Deportatie Oekraïense kinderen Melania Trump was niet bij de ontmoeting van de Amerikaanse president met Poetin. Ze eiste wel een rol op: ze schreef aan de Russische president een brief waarin ze aandacht vroeg voor de positie van kinderen.
In juni van dit jaar was in Londen een protestmars waarbij geëist werd dat Rusland ontvoerde kinderen naar Oekraïne en hun ouders laat terugkeren.
Het was een opmerkelijk nieuwtje in de nasleep van de topontmoeting tussen de leiders van de Verenigde Staten en Rusland in Alaska: Melania Trump gaf haar echtgenoot een persoonlijke brief mee voor Vladimir Poetin. De in Slovenië geboren Melania Trump was zelf niet mee.
Donald Trump heeft de brief aan de Russische president overhandigd, vertelden twee medewerkers van het Witte Huis vrijdag (Amerikaanse tijd) aan persbureau Reuters. Het onderwerp volgens de officials: de ontvoering van kinderen als gevolg van de oorlog in Oekraïne.
Een dag later lekte de brief uit via Fox News en bleek dat de first lady helemaal niet expliciet schreef over Oekraïne of ontvoerde kinderen. Ze vroeg in haar „vredesbrief” in algemene termen aandacht voor de positie van kinderen. Toch heeft het ervoor gezorgd dat er nu (vernieuwde) aandacht is voor Oekraïense kinderen die door Rusland zijn weggehaald bij hun families. Nieuw is het onderwerp zeker niet: al sinds het begin van de oorlog wordt door Oekraïne bericht over deportaties van kinderen en ook internationaal bleef het niet onderbelicht. Poetin wordt door het Internationaal Strafhof (ICC) gezocht voor het deporteren van kinderen uit bezette gebieden in Oekraïne naar Rusland.
1. Wat staat er in de brief die Melania Trump schreef aan Poetin?
„Dear President Putin”, zo begint de brief. „Elk kind heeft in zijn hart dezelfde stille dromen, of het nou toevallig geboren is op het rustieke platteland of in een groots stadscentrum. Ze dromen over liefde, mogelijkheden, en veilig zijn voor gevaar.”
De first lady noemt Oekraïne niet, maar schrijft wel dat de onschuld waarmee kinderen hun leven beginnen, los staat van „geografie, overheid en ideologie”. Toch, zegt ze, worden sommige kinderen in de huidige wereld „gedwongen om een stille lach te dragen, onaangetast door de duisternis om hen heen”.
Volgens Melania Trump kan president Poetin „eigenhandig” de melodieuse lach van die kinderen herstellen. Daarmee zou hij niet alleen Rusland dienen, maar „de mensheid zelf”. Ze spreekt hem ten slotte rechtstreeks aan als ze schrijft: „Zo’n gedurfd idee overstijgt alle menselijke verdeeldheid, en u, meneer Poetin, bent in staat om deze visie vandaag nog met één pennenstreek te verwezenlijken.” Ze besluit met: „It is time. Sincerely, Melania Trump”.
2. Hoeveel Oekraïense kinderen zijn door Rusland ontvoerd of gedeporteerd?
Volgens officiële informatie die door Rusland gegeven is, zijn 19.500 Oekraïense kinderen weggehaald bij hun familie. Dat zijn echter alleen de kinderen die geïdentificeerd zijn en geregistreerd zijn als Oekraïens, vertelt Mykola Koeleba, mede-oprichter van de Oekraïense hulporganisatie Save Ukraine. Volgens hem is het aantal in werkelijkheid „veel hoger”.
Twee jaar geleden maakte de Russische Commissaris voor de rechten van het kind, Maria Lvova-Belova, bekend dat er tot dan toe 700.000 Oekraïense kinderen door Rusland waren ‘opgenomen’. „Wij hebben geen idee wie dat zijn; hoeveel er minderjarig zijn, hoeveel ontvoerd, gearresteerd of gewoon vermoord”, aldus Koebela. Zijn ngo vraagt Rusland daarom meer informatie te geven over die kinderen en vraagt westerse bondgenoten daarbij te helpen.
3. Waar zijn die kinderen nu?
Dat is niet precies bekend. Waarschijnlijk deels in Rusland, deels in door Rusland bezet gebied in Oekraïne. Wel weten we dat een deel van de ontvoerde kinderen weer terug is bij hun familie. De ngo Save Ukraine heeft daar in 775 gevallen bij geholpen. Het is elke keer een enorme zoektocht, vertelt Koeleba. „Ouders proberen het ook wel zelf, maar uiteindelijk komen ze erachter dat dat onmogelijk is.”
Lvova-Belova beweert dat de kinderen ‘onder haar hoede’ zijn. Het gaat deels om weeskinderen. Ook is een deel van de kinderen volgens haar gevlucht naar Russisch grondgebied.
4. Wat doet de internationale gemeenschap?
Het gedwongen verplaatsen en weghouden van kinderen bij hun familie is in strijd met internationaal recht. Het Internationaal Strafhof heeft in maart 2023 arrestatiebevelen uitgevaardigd tegen de Russische commissaris Lvova-Belova en tegen president Poetin.
Het ICC verdenkt hen ervan Oekraïense weeskinderen zonder toestemming te hebben verplaatst naar Rusland, het land van de agressor, wat in internationale verdragen is omschreven als een oorlogsmisdaad.
Meerdere westerse landen, waaronder Nederland en Duitsland, vroegen al eens aandacht voor de ontvoerde kinderen. Ook de echtgenote van de Oekraïense president, Olena Zelenska, riep de hulp in van de Verenigde Naties om meer informatie te krijgen over de kinderen. Ze noemde de ‘deportatie’ van deze kinderen een ‘genocide’. Een van de eisen van Oekraïne voor een eventueel vredesakkoord met Rusland is de terugkeer van de ontvoerde kinderen.
5. Hoe is er op de brief van Melania Trump gereageerd?
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky bedankte Melania Trump zaterdag al, toen de precieze inhoud van de brief nog niet bekend was. Dat deed hij tijdens het lange telefoongesprek dat hij voerde met Donald Trump na afloop van diens ontmoeting met Poetin en de first lady bedankt voor haar „oprechte aandacht en inspanningen om de gedwongen gedeporteerde Oekraïense kinderen terug te brengen”, aldus de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andrii Sybiha. „Dit is een ware daad van menselijkheid.”
Ook Koebela is blij dat de Amerikaanse presidentsvrouw voor vernieuwde aandacht voor de kinderen heeft gezorgd. „Het is een heel belangrijke stap. Ik ben haar dankbaar dat zij als moeder, die begrijpt hoe het is om op te groeien onder Russische onderdrukking, persoonlijk deze brief gestuurd heeft.”
Volgens hem zal het echtpaar Trump in de toekomst nog meer doen om ervoor te zorgen dat de Oekraïense kinderen thuis komen. „Ik denk dat de brief van Melania Trump pas de eerste stap is.”
Wat kunnen we verwachten van weer vier jaar Trump?
Source: NRC