Arthouse ‘Previously Unreleased’ in Eye Filmmuseum, met filmfestivalhits die de bioscoop eerder niet haalden, is een jaarlijks feest van verborgen parels en boeiende misbaksels.
Het Eye Filmmuseum leukt de magere filmzomer al jaren op met festivalhits die de bioscoop niet haalden: Previously Unreleased. Ze zijn minimaal een jaar oud, het gesubsidieerde Eye zou anders oneigenlijk concurreren met reguliere filmdistributeurs, die deze films te bizar, artistiek, duur of marginaal vonden voor hun doelgroep, of gewoon over het hoofd zagen.
Arthouse
Universal Language. Regie: Matthew Rankin. 89 min.
Fotogenico. Regie: Marcia Romano, Benoît Sabatier. 94 min.
Ghostlight. Regie: Alex Thompson, Kelly O’Sullivan. 115 min.
Previously Unreleased is een jaarlijks feest van verborgen parels en boeiende misbaksels. Drie ‘voorheen niet uitgebrachten’ draaien deze en volgende week, waarin mannen op Mutter-, Tochter- en Sohnsuche gaan.
Leukste van de drie is het gortdroge curiosum Universal Language, een liefdesbaby van Kiarostami en Wes Anderson met Guy Maddin als draagmoeder. Voor een bezoek aan zijn zieke moeder reist de gesloten ambtenaar Massoud vanuit Montreal naar het Canadese Winnipeg, een plek van ijskoude, campy banaliteit en brutalistisch beton. Hij is op ‘Muttersuche’ in een Farsi sprekend Canada, bewoond door louter Perzen, dat is geframed in een vervreemd jaren tachtig-tableaux met felle kleuren, matjes en lichtbruine computers.
Een gids leidt groepen toeristen langs ‘het bankje met de vergeten aktetas’, de tv toetert slogans als ‘een sterke economie voorkomt minderwaardigheidsgevoel’ en een kalkoen is het totemdier dat bij dit alles past.
Universal Language is zonderling en mild amusant, met een eenvoudige boodschap: vertrouw de ander. Zo is het best pijnlijk als je dementerende moeder je niet herkent, maar troostrijk dat ze zo’n nieuwe, zorgzame invalfamilie vond.
In ‘Fotogenico’ zoekt een vader zijn overleden dochter.
In Fotogenico zoekt een vader zijn overleden dochter. Deze Agnès maakte pa Raoul wijs dat ze in Marseille studeerde en aan taekwondo deed. Ter plekke ontdekt pa dat ze zijn toelage in de ondergrondse ravescene uitgaf aan drugs: ze stierf aan een overdosis. Raoul overcompenseert zijn afwezigheid in zijn dochters leven door zich alsnog onder te dompelen in haar milieu van nachtvlinders, bohémien-kunstenaars en dealers. Agnès was een vijandige, verslaafde én charismatische zangeres van een mislukte elektro-punkband, zo blijkt.
Het is een wat malle, kunstmatige vertoning waarin acteur Christophe Paou, ooit indrukwekkend als seriemoordenaar in het broeierige Stranger by the Lake, nogal een miscast is als kneus Raoul, een stuurse Buster Keaton in het lijf van een jaren zeventig-pornoster. Zijn alcoholisme vertaalt zich in flessen wijn die hij zonder merkbaar effect aan zijn lippen zet. Maar eigenlijk is niemand echt op zijn plaats in deze ‘Tochtersuche’, wat het wel de charme van onvoorspelbaarheid geeft.
‘Ghostlight’ is een prima uitgevoerde, heel voorspelbare Amerikaanse ‘Indie’.
Het tegendeel is het geval in Ghostlight, een ‘Sohnsuche’ en een prima uitgevoerde, heel voorspelbare Amerikaanse ‘Indie’. Het draait om een disfunctioneel gezin, gezien de adembenemende exercities in krijsen, zuigen en treiteren door dochter Daisy in het begin – de zeer getalenteerde Katherine Mallen Kupferer, van wie we ongetwijfeld meer zullen horen als ze haar naam verandert. Vader Dan, een wegwerker, wisselt depressie af met razernij, moeder Sharon reddert wanhopig in het rond. De zelfmoord van hun zoon en broer blijkt de oorzaak van al die malheur. Er is therapie, er lopen juridische procedures – maar het gezin draait vast, vooral omdat pa Dan er niet over wil praten.
Dat verandert als Dan bij toeval in een amateur-toneelgroep belandt die een opvoering van Romeo en Julia voorbereidt. Het zijn ‘losers’, hij schaamt zich een beetje, maar zit al snel achter het stuur teksten te oefenen: „Give me my longsword, ho!” Zachte dwang van Julia – een vijftig plus-actrice – overtuigt hem: „Jij lijkt me wel iemand die even niet zichzelf wil zijn.” En zo promoveert Dan van bijrol tot Romeo, wat hem met name in de tragische eindscène confronteert met de dood van zijn eigen zoon.
Op het scenario valt wel wat aan te merken. Een episode waar moeder en dochter vader Dan – die zijn nieuwe hobby amechtig geheim houdt – verdenken van overspel is een fantasieloos vullertje. En de dood van de zoon heeft wel heel veel gemeen met Romeo’s lot: Ghostlight is te nadrukkelijk gescript en voelt daardoor minder plausibel. Het idee – ook zeer in zwang in Franse films – van podiumkunsten als psychotherapie, wordt hier wel heel gemakzuchtig ingezet: trauma en gezinsbreuk is met rollenspel fluks overwonnen. Als dat zo is, zouden acteurs een model van geestelijke gezondheid moeten zijn. Daar kan je vraagtekens bij zetten. Het neemt niet weg dat Ghostlight een warme, prettige feelgoodfilm is met acteurs die echt in het script geloven. Uiteraard doen ze dat.
De beste filmstukken interviews en recensies van de nieuwste films
Source: NRC