Het overleg over het beëindigen van de oorlog in Oekraïne gaat maandagavond (Nederlandse tijd) van start in het Witte Huis. De leiders zullen onder meer spreken over een staakt-het-vuren, de Oekraïense grenzen en veiligheidsgaranties. NU.nl geeft je een overzicht.
Volg de laatste ontwikkelingen in ons liveblog.
Aan tafel zitten de Amerikaanse president Donald Trump, zijn Oekraïense ambtsgenoot Volodymyr Zelensky en meerdere Europese leiders. Met het overleg hoopt de Europese Unie invloed te kunnen uitoefenen op het vredesproces. Hoewel de inhoud van de gesprekken nog onduidelijk is, kan een aantal punten worden opgesomd.
Zo zullen de leiders een tijdelijk staakt-het-vuren bespreken. Zelensky hoopt op zo'n tijdelijke wapenstilstand om gesprekken over een permanente vrede in rust voort te zetten.
Het is niet bekend of de Russische president Vladimir Poetin - die niet aanwezig is Washington - akkoord zou gaan met een tijdelijk bestand.
Trump denkt dat Zelensky de oorlog "bijna onmiddellijk" kan beëindigen, zo schreef hij op zijn platform Truth Social. Daarvoor zou Oekraïne moeten afzien van lidmaatschap van de NAVO en van zijn aanspraak op de Krim. Dat is ingewikkeld, want volgens de Oekraïense grondwet kan het land geen annexatie van eigen grondgebied erkennen.
Trump gaat in zijn bericht niet in op andere gebieden die Oekraïne mogelijk zou verliezen. Als Zelensky de oorlog nu zomaar zou beëindigen, wordt Rusland als agressor beloond. Poetin zou het huidige bezette gebied dan behouden.
De eisen van Rusland lijken verder te gaan dan alleen de Krim. Afgelopen weekend zei Trump nog dat Rusland de Donbas, die nu is bezet door Russische troepen, wil inlijven in ruil voor een einde van de oorlog.
Op onderstaand kaartje kun je zien welke gebieden Rusland momenteel bezet heeft. Het Oekraïense schiereiland de Krim heeft Rusland al sinds 2014 bezet.
Zelensky sprak zich eerder al uit tegen het opgeven van Oekraïens grondgebied. Wel zei hij dat de grenzen op z'n minst terug zouden moeten naar de situatie voor de oorlog in 2022 (dus zonder de Krim). Zelensky noemde dat "een startpunt voor onderhandelingen".
De leiders gaan ook het leveren van veiligheidsgaranties aan Oekraïne bespreken. Daar zou Rusland het bij een vredesakkoord mee eens zijn, beweert Mikhail Ulyanov, een Russische diplomaat in Wenen. Dat is een belangrijke eis van Zelensky.
Het is nog de vraag hoe die veiligheidsgaranties eruit gaan zien. Een optie die zal worden besproken is het uitroepen van artikel 5. Dat betekent dat NAVO-landen elkaar helpen als een lidstaat wordt aangevallen. Oekraïne is geen lid van de NAVO, maar mogelijk zou dat alsnog in het leven kunnen worden geroepen als bescherming voor Oekraïne. Die kans lijkt niet groot.
Eerder verenigden meerdere Europese landen zich in de zogenoemde Coalition of the Willing. Het doel van die landen, waaronder Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Nederland, is een staakt-het-vuren.
Enkele leiders, onder wie de Britse premier Keir Starmer en de Franse president Emmanuel Macron, lieten al weten dat zij bereid zijn om veiligheidsgaranties in Oekraïne op te zetten. Maar het onduidelijk of die er komen en op welke manier. Mogelijk moet er eerst een concreet plan voor vrede komen, voordat Europese landen willen overgaan op veiligheidsgaranties.
Source: Nu.nl algemeen