Takecarebnb verbindt statushouders met Nederlanders die hun huis openstellen. Andrej voelt zich in de kamer van Rita’s dochter ‘eindelijk veilig’.
is verslaggever van de Volkskrant.
‘Ik kom uit een land waar je geen homo mag zijn’, antwoordt hij op de vraag naar zijn afkomst. Andrej, een vriendelijke, verlegen dertiger die zijn land is ontvlucht, wil niet op de foto. Hij zegt ook liever niets over het asielzoekerscentrum waar hij vandaan komt, behalve dat zijn bed 50 centimeter breed was en dat zijn kamer, die hij deelde met een andere gevluchte man, kleiner was dan 2 bij 2 meter. Hij woonde er anderhalf jaar.
Nu zit hij in de grote, zonnige tuin van Rita aan de lunch die hij zelf heeft klaargemaakt. Andrej is dankbaar en voelt zich ‘eindelijk veilig’. Hij laat zijn logeerkamer zien: een ruime, vrolijk beschilderde kamer die ooit aan Rita’s dochter toebehoorde. De kamer heeft een bureau, een hoge kast, een bed van 1,40 meter breed en een zij- en dakraam waardoor veel licht naar binnen schijnt. Aan Rita’s hond moest Andrej even wennen, maar nu gaat hij graag wandelen met de Friese stabij.
‘Ik heb gezegd dat hij zijn eigen rotzooi moet opruimen, maar Andrej is veel netter en opgeruimder dan ik’, lacht Rita. De 71-jarige weduwe is een ‘empty nester’: haar twee kinderen zijn het huis uit, waardoor ze ruimte over heeft. Die stelt ze graag ter beschikking aan statushouders die wachten op een woning, want ‘in een asielzoekerscentrum wonen is geen feest’, zegt ze.
Andrej en Rita zijn aan elkaar gekoppeld door een ‘matchmaker’ van Takecarebnb. Die organisatie verbindt jaarlijks ruim vijfhonderd vluchtelingen met een verblijfsstatus aan een Nederlands gastgezin. De stichting viert dit najaar haar tienjarig bestaan. Ze werd in 2015 opgericht door een Amsterdamse ondernemer die de integratie van statushouders in de Nederlandse samenleving wilde bevorderen.
‘Wij zijn een positieve tegenbeweging in de negatieve bubbel als gevolg van het strengste asielbeleid ooit’, zegt Takecarebnb-directeur Nathanya van Lith. ‘Deze vorm van opvang verlicht de druk op de overbelaste asielzoekerscentra, is daardoor kostenbesparend voor de samenleving, bevordert het welzijn van onze gasten en vergroot het maatschappelijk draagvlak voor vluchtelingen. Onbekend maakt onbemind. Door ons wordt het: bekend maakt bemind.’
In een onderzoeksrapport uit 2023 naar Takecarebnb schrijft het Verwey-Jonker Instituut dat deze logeeropvang het sociale netwerk van de vluchteling ‘aanzienlijk uitbreidt’. De logé wordt door het gastgezin vaak geïntroduceerd bij familie, vrienden en buurtbewoners. Op die manier maken deze gasten kennis met de Nederlandse cultuur, leren ze sneller Nederlands, schrijven ze zich vaak in voor een cursus of opleiding of gaan ze op zoek naar werk, waardoor ze beter inburgeren. Ook verbetert de psychische gezondheid van de gasten met een vluchtverleden, die vrijwel zonder uitzondering aangeven dat ze op het logeeradres tot rust komen.
‘Al binnen vijf minuten tijdens zijn kennismakingsgesprek met Rita zag ik Andrej opbloeien’, zegt matchmaker Tineke Willemsen. Zij is een van de veertig vrijwilligers bij Takecarebnb die logés koppelen aan Nederlanders die hun huis openstellen. ‘We werken met checklijsten. Ik kijk naar opleiding, achtergrond en hobby’s van beide partijen en vraag bijvoorbeeld naar huisregels zoals: roken, mag dat? Zijn er huisdieren? Mag de logé gasten ontvangen? Staat het gastgezin open voor andere religies? Is de gastheer of -vrouw overdag thuis of niet? Wil iemand gezelligheid, of juist rust? Het moet voor beide partijen plezierig zijn.’
Nederlanders die zich bij Takecarebnb inschrijven, krijgen eerst met de matchmaker een intakegesprek. Daarna volgt een kennismaking met de potentiële gast. Als er een klik is, komt die, in overleg met het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA), twee dagen proeflogeren. Als dat goed gaat, blijft de logé gemiddeld drie tot zes maanden, totdat de gemeente een woning heeft gevonden.
Vaak ontstaan mooie vriendschappen tijdens het logeren, zegt matchmaker Willemsen, die tijdens het proces met de logé en het gastgezin contact houdt. ‘Als er onvrede is, kunnen wij regelen dat er een ander logeeradres wordt geregeld, maar ik heb dat nog nooit meegemaakt.’
Logé Andrej, een gediplomeerd wiskunde- en informaticadocent, is dan ook al Rita’s derde gast. Als alles goed gaat, krijgt hij in september een eigen woning. Eerder bood Rita onderdak aan Loai uit Jemen en aan Mussie uit Tigray. Met Loai is ze nog steeds goed bevriend, met Mussie heeft ze appcontact sinds hij is teruggekeerd naar Ethiopië. Het ‘strengste asielbeleid ooit’ is voor haar juist een extra reden om zich voor vluchtelingen in te zetten: ‘Ik vind het schandalig hoe deze mensen, die moeilijke omstandigheden zijn ontvlucht, steeds in een kwaad daglicht worden gezet.’
In Nederland wachten ruim achttienduizend statushouders op een woning. Zo’n 1.500 van hen melden zich jaarlijks bij Takecarebnb. Ze zijn gemiddeld tussen 26 en 35 jaar. Velen van hen, zoals Andrej, komen uit de lhbti-gemeenschap. Uit het Verwey-Jonker-onderzoek blijkt dat de meeste gastgezinnen meedoen omdat ze het contact ‘verrijkend’ vinden.
Takecarebnb groeide van 65 matches in 2015 naar 612 matches in 2023. Maar door onder meer het ontmoedigend effect van het huidige ‘polariserende’ asielbeleid daalde het aantal vorig jaar naar 515, zegt directeur Van Lith. Ook de huizencrisis doet zich voelen, waardoor statushouders langer moeten wachten op een woning. Desalniettemin hoopt Van Lith dat de lijn weer gaat stijgen, naar 600 matches en meer in de komende jaren.
Dat lijkt op 1.500 ingeschreven statushouders misschien een druppel op een gloeiende plaat, reageert matchmaker Tineke Willemsen, maar ‘iedereen die je een beetje gelukkiger kunt maken, is mooi meegenomen’.
[De naam van Rita’s logé is gefingeerd. Zijn echte naam is bij de redactie bekend]
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant