Advocaten die een cliënt bezoeken in de gevangenis, mogen niet langer een laptop of telefoon meenemen. Dat is een nieuwe regel van de Dienst Justitiële Inrichtingen. De Nederlandse Orde van Advocaten noemt dit ‘onacceptabel en onwerkbaar’.
is politie- en justitieverslaggever van de Volkskrant.
Met het telefoon- en laptopverbod in de spreekkamer wil de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) voorkomen dat criminelen vanuit de gevangenis actief blijven. Het verbod draagt volgens een woordvoerder bij ‘aan de veiligheid binnen en buiten de inrichting’. Bijvoorbeeld omdat het zou helpen in de strijd tegen de toenemende aanwezigheid van ‘contrabande’ (verboden spullen, red.) in penitentiaire inrichtingen.
In de Extra Beveiligde Inrichting in Vught, waar de zwaarste categorie gedetineerden vastzit, is al sinds 2021 sprake van een laptop- en telefoonverbod voor raadslieden. Dat werd ingevoerd na de arrestatie van advocaat Youssef T., die zijn oom Ridouan T. juridisch bijstond én een doorgeefluik van hem bleek te zijn.
De regel in andere gevangenissen is op dit moment dat raadslieden die bij een cliënt langsgaan hun telefoon, laptop of tablet mogen meenemen naar de spreekkamer. Het is niet de bedoeling dat een gedetineerde zo’n apparaat daar even ‘leent’ en het zelfstandig gebruikt. In bijzondere omstandigheden kan een gevangenisdirecteur verbieden dat digitale gegevensdragers worden meegebracht.
Het huidige beleid – ‘ja, tenzij’ – wordt gewijzigd in ‘nee, tenzij’, heeft de DJI recentelijk laten weten aan de Nederlandse Orde van Advocaten (Nova). De maatregel gaat gelden in alle zogeheten rijksinrichtingen.
Een woordvoerder van het ministerie van Justitie en Veiligheid zei vrijdag desgevraagd dat het toegangsbeleid niet alleen van toepassing is op raadslieden, maar ook op andere geprivilegieerde bezoekers, zoals medewerkers van Reclassering Nederland.
De Nederlandse Orde van Advocaten noemt de nieuwe regel zorgelijk. ‘Uit de uitleg van DJI spreekt een bepaalde mate van wantrouwen tegen onze beroepsgroep’, zegt Karin de Lange, bestuurslid van de Nova en strafrechtadvocaat. ‘We zien niet in wat veiligheid in penitentiaire inrichtingen te maken heeft met het al dan niet meenemen van een laptop.’
Door het nieuwe beleid wordt het voor advocaten ‘vrijwel onmogelijk’ om adequate rechtsbijstand te verlenen, stelt ze. ‘Het levert een onwerkbare situatie op en brengt het recht op een eerlijk proces van alle gedetineerden in gevaar.’
Strafdossiers en rapporten van deskundigen worden tegenwoordig namelijk niet meer op papier aangeleverd, maar digitaal. Zeker als een cliënt in voorlopige hechtenis zit, wordt voortdurend informatie toegevoegd aan zijn dossier. Mede daarom moeten advocaten ook in de spreekkamer kunnen inloggen op het digitale platform van justitie, vindt het bestuurslid van de Nova.
Toch roept haar kritiek de vraag op of advocaten niet adequaat hun werk kunnen doen door het dossier van een cliënt (deels) uit te printen, dat mee te nemen naar de gevangenis en ter plaatse met hem of haar door te nemen.
De Lange: ‘Nee. Sommige dossiers tellen tienduizenden pagina’s. Dan zou je met karren vol ordners naar de gevangenis moeten. Per cliënt. En het duurt in de praktijk vaak een stuk langer om iets op te zoeken in een papieren dossier dan in de digitale versie.’
Het ministerie van Justitie en Veiligheid wijst erop dat raadslieden in bepaalde gevallen wel hun eigen laptop of telefoon mogen meenemen. Als blijkt dat dit ‘strikt noodzakelijk is voor de uitvoering van hun werk’, kan de directeur van de gevangenis alsnog toestemming hiervoor geven.
Die toezegging is volstrekt onvoldoende, vindt De Lange. ‘Volgens ons is het in álle gevallen noodzakelijk. Praktisch gezien is dit ook onmogelijk: als een directeur van een penitentiaire inrichting voor elk advocatenbezoek zo’n afweging moet maken, loopt het systeem vast.’
Donderdag gaat de Dienst Justitiële Inrichtingen in gesprek met de Nova over het nieuwe toegangsbeleid. Per wanneer de regels worden aangescherpt, is nog niet bekend.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant