aan bindt. De cellen die de binnenkant van de vaten bekleden maken als gevolg daarvan minder stofjes aan die de spieren laten ontspannen, verduidelijkt Warlé. Daardoor worden de bloedvaten stijver.
Ook het gealarmeerde immuunsysteem speelt een rol bij de beschadiging van het vaatstelsel: het virus kan in de wandbekleding een langdurige ontsteking veroorzaken. Dat kan verklaren waarom in het onderzoek vooral de vrouwen last hadden van stijvere bloedvaten: bij hen veroorzaakt een corona-infectie vaker een sterkere immuunreactie. Zij hebben ook vaker last van langdurige klachten na corona.
Warlé, niet betrokken bij het onderzoek, noemt de resultaten ‘solide’: niet eerder is zo’n groot onderzoek naar vaatschade uitgevoerd. Maar gealarmeerd is hij niet want de verstijving van de bloedvaten blijkt zich deels te herstellen. Bovendien, zegt hij, gaat het maar om een lichte toename van de stijfheid van de vaten.
Warlé en zijn collega’s zagen in hun eigen onderzoek, bij Nederlandse patiënten, ook dat de vaatschade zich na een corona-infectie grotendeels herstelde. Zij keken naar een biomarker, een eiwit in het bloed die maatgevend is voor het functioneren van de vaten. De hoeveelheid van dat eiwit was na twee jaar grotendeels genormaliseerd.
Luister hieronder naar onze wetenschapspodcast Ondertussen in de kosmos. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant