De Oekraïense president Volodymyr Zelensky is aangekomen in Washington voor zijn gesprek met de Amerikaanse president Donald Trump. Gesteund door een sterke Europese delegatie hoopt Zelensky maandag genoeg invloed te kunnen uitoefenen op het vredesproces.
Zelensky en de andere Europese leiders hopen vooral dat Trump zich vrijdag in Alaska niet heeft laten inpalmen door de Russische president Vladimir Poetin. Trump en Poetin spraken daar vol lof over elkaar na hun eerste ontmoeting in jaren.
Het is moeilijk te zeggen of de Amerikaanse president richting de Russen is opgeschoven. Na hun overleg in Alaska spraken Trump en Poetin maar heel kort met de pers. Ook hebben uitspraken van de Amerikaanse regering de afgelopen dagen nog weinig duidelijk gemaakt.
Zelensky benadrukte na aankomst in Washington nog maar eens dat hij graag vrede wil, maar dat die vrede bestendig moet zijn. "Rusland moet deze oorlog - die het zelf is begonnen - beëindigen", schreef Zelensky in de nacht van zondag op maandag op X.
De gesprekken in het Witte Huis worden in Europa niet onderschat, want Zelensky wordt bijgestaan door een sterke delegatie. De Franse president Emmanuel Macron, de Duitse bondskanselier Friedrich Merz, de Britse premier Kier Starmer, de Finse president Alexander Stubb, de Italiaanse premier Giorgia Meloni én voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen komen naar Washington. Ook NAVO-chef Mark Rutte zal Zelensky vergezellen.
Een belangrijke vraag is wie volgens Trump nu aan zet is om concessies te doen om de oorlog in Oekraïne te beëindigen. De afgelopen maanden veranderde de Amerikaanse president op dit punt vaak van mening.
Het lijkt erop dat Trump nu vooral naar Zelensky kijkt. "President Zelensky kan de oorlog bijna meteen beëindigen, als hij dat wil", schreef Trump zondagavond op Truth Social. "Of hij kan doorgaan met vechten." De Amerikaanse president wees in het bericht ook een NAVO-lidmaatschap van Oekraïne af.
Soortgelijke woorden sprak Trump eerder ook al. "Rusland is een grootmacht en Oekraïne niet", was zijn onderbouwing.
Daarbij lijkt Trump voorbij te gaan aan het idee dat Rusland al het huidige bezette Oekraïense land zou behouden als Oekraïne de oorlog nu zomaar beëindigt. Daarmee zou Rusland als agressor worden beloond. Tegen dat scenario hebben Oekraïne en de meeste Europese landen zich meermaals uitgesproken.
Als Trump daadwerkelijk de bal bij Oekraïne legt, is dat gezien zijn eerdere deadline voor Poetin opvallend. Trump dreigde sancties op te leggen als Rusland vorige week niet akkoord zou gaan met een staakt-het-vuren. Een staakt-het-vuren is er niet, maar sancties zijn er ook niet gekomen. Hoe dat in de Amerikaans-Russische diplomatiek is gelopen, is onduidelijk. Het lijkt onwaarschijnlijk dat er überhaupt een staakt-het-vuren voor een vredesakkoord komt.
Maar mogelijk gloort er ook hoop op iets van toenadering tussen Oekraïne en Rusland. Zo zou Rusland het eens zijn met veiligheidsgaranties voor Oekraïne bij een vredesakkoord, beweert Mikhail Ulyanov, een Russische diplomaat in Wenen. Dat is een belangrijke eis van Zelensky.
Volgens de Amerikaanse onderhandelaar Steve Witkoff is het de eerste keer dat Rusland zich daar zo positief over uitspreekt. Ook Witkoff zelf sprak duidelijker uit dat de VS ervoor openstaat om die veiligheidsgarantie te bieden. Het is een onderwerp waar de regering van Trump eerder regelmatig omheen draaide.
Daar staat tegenover dat het onduidelijk is hoeveel Oekraïense grond Rusland na een akkoord in handen wil houden. Oekraïne wil dat de grenzen op z'n minst teruggaan naar de situatie voor de oorlog in 2022. Zelensky noemde dat "een startpunt voor onderhandelingen". Rusland zou juist de Donbas willen annexeren, zo zei Trump afgelopen weekend. Dit is waarschijnlijk een van de belangrijke onderwerpen waar maandag over wordt gesproken.
De Europese leiders hebben zich zondag tijdens een digitaal overleg al voorbereid op het bezoek aan Washington. De zogenoemde coalitie van bereidwillige landen voor Oekraïne, waar Nederland ook bij hoort, willen eenheid uitstralen.
Ook willen ze een scène voorkomen zoals bij het vorige bezoek van Zelensky aan het Witte Huis. Dat mondde uit in een ruzie toen Trump en vicepresident JD Vance de Oekraïense president in het openbaar de les lazen. Ze beschuldigden hem ervan ondankbaar en respectloos te zijn.
Onder anderen Macron is er niet van overtuigd dat Poetin daadwerkelijk vrede wil. In het artikel hieronder kun je teruglezen wat er uit het overleg kwam.
Source: Nu.nl algemeen