In de Noord-Zweedse stad Kiruna wordt dinsdag een ruim honderd jaar oude kerk – ooit uitgeroepen tot mooiste gebouw van het land – in zijn geheel verhuisd naar een nieuwe plek. Een Nederlands bedrijf speelt daarbij een hoofdrol.
is correspondent in Scandinavië van de Volkskrant. Eerder bezocht hij Kiruna om verslag te doen van de enorme verhuizing van het mijnstadje.
De Zweedse publieke omroep SVT zendt het spektakel dinsdag live uit: te zien is hoe twee diepladers de veertig meter brede houten kerk uit 1912 meter voor meter over het asfalt rijden. Langs de route staan duizenden toeschouwers die zien hoe specialisten het enorme gebouw naar zijn nieuwe plek geleiden, 5 kilometer verderop.
De verhuizing van het 672 ton wegende gevaarte is al jarenlang in voorbereiding. De fundering werd uitgegraven en doorboord met stalen dragers. Deze rusten tijdens het transport op diepladers met in totaal 224 wielen, die op afstand bestuurd worden. Voor het transport werd een viaduct gesloopt en de weg verbreed naar 24 meter.
De verplaatsing van de kerk is de kers op de taart van een ware volksverhuizing in Kiruna, een mijnstad met 23 duizend inwoners, gelegen boven de poolcirkel. Het oude stadshart moet tegen de vlakte omdat in de ijzerertsmijn naast de stad steeds dieper wordt geboord. Daardoor kan de grond in Kiruna gaan verzakken. Zesduizend inwoners moeten verhuizen, samen met tientallen historische panden.
De houten kerk, gebouwd tussen 1910 en 1912, was een gift van het staatsbedrijf LKAB, dat in 1898 de mijn opende. De vorm is geïnspireerd op de traditionele tent van de Sámi, de oorspronkelijke bewoners van het gebied. In 2001 wezen Zweden in een peiling de kerk aan als mooiste historische gebouw van het land.
Het Nederlandse bedrijf Mammoet verzorgt het transport met de diepladers, die hydraulische pompen bevatten die het gevaarte recht moeten houden. Het bedrijf is gespecialiseerd in zwaar hijs- en transportwerk en verhuisde eerder ook al grote gebouwen in Kiruna. In 2001 haalde het bedrijf het wereldnieuws toen het de Russische nucleaire onderzeeër Koersk, die gezonken was in de Barentszzee, wist te bergen. ‘We hebben er veel zin in’, zei Mammoet-projectleider Kees Breedveld maandag tegen de Zweedse zender EFN. ‘De uitdaging ligt vooral in de breedte van de weg. Sommige plekken zijn nauw, we moeten scherp zijn bij het navigeren.’
De kerk verhuist naar het nieuwe stadshart, waar ook een winkelcentrum, een nieuw stadhuis en woningen zijn gebouwd. Bewoners van Kiruna kregen de keus: of hun oude huis aan mijnbedrijf LKAB verkopen voor 125 procent van de marktwaarde, of het bedrijf een gelijkwaardig nieuw huis laten bouwen. De verhuizing van de kerk kost naar schatting 45 miljoen euro.
Dat Zweden zoveel moeite doet, heeft te maken met het belang van het mijngebied. De grootste ijzerertsmijn ter wereld levert de schatkist jaarlijks honderden miljoenen op. Twee jaar geleden maakte LKAB bekend dat er aan de andere kant van de stad ook zeldzame aardmetalen in de grond zitten. Deze metalen zijn van belang voor de energietransitie. Nu nog komt het leeuwendeel van deze grondstoffen uit China, maar Europa wil de winning ervan meer in eigen hand nemen.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant