Nederland is door en door verbonden met water, maar lang niet altijd wordt dat op waarde geschat. Met water winnen politici geen stemmen. Des te mooier is deze viering van water en alles wat erop drijft tijdens Sail Amsterdam.
Toine Heijmans is rondreizend columnist van de Volkskrant. Daarnaast is hij romanschrijver en zeiler.
Amsterdam is gebouwd op water, maar heeft er net als de rest van Nederland een dubbelhartige verhouding mee. Lang keek de stad weg van wat haar rijk en welvarend maakte, en nog steeds weet ze zich niet goed te verhouden tot het nautische, maar de komende vijf dagen is Sail Amsterdam een heerlijke ode aan alles wat drijft. Van pieremachochels tot driemast volschepen, van zeelui die weten hoe je het water dient.
Woensdag dobbert die hele feestslinger van boten en bootjes vrolijk de stad binnen over het Noordzeekanaal; de blikvangers meren gepavoiseerd aan in de vrijgemaakte IJhaven waar avond aan avond honderden sloepjes en vletjes en schuitjes dicht opeengepakt zullen langsvaren. Andere schepen, de botters, de schouwtjes, de bruine vloot en de klassieke jachten, liggen gebroederlijk in de havens eromheen. Tienduizend boten worden verwacht en twee miljoen bezoekers – het is een hartverwarmend eerbetoon en tegelijk een aanmoediging voor de stad en het land om serieus aandacht te geven aan het water en de schepen. Want daar schort het weleens aan.
De kades en de bruggen van Amsterdam bijvoorbeeld bleken een paar jaar terug in beroerde staat: her en der in de stad werden damwanden geslagen die als vullingen in een slecht gebit verzakkingen moesten tegengaan. Achterstallig onderhoud, er was te weinig geld voor vrijgemaakt, een probleem dat zich laat gelden in heel Nederland en dat waarschijnlijk is terug te voeren op de kortetermijnpolitiek die zich meester maakt van degenen die erover gaan.
Water is geduldig en politiek niet, die richt zich liever op het gesprek van de dag. Dat is trouwens van alle tijden: de grote werken die Nederland beroemd maakten om z’n watermanagement, ook de Afsluitdijk, kwamen er pas na rampzalige overstromingen.
Met water win je geen stemmen, ook al ontsnapte Amsterdam nog geen twee jaar geleden aan een overstroming. Het bleef maar regenen, er kwamen zandzakken op de dijk van Durgerdam en vanuit het Markermeer bonkte het hoogwater op de gesloten Oranjesluizen, de toegangspoort tot de stad. Door een storing in IJmuiden pompte het water niet weg – voor het eerst in dertig jaar moesten inderhaast de veertien sluizen dicht die Amsterdam omringen. Het was duidelijk: met het grote water valt niet te sollen.
Dat zal zich de komende dagen van de goede kant laten zien: er is kalm en droog weer voorspeld. Dit is de tiende editie van Sail Amsterdam; begonnen in 1975 komen elke vijf jaar de grootste zeilende schepen naar de stad (de vorige keer ging vanwege corona niet door). Ze maken deel uit van een rondvarend theater van ‘tall ships’ dat vergelijkbare evenementen bezoekt in andere havensteden. Maar Sail is ook van de kleine bootjes die uit alle hoeken en gaten van de stad aan komen varen, en uiteindelijk massaal op het IJ voor anker gaan om ’s avonds naar het vuurwerk te kijken.
Dat maakt Sail Amsterdam bijzonder, al hebben de kleine bootjes het steeds moeilijker in de stad. Het liggeld is de afgelopen jaren door de gemeente spectaculair verhoogd naar honderden euro’s per jaar, waardoor het voor minder draagkrachtigen steeds moeilijker is geworden er gewoon een visvletje op na te houden. Dat is de grachten aan te zien, die steeds meer zijn gestoffeerd met dure sloepen; met de verplichting van kostbare elektrische motoren zal varen in de stad nog meer luxe worden, net als wonen. In hoge torens graag, langs de kade, want iedereen wil uitzicht op het water.
Water brengt ons bij elkaar, is kort gezegd de slogan van Sail Amsterdam 2025. Met wat geluk brengt het bootjesfeest de stad en het land en de mensen ook weer wat dichter bij het water.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant