Lowlands had met Chappell Roan een memorabele headliner en was vertrouwd feestelijk. Toch was deze editie wat onsamenhangend, met een aantal tegenvallers. Het belangrijkste popfestival van Nederland moet nadenken over zijn muzikale profiel.
Door Menno Pot en Robert van Gijssel
Fotografie Alicia Karsonopoero en Ruby Dijt
Je moet er op tijd bij zijn, wil je haar straks een beetje van dichtbij bekijken. Chappell Roan is zaterdagavond dé headliner van deze Lowlands-editie, en dan weet je dat de Alpha-tent en de heuvels eromheen vollopen.
Maar sta je eenmaal geïnstalleerd, ergens midden in de grote schelp, dan hoef je je niet te vervelen. Voor je ogen wordt een podium opgebouwd dat Lowlands – of welk festival dan ook – niet eerder heeft gezien. In precies een uur wordt een decor uit een fantasyfilm opgetrokken: een kasteel dat ook op de flanken van Mount Doom uit The Lord of the Rings had kunnen staan.
Sfeer op het festival en publiek (AK), Chappell Roan (RD)
Het gothic sprookjespaleis is het oogverblindende huis van de Amerikaanse zangeres, een veilige omgeving voor het grote nieuwe queer-icoon dat hard op weg is een popster van het kaliber Madonna of Lady Gaga te worden. Chappell Roan gaat hier de liedjes vertolken die in een paar jaar tijd zo veel mensen in het hart hebben geraakt. Liedjes over haar eigen strijd, over seksuele vrijheid en wát de mensen daar verder ook van mogen vinden.
Met haar geheel vrouwelijke band overtuigt ze vanaf de aftrap, als haar heerlijk sensuele Femininomenon al direct een stadionanthem blijkt. De Alpha mag meezingen, en voor de nieuwe Roan-fans wordt tussen de torens van haar liefdeskasteel de tekst ook maar even geprojecteerd: ‘Hit it like/ Get it hot/ Make a bitch/ I’s a fem.’
Chappell Roan (RD)
Wat een uitgelaten show geeft Chappell Roan hier, anderhalf uur lang, vrijwel zonder zwakke momenten. Ze zingt haar ballades Picture You en Kaleidoscope zuiver en aangrijpend helder, maar toch klein en intiem, ineens zonder de grootse gebaren uit haar fantasy-spektakel. Dat leeft daarna natuurlijk toch weer op, bij de afsluitende megahits The Giver en Pink Pony Club.
Roan geeft een feestelijke popshow, vrolijk en ontwapenend. Maar is ze ook ‘typisch Lowlands’? Roan had ook Pinkpop kunnen afsluiten, zoals Pinkpops hoofdact Olivia Rodrigo ook op Lowlands had kunnen staan. Heeft Lowlands nog een eigen karakter, een herkenbaar muzikaal profiel?
AK
Niet echt, kun je constateren op deze 31ste editie. Je ziet taferelen die je een jaar of vijf geleden voor onmogelijk had gehouden. Een grote tent als het Heineken-podium stroomt zaterdagmiddag barstensvol voor een wel erg generieke house-set van de Nederlandse dj Chris Stussy: handjes in de lucht met een cocktailtje, in de fris witte outfits van een zeker deel van het Lowlands-publiek dat is gekomen voor een luchtig feestje.
Tegenstellingen tussen verschillende muzikale bloedgroepen zag je wel vaker op Lowlands, maar de schoongeboende feestvierders mengen nauwelijks nog met de vaak al wat oudere, ernstig kijkende rockliefhebbers, die op zoek blijven naar muzikale stekeligheid en avontuur bij de zeldzamer wordende gitaarbands.
Publiek (RD)
Die dwalen nog wel degelijk door het blokkenschema, maar ze moeten bijna allemaal dezelfde teleurstelling slikken: weinig publiek, halfvolle tenten. Voordeel daarvan: het volk dat er wél staat, is toegewijd, bereid tot luisteren. Zoals, in de India-tent, naar het Engelse Squid, een nogal charismaloos gezelschap met (kan het onhipper?) een zingende drummer. Maar Squid sleurt de aanwezigen wel zijn wereld binnen van dwarse songstructuren, verraderlijke ritmiek en soms haast orkestrale jazz.
The Murder Capital (RD), publiek en Bambi Thug (AK)
Wat later op zaterdag is James McGovern, frontman van de Ierse rockband The Murder Capital, aanvankelijk chagrijnig: hij eist meer ‘ENERGYYYY!!!’ van het publiek en stelt zich demonstratief narrig op. Maar het komt gelukkig goed tussen The Murder Capital en de halfvolle India: de band vecht zich de hoofden van de toeschouwers binnen en het publiek honoreert het. Een waardevol samenzijn, uiteindelijk.
Publiek (AK)
Ook in de enorme Alpha verschijnen ze nog: veteranen uit de alternatieve gitaarrock. Dat bevalt op Lowlands 2025 nu eens heel erg goed (het loeistrakke Queens of the Stone Age) en dan weer minder (het te saaie Vampire Weekend).
Het Rotterdamse Tramhaus heeft op de late vrijdagavond een mooie plek in de grote Heineken-tent, maar ook die loopt maar niet vol. De band krijgt nog materiaalpech ook en vlamt mede daardoor minder dan tijdens eerdere zaaloptredens.
Suki Waterhouse, The Murder Capital en FKA Twigs en Boko Yout (RD)
Wat ook opvalt: Squid, The Murder Capital, Tramhaus, ze doen niets aan visuele aankleding via, bijvoorbeeld, de videoschermen. Lollige Lowlands-filmpjes en graphics als een soort screensaver tijdens Tramhaus: ze leiden af van het optreden, ondermijnen het zelfs een beetje.
Andersom is natuurlijk nog veel erger: wél veel aandacht voor visuele presentatie, maar te weinig voor goede muziek. Dat wringt een paar keer en het levert nóg pijnlijker lege tenten op.
RD
De Ghanees-Amerikaanse Amaarae gold op voorhand als een belofte in het programma. Zij bracht vorige week een stuiterend leuke dance- en hyperpopplaat uit, lichtvoetig, sexy en heel erg van nu.
Amaarae (AK)
Live in de grote Bravo-tent blijft daar niets van over. De zangeres staat alleen op het podium. Alle muziek en haar eigen vervormde stemmen komen van een geluidsband, die lijkt vol gespeeld door een ontketende drummer die haar hitsige en transparante dance aan flarden slaat.
Arca (AK & RD)
De Venezolaanse Arca, gevierd producer van vooruitstrevende elektronische muziek en fenomenale albums, geeft ook al zo’n teleurstellende show in de Bravo. In een lelijke geluidsmix trekt een vernietigend spoor van abstracte reggaeton door de tent. Arca zelf danst in een kooi van licht en zingt daarbij op theatrale operakracht. Het lijkt erop dat Arca dit feest vooral voor zichzelf heeft opgetuigd, maar vergeten is haar publiek óók uit te nodigen.
Iconic, publiek en Ecca Vandal (AK)
Verrassend mooie dingen zijn er uiteraard genoeg, opvallend vaak in de kleinste tenten. De Lima is een echt Lowlands-instituut geworden, een festival binnen het festival, dat een eigen publiek trekt. Ze komen voor de onbekende maar razend leuke danceband Sisso & Maiko uit Tanzania, het gloeiende, spiritueel geladen a-capellakoor The Joy uit Zuid-Afrika of een nachtelijk queer-feest als Iconic. Het vreemde en tegendraadse wordt hier op handen gedragen door een welwillend publiek, echt een verdienste van de Lowlands-programmeurs.
AK
Hetzelfde kun je zeggen over de kleine hangar X-Ray, waar je de voor een festival zo essentiële stomp in je maag krijgt van de Australische Ecca Vandal. Wat een energieke, punkrockende hiphopshow geeft deze zangeres, naast een woedende drummer en gitarist. Ook zo goed: de Britse cross-overfurie Unpeople, heavy en poppy tegelijk.
Aan het andere uiteinde van het Lowlands-spectrum, in de grote Alpha, vallen opmerkelijk sterke optredens te noteren van exponenten van de Nederlandse hiphop. Dat de Hagenaar Frenna een begenadigd bespeler van het publiek is en behalve een gloednieuw album (Bloodline) ook een stoet hits heeft, wisten we al: hij maakt in de Alpha net zo veel indruk als in 2023 op het hoofdpodium van Pinkpop.
Sef en Mula B (RD)
Tot die categorie met Alpha-spanwijdte treedt op Lowlands ook de Amsterdammer Sef toe, die zich met zijn nieuwe album Lieve monsters steeds meer opwerpt als sensitieve, fijnbesnaarde tekstdichter in het hoogste hiphopsegment, dat hij trouwens regelmatig verlaat voor een gezongen popliedje.
Het geluid valt uit, we horen tien minuten niets, maar Sef reageert met gratie (‘het gaat niet mis, het gaat ánders’), roept Froukje en daarna Wende ten tonele en bereikt met Shirt uit een beklijvend moment van Alpha-euforie, want de shirts gáán uit. Ze zwaaien als de wieken van de helikopter uit de songtekst. Hoera voor Sef (goud) en Frenna (zilver) met Mula B (brons) in hun kielzog: ze zijn grote spelers op Lowlands 2025.
De dance verovert nog meer terrein, vooral in de nacht. Het hoofdpodium wordt twee keer afgesloten met een dance-act; zondag door de Britse dj Jamie Xx, vrijdag met het Nederlandse duo Job Jobse en Ki/Ki achter de draaitafel. De twee bouwen een feest vol nostalgie: vergeten klassiekers uit de jaren negentig, maar dan in een fris nieuw jasje gemixt. Net zo als de tracks, van Faithless tot obscure trance- en hardcore-eendagsvliegen, van vroeger zijn, is het concept van vooral Ki/Ki dat inmiddels ook. Het plezier is er vrijdag niet minder om, maar deze afsluiter voelt ook een beetje als goud van oud.
De set van de Engelsman Joy Orbison, vrijdagnacht in de Bravo, is een prachtig en geduldig opgebouwde groove vol smachtende house, dubstep en vervreemdende triphop: een bastion van goede dansvloersmaak.
Natuurlijk, er is op Lowlands altijd genoeg kwaliteit te vinden, zoals ieder jaar. Maar bij editie 2025 vielen ook de vele tegenvallers op, en een aantal ronduit slechte shows. Het maakte deze Lowlands kleurrijk en vertrouwd feestelijk, maar ook wat wankel en onsamenhangend.
Recensies van de optredens van Lola Young en Fontaines D.C., op zondagavond, verschijnen maandagochtend op Volkskrant.nl.
Afscheid van Eerdenburg
Het duurde even, maar daar gaat hij dan: Eric van Eerdenburg, 25 jaar aan het roer bij Lowlands, neemt zondag afscheid van zijn festival, in de Alphatent, Hij is trots, zegt hij, terwijl het ‘Eric, bedankt’ door de hal schalt. Wat laat hij achter? Een prachtig festival, maar met grote uitdagingen. Hoe kan Lowlands de komende jaren toegankelijk blijven, bij oplopende inflatie? En hoe blijft Lowlands muzikaal even herkenbaar als het geweldige terrein?
Oasis was here
Oasis speelde in 1994 op de tweede editie van Lowlands. Op de 31ste speelde de band niet, maar toch was de herenigde britrocklegende er een beetje bij: opvallend veel Lowlanders droegen de (veelal blauwe) Adidas-merchandise van de Live ’25-tournee, al deed die tot nu toe alleen Britse en Ierse steden aan. Dat veel Nederlanders de oversteek maakten voor een concert werd in Biddinghuizen goed zichtbaar.
'Free Palestine'
Op Pinkpop scandeerde de band Soft Play ‘Free, free Palestine!’ met het publiek. Op Lowlands waren de protesten vrijdag minder zichtbaar en luidruchtig. Op zaterdag en zondag nam het aantal wapperende Palestijnse vlaggen sterk toe en sprak de Ierse band The Murder Capital zich, zoals verwacht, stevig uit: vlag op het podium, spreekkoor met het publiek en een lied, Love of Country, opgedragen aan Gaza.
Burgerwoede
Mogen we even zeuren? De prijzen van het eten! Broodje kroket: 7,50 euro. Patat met: 5,75. Angus-hamburger: 12,50. Broodje falafel: 11,50. Bordje nasi met saté: 17,95. Het Lowlands-eten is goed en lekker, maar onderhand zo schreeuwend duur dat de aanschaf ervan ver over de pijngrens gaat. Zelfs als je de (geldige) argumenten over stijgende prijzen accepteert, is het nog extreem. Moet dat nou zo?
Het meerdaagse festival Best Kept Secret nodigde dit jaar uit tot nieuwsgierigheid, want echt grote headliners waren er niet te vinden. Hoogtepunt: het activistische Kneecap, dat wegens de grote belangstelling naar het hoofdpodium verplaatst werd.
Het bloedhete Pinkpop 2025 werd gedomineerd door de snel opkomende, door sociale media de wereld in geslingerde popsterren als Olivia Rodrigo en Tate McRae. Maar ook bij de kleinere podia gebeurden dit weekend mooie, dwarse dingen.
Down the Rabbit Hole laat zien hoe groot de variatie kan zijn op een popfestival. Wie erbovenuit steekt: FKA Twigs, die groots en theatraal uitpakt.
Source: Volkskrant