Nederlanders moeten het recht krijgen om hun Nederlanderschap te behouden als zij vrijwillig een andere nationaliteit aannemen. D66 en GroenLinks-PvdA dienen woensdag een initiatiefwet in om dat recht op een dubbele nationaliteit te regelen.
is chef van de politieke redactie.
Ook iedereen die sinds 2003 zijn Nederlandse nationaliteit onvrijwillig verloor, zou die via een eenvoudige procedure moeten kunnen terugkrijgen.
De wens van beide partijen om dit te regelen gaat al langer terug, maar ze vonden deze zomer een nieuwe directe aanleiding toen de Brits-Nederlandse natuurkundige Andre Geim tot zijn verbijstering zijn Nederlandse nationaliteit verloor. Hij nam jaren geleden ook de Britse nationaliteit aan, omdat dat vereist was voor de Britse ridderorde die hij kreeg.
De Nederlandse wet is in dat geval onverbiddelijk: wie een andere nationaliteit aanneemt, verliest automatisch de Nederlandse. Geim kreeg eerder dit jaar per e-mail te verstaan dat hij zijn Nederlandse paspoort moest inleveren bij de ambassade in Londen.
De initiatiefnemers Jan Paternotte (D66) en Songül Mutluer (GL-PvdA) zien echter een belangrijkere reden: autoritaire leiders in een groeiend aantal landen zetten deportatie en het verlies van nationaliteit steeds vaker in als middel om de vrijheid van meningsuiting te onderdrukken.
De Kamerleden noemen Bahrein, Nicaragua, Koeweit en Rusland als voorbeeld van landen waar mensen hun staatsburgerschap verloren. ‘In 2024 trok Koeweit van 42 duizend mensen de nationaliteit in, vaak vrouwen die eerder via het huwelijk het staatsburgerschap verkregen.’ Ook de Amerikaanse president Donald Trump zet het dreigement van denaturalisatie in tegen mensen van wie hij om wat voor reden dan ook af wil.
Voormalige Nederlanders die de nationaliteit van zo’n land hebben aangenomen, hebben in zulke gevallen niets meer om op terug te vallen, omdat zij hun Nederlandse paspoort kwijt zijn. ‘In een wereld waarin leiders soms deportatie en nationaliteit als drukmiddel gebruiken, moet Nederland de zekerheid van het Nederlanderschap garanderen’, aldus Paternotte. ‘De huidige Nederlandse wetgeving maakt mensen onnodig kwetsbaar voor politieke grillen in andere landen.’
Ruim 1 miljoen Nederlanders wonen of werken gedurende langere tijd in het buitenland. Als zij hun Nederlanderschap opgeven, heeft dat ook praktische gevolgen. Wanneer zij langer dan drie maanden in Nederland willen blijven, moeten zij een verblijfsvergunning aanvragen. Mantelzorg verlenen aan familieleden wordt zo bijvoorbeeld een stuk lastiger.
De initiatiefnemers wijzen erop dat de discussie over een dubbele nationaliteit in veel Europese landen speelt. Duitsland en Denemarken maakten behoud van de eigen nationaliteit voor hun emigrerende burgers onlangs mogelijk. Mutluer hoopt dat Nederland snel volgt. ‘Nationaliteit gaat over identiteit. Je wilt niet door een wet in een hokje worden geduwd.’
Als Paternotte en Mutluer hun zin krijgen, wordt het ook makkelijker om de Nederlandse nationaliteit terug te krijgen als die na 2003 – het jaar waarin de huidige regels voor het recht op het Nederlanderschap werden bepaald – noodgedwongen is ingeleverd. Dat kan nu ook al, maar pas nadat iemand weer een jaar rechtmatig in Nederland is geweest. Die eis wordt in het wetsvoorstel geschrapt.
Of de wetswijziging kan rekenen op een meerderheid in beide Kamers, is nog onzeker. Het gevolg is immers ook dat immigranten die hier de Nederlandse nationaliteit aannemen, niet meer automatisch hun oorspronkelijke nationaliteit hoeven op te geven. Op de rechterflank van het parlement staat de dubbele nationaliteit te boek als een obstakel voor succesvolle integratie.
De grootste partij in de Tweede Kamer, Geert Wilders’ PVV, is de felste tegenstander van een dubbele nationaliteit en zou die liefst verbieden voor mensen die een politiek ambt bekleden. In 2019 stelde Wilders voor ook het kiesrecht af te nemen van mensen met een dubbele nationaliteit.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant