Donald Trumps importheffingen beginnen te bijten, blijkt uit nieuwe handelscijfers van EU-statistiekbureau Eurostat. De Europese export naar de VS viel in juni scherp terug. Analisten maken zich intussen zorgen over Chinese spullen die de Europese markt dreigen te overspoelen.
is economieredacteur. Hij is specialist duurzaamheid en circulaire economie.
In juni lag de export naar de VS ruim 10 procent lager dan in dezelfde maand vorig jaar, aldus Eurostat. Ook ten opzichte van de afgelopen maanden liep de export naar de VS fors terug. Dat is geen verrassing: Amerikaanse importeurs moeten immers betalen om producten uit de EU te kopen en zullen minder geneigd zijn dit te doen.
Eerder dit jaar sloegen Amerikaanse bedrijven juist massaal Europese goederen in, om de heffingen voor te zijn. Met name in februari was dit goed zichtbaar, toen de Europese export naar de VS met meer dan 20 procent omhoogschoot. Volgens ING-hoofdeconoom Carsten Brzeski heeft de correctie hierop al grotendeels plaatsgevonden en is de terugvallende export in juni daadwerkelijk grotendeels het gevolg van de heffingen. ‘Ik verwacht dat die impact de komende tijd nog groter wordt.’
De importheffingen raken ook Nederlandse exporteurs. Volgens in mei gepubliceerde berekeningen van het Centraal Planbureau (CPB) zou een Amerikaanse importheffing van 20 procent Nederland ongeveer 1 procent aan economische groei kosten. Het CPB koos dit percentage omdat Trump dit in april had aangekondigd.
Uiteindelijk viel het percentage voor de EU wat lager uit. Sinds deze maand geldt er een algemeen tarief van 15 procent op Europese goederen. In juni, de maand waarover Eurostat nu cijfers heeft gepubliceerd, gold er nog een importheffing van 25 procent op Europese auto’s, tot 50 procent op staal en aluminium, en 10 procent op overige producten.
Een belangrijke vraag is in hoeverre Europese bedrijven de inkomsten die ze mislopen van Amerikaanse klanten elders in de wereld kunnen compenseren. Wat dat betreft zijn de laatste Eurostat-cijfers niet bemoedigend, vindt Brzeski. Hij wijst erop dat de export naar India en Brazilië in juni juist is gedaald ten opzichte van vorig jaar, terwijl ook deze landen te maken hadden met Amerikaanse tarieven. ‘Dat vind ik een duidelijk bewijs dat het er niet goed voorstaat met de Europese concurrentiekracht.’
Vermoedelijk heeft het te maken met concurrentie uit China, zegt hij. China produceert veel meer dan het zelf consumeert, waardoor het een groot deel van zijn producten moet exporteren. Nu China te maken heeft met importheffingen van 30 procent naar de VS, is de export naar dit land stevig gedaald. Desondanks groeide de Chinese export in juli als geheel met ruim 7 procent, onverwacht sterk.
Al die producten komen dus elders terecht, onder meer in Europa, maar ook in Zuid-Amerika en in overig Azië. Hierdoor neemt de concurrentie voor Europese bedrijven toe. En dat terwijl bij Europese leiders al grote irritaties bestaan over het enorme handelstekort met China: in 2024 exporteerde China ruim 300 miljard euro aan producten meer naar Europese landen dan dat Europa naar China exporteerde.
Dat effect wordt alleen maar sterker, blijkt uit de nieuwe cijfers: de Europese export naar China daalde in juni scherp (min 13 procent) terwijl de import vanuit China toenam (plus 17 procent). Die trend is al het hele jaar zichtbaar. Het duidt er volgens Brzeski op dat de Chinese vraag naar Europese goederen daalt, waarschijnlijk omdat het land deze goederen zelf beter of goedkoper kan maken. Een risico voor Europese bedrijven, ook in de handel met andere landen.
Wat dat betreft tonen de Eurostat-cijfers niet alleen kommer en kwel. Zo was de Europese export als geheel stabiel ten opzichte van vorig jaar, onder meer dankzij een groei van de handel met Turkije en Zwitserland. Wat de cijfers ook niet zeggen, is in hoeverre handel binnen de Europese Unie toeneemt. Daar ligt volgens analisten een kans: als handelsbarrières die nog altijd bestaan tussen Europese landen worden verminderd, zou de interne handel nog flink kunnen groeien.
Het neemt niet weg dat Brzeski in de cijfers een aantal zorgwekkende trends bevestigd ziet. Mogelijk zijn Europese producten te duur, mede als gevolg van de sterke euro, oppert hij. Die munt is dit jaar flink in waarde gestegen. Een voordeel voor consumenten, die kunnen genieten van goedkopere import, maar een nadeel voor exporteurs, omdat Europese producten er relatief duur van worden.
Een andere mogelijkheid is dat Europa niet onderscheidend genoeg meer is, bijvoorbeeld in kwaliteit. ‘Wil je daar wat aan doen, dan kom je terug bij het mantra dat de laatste tijd zo vaak klinkt: innovatie aanjagen, investeren en bureaucratie afbouwen.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant