Home

Live Oekraïne: Europa zint op strategie voor ontmoeting Trump-Zelensky

Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.

Liveblog

Europese leiders proberen vandaag een strategie te bedenken voor de ontmoeting tussen de Amerikaanse president Donald Trump en diens Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky, maandag in het Witte Huis. Vanmiddag overleggen de leiders van Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk nog met elkaar. Ze zullen onder meer bespreken wie ze met Zelensky meesturen.

De vrees bestaat dat Trump tijdens die ontmoeting zal proberen een vredesakkoord op te dringen aan Zelensky dat volstrekt onacceptabel is voor Oekraïne. Een herhaling van de ruzie die de twee presidenten eind februari hadden in het Witte Huis ligt daarbij op de loer. Twee ongenoemde Europese diplomaten zeggen tegen Politico dat gedacht wordt aan het meesturen van de Finse president Alexander Stubb en Navo-chef Mark Rutte. Die staan erom bekend goed met Trump overweg te kunnen.

De Europese landen vrezen dat Trump zich schaart achter het voorstel van Poetin. Die zou de oorlog willen beëindigen als Oekraïne de Donbas afstaat, iets wat voor Zelensky en Europa is uitgesloten. EU-Buitenlandchef Kaja Kallas benadrukte zaterdag dat ze Trumps inzet voor een bestand verwelkomt, maar ze gelooft niet in de intenties van Poetin. Ze wil meer diplomatieke druk. ‘Er moeten zwaardere maatregelen worden genomen om Poetin te dwingen naar de onderhandelingstafel te komen.’

Yassin Boutayeb

De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov heeft zaterdag met zijn Turkse en Hongaarse ambtgenoten gebeld om de uitkomst van de top van president Vladimir Poetin en de Amerikaanse president Donald Trump te bespreken. Dat meldt het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken.

Het gesprek tussen Lavrov en zijn Turkse ambtgenoot Hakan Fidan vond volgens het ministerie plaats op initiatief van Turkije. 'De ministers van Buitenlandse Zaken wisselden van gedachten over de uitkomsten van de ontmoeting op hoog niveau tussen Rusland en de Verenigde Staten in Alaska op 15 augustus', staat in een korte verklaring. Turkije heeft eerder gesprekken tussen Rusland en Oekraïne georganiseerd.

Lavrov belde ook met buitenlandminister Péter Szijjártó van Hongarije, dat nauwe banden met Rusland onderhoudt. De partijen bespraken 'kwesties met betrekking tot de Oekraïense crisis in de context van de uitkomsten van de Russisch-Amerikaanse top', aldus het ministerie. (ANP)

Europese functionarissen beslissen dit weekend of er iemand met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky meegaat naar Washington voor zijn ontmoeting met Donald Trump maandag. Dat heeft de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul gezegd.

Volgens Wadephul zullen veel Europese leiders bereid zijn om met Zelensky mee te reizen, onder wie de Duitse bondskanselier Friedrich Merz.

‘De bereidheid van Friedrich Merz om verantwoordelijkheid te nemen is evident, dat heeft hij erg duidelijk laten zien in de afgelopen dagen. We zullen dit samen bespreken’, zei Wadephul tegen de Duitse omroep ARD.

Zelensky ontmoet de Amerikaanse president maandag om te praten over het onderhoud van Trump met president Vladimir Poetin van Rusland. Volgens de krant The New York Times zijn ook Europese leiders bij het gesprek in Washington welkom. (ANP)

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft op X eisen voor vrede met Rusland geformuleerd. Dat deed hij naar eigen zeggen na een gesprek met de Amerikaanse president Donald Trump over diens topontmoeting met de Russische president Vladimir Poetin in Alaska. Bij die ontmoeting is geen akkoord over de oorlog in Oekraïne bereikt.

'Het moorden moet zo snel mogelijk stoppen, het vuren moet worden gestaakt, zowel op het slagveld als in de lucht, als tegen onze haveninfrastructuur', schrijft Zelensky. Alle Oekraïense krijgsgevangenen en burgers moeten wat hem betreft worden vrijgelaten en de door Rusland 'ontvoerde kinderen' moeten worden teruggebracht.

Zelensky wil de druk op Rusland hoog houden zolang de aanvallen doorgaan. De sancties moeten worden verzwaard als er geen ontmoeting tussen hem, Trump en Poetin komt of als Rusland een eerlijk eind aan de oorlog uit de weg gaat.

De Oekraïense president wil dat de Verenigde Staten en Europa betrokken zijn bij de veiligheid van Oekraïne. Zijn land moet aanwezig zijn bij belangrijke gesprekken over Oekraïne, zegt hij, en territoriale kwesties kunnen niet zonder Oekraïne worden beslist. (ANP)

De Amerikaanse president Donald Trump steunt een voorstel van Moskou om de Donbas in het oosten van Oekraïne helemaal in te nemen. Dat zeggen bronnen tegen AFP.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zou het voorstel verwerpen. Volgens de bronnen wil Moskou twee regio’s in Oekraïne volledig onder controle krijgen en de frontlinies in twee andere die Rusland gedeeltelijk bezet bevriezen. Het komt er volgens hen op neer dat Oekraïne de Donbas, ofwel de regio’s Donetsk en Loehansk in het oosten, opgeeft en dat Rusland niet langer probeert de frontlinies bij Cherson en Zaporizja op te schuiven.

Zelensky is wel bereid om met Trump en de Russische president Vladimir Poetin in gesprek te gaan over de kwestie.

Rusland bezet op dit moment bijna de hele regio Loehansk en het meeste van Donetsk, inclusief de hoofdsteden. In de regio’s Cherson en Zaporizja zijn de belangrijkste steden nog steeds in Oekraïense handen.

Trump en Poetin hebben vrijdag in de Amerikaanse staat Alaska overleg gevoerd over Oekraïne, maar gingen zonder een akkoord uiteen. (ANP)

Ondanks de topontmoeting tussen Kremlinleider Vladimir Poetin en de Amerikaanse president Donald Trump blijft de strijd aan de Oost-Oekraïense frontlijn volop woeden. Rusland zegt zaterdag opnieuw twee dorpen in het oosten van Oekraïne te hebben ingenomen. Kyiv claimt op zijn beurt Russische troepen te hebben teruggedrongen.

Rusland zegt zaterdag Kolodjazi, in het noorden van de regio Donetsk, en Vorone, in de regio Dnjepropetrovsk, in handen te hebben gekregen. Militaire analisten hebben de claim vooralsnog niet kunnen bevestigen.

Het Oekraïense leger moet al maandenlang toestaan dat Russische troepen geleidelijk terreinwinst boeken. Zo heeft Moskou begin deze week in de regio Donetsk nog een doorbraak gerealiseerd ten westen van Dobropillja en ten noordoosten van Pokrovsk, vlak bij een strategisch belangrijke weg.

Kyiv heeft na die Russische aanval versterking gestuurd, wat volgens de Oekraïense president Volodymyr Zelensky ook resultaat heeft opgeleverd. ‘Voor de tweede dag op rij hebben we successen geboekt in uiterst moeilijke gebieden in de richting van Dobropillja en Pokrovsk’, zo schrijft hij op X. ‘De vernietiging van de bezetters, die hadden geprobeerd tot diep in onze posities binnen te dringen, gaat door.’

Zelensky schrijft ook dat zijn troepen een ‘aanzienlijk’ aantal krijgsgevangenen hebben gemaakt.

Kyiv zegt verder dat het Russische leger in de nacht van vrijdag op zaterdag, terwijl het topoverleg in Alaska nog aan de gang was, 85 drones en een raket heeft afgevuurd op Oekraïne. Vooral de regio’s Soemy, Donetsk, Tsjernihiv en Dnjepropetrovsk werden aangevallen. Oekraïne zegt 61 drones te hebben neergehaald.

Redactie

Rusland heeft minder droneaanvallen op Oekraïne uitgevoerd in de aanloop naar het topoverleg van de presidenten Donald Trump en Vladimir Poetin. Dat heeft het Amerikaanse Instituut voor Wetenschap en Internationale Veiligheid (ISIS) berekend.

De onderzoekers telden in augustus tot nu toe ruim 1100 Russische aanvallen met onbemande vliegtuigen. Dat komt neer op gemiddeld 75 per dag, het laagste aantal sinds het begin van het jaar. In juli voerde Rusland in totaal bijna 6300 aanvallen met drones uit, oftewel ruim tweehonderd per dag.

Oekraïne heeft wel meer moeite om de aanvallen tegen te houden. In augustus sloeg een kwart van de drones in, de rest werd onderweg onderschept. In juli eindigde een op de negen drones met een inslag.

Het instituut denkt dat Poetin bewust minder aanvallen laat uitvoeren voor de top. Dit zou kunnen betekenen dat er meer aanvallen komen nu het overleg van Trump en Poetin voorbij is. Daarnaast spelen Oekraïense aanvallen op Russische dronefabrieken mogelijk een rol. (ANP)

De Russische troepen die plotseling snel oprukten in Oost-Oekraïne zijn deels teruggedrongen, zegt het Oekraïense leger. Zes plaatsjes in de buurt van de belegerde stad Pokrovsk zouden zijn heroverd.

Rusland leek na maanden van minieme terreinwinst afgelopen week ineens door de Oekraïense linies te breken bij Dobropilia in de oostelijke provincie Donetsk. Het kon volgens oorlogsanalisten van kennisinstituut ISW meer voortgang boeken dan enige andere dag afgelopen jaar was gelukt. 

De opmars is gestuit door de ervaren versterkingen die Oekraïne er de afgelopen drie dagen heeft ingezet, stelt de militaire staf. Als de Russen verder zouden kunnen doorbreken, dreigen Pokrovsk en andere belegerde steunpunten van de verdedigingslinies omsingeld te raken. (ANP)

De Oekraïense legerleiding zegt bij een aanval een olieraffinaderij in de Russische stad Syzran, in de regio Samara, te hebben getroffen. De raffinaderij ligt op zo’n 800 kilometer afstand van Oekraïne. Het gaat om een raffinaderij van het staatsoliebedrijf Rosneft, die zo’n 65 miljoen vaten olie per jaar produceert. Die worden onder meer gebruikt voor het produceren van auto- en vliegtuigbrandstof. De Oekraïners stellen dat de raffinaderij van groot belang is voor de levering van brandstof aan het Russische leger in Zuid- en Centraal-Rusland.

Op videobeelden is te zien dat er een brand woedt in Syzran en dat het luchtalarm afgaat. De Volkskrant kan de beelden niet onafhankelijk verifiëren. Ook is niet duidelijk hoe groot de schade is en of er slachtoffers zijn gevallen, evenals of het Oekraïense leger gebruik heeft gemaakt van drones of raketten. Het Oekraïense leger zegt alleen dat er explosies hebben plaatsgevonden en dat er brand is ontstaan. De aanval zou zijn uitgevoerd door een Oekraïense speciale eenheid.

Twitter bericht wordt geladen...

De gouverneur van Samara bevestigt dat er een aanval heeft plaatsgevonden, maar treedt niet in details. ‘Een droneaanval heeft geleid tot een brand bij een industrieel complex, maar het vuur is snel gedoofd’, zo citeert persbureau Reuters de gouverneur. Het Russische ministerie van Defensie heeft alleen gezegd negen Oekraïense drones boven negen verschillende regio’s uit de lucht te hebben gehaald.

Het is de tweede raffinaderij die Oekraïne in de afgelopen 24 uur bestookt heeft. Donderdag vuurde het Oekraïense leger ook al drones af op een raffinaderij in Volgograd, waar een aantal branden zou zijn ontstaan. Ook heeft Oekraïne de afgelopen dagen verschillende Russische steden aangevallen volgens Rusland. 

Yassin Boutayeb

Een Oekraïense droneaanval heeft een schip met Iraanse drone-onderdelen voor Rusland geraakt in de Russische haven van Olya, in Zuid-Rusland. Dat meldt het Oekraïense leger. De haven is voor Rusland een belangrijke logistieke hub om het leger te bevoorraden. Onduidelijk is of het gaat om een Iraans schip en of er slachtoffers zijn gevallen. Rusland heeft de aanval niet bevestigd.

Iran is een belangrijke bondgenoot van Rusland voor zijn oorlog in Oekraïne. Het land heeft het Russische leger tot nu toe bevoorraad met ballistische raketten en duizenden Shahed-drones. Ook levert Iran drone-onderdelen, zodat Rusland zelf drones kan maken. Op de haven van Olya, die zo’n 800 kilometer is verwijderd van Oekraïne, komt het meeste militaire materiaal vanuit Iran binnen, zegt het militaire bestuur in Kyiv.

Oekraïne is zijn aanvallen op Russisch grondgebied de afgelopen dagen aan het opvoeren. De Russen hebben melding gedaan van verschillende droneaanvallen op Russische steden. Zo zou Oekraïne donderdag een droneaanval hebben uitgevoerd op de regio Koersk. Volgens de lokale autoriteiten is daarbij één persoon gedood en zijn tien mensen gewond geraakt. Ook heeft Oekraïne deze week meerdere Russische olieraffinaderijen bestookt met drones. Die zijn voor Rusland belangrijk om het leger van brandstof te voorzien.

Yassin Boutayeb 

In de Russische stad Koersk is in de nacht van donderdag op vrijdag een 45-jarige vrouw gedood bij een Oekraïense droneaanval op een flatgebouw. Daarbij ontstond brand op de bovenste verdiepingen. Dat meldt de gouverneur van de gelijknamige oblast Aleksandr Chinsjtejn op de berichtendienst Telegram.

Tien anderen zijn gewond geraakt. Nabijgelegen woongebouwen en een school zijn beschadigd. (Belga)

Rusland heeft de organisatie Verslaggevers zonder Grenzen aangemerkt als ‘ongewenste organisatie’. Dat meldt het Russische ministerie van Justitie.

Met deze maatregel maken de Russische autoriteiten het strafbaar voor Russische burgers om samen te werken met de internationale journalistenorganisatie. Doen zij dit wel, dan kunnen ze een gevangenisstraf van maximaal vijf jaar krijgen.

Het Russische ministerie lichtte niet toe waarom de in Frankrijk opgerichte organisatie op de zwarte lijst is gezet. Eerder werden Greenpeace en Amnesty International al als ongewenst aangemerkt. De organisatie zet zich in voor persvrijheid, die in Rusland zeer beperkt is. Op een rangschikking van de internationale persvrijheid zette Verslaggevers zonder Grenzen Rusland op plaats 171 van de 180.

Frank Rensen

Oekraïne en Rusland hebben vandaag weer gevangenen geruild. Het gaat om 84 burgers en militairen, meldt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Volgens de Oekraïense autoriteiten zat een Oekraïense gevangene meer dan vierduizend dagen vast in Rusland.

Ook is een Oekraïense docent die in 2019 door Russische separatisten was gevangengenomen vrijgelaten. De militairen die zijn vrijgelaten door Rusland waren volgens Zelensky onder meer betrokken bij de verdediging van Marioepol in 2022. Rusland veroverde die stad uiteindelijk.

Rusland en Oekraïne hebben sinds de Russische invasie in 2022 geregeld gevangenen geruild. Het was bij de laatste vredesonderhandelingen tussen de twee landen in Istanbul de enige concrete uitkomst. De gevangenenruil van vandaag is tot stand gekomen dankzij bemiddeling van Saoedi-Arabië, zegt Rusland. In totaal hebben Oekraïne en Rusland sinds 2022 zo’n vijfduizend gevangenen geruild.

Zelensky zei begin deze maand dat Oekraïne en Rusland zich voorbereiden om in totaal 1.200 gevangenen aan elkaar over te dragen. 

Yassin Boutayeb

Rusland maakt melding van Oekraïense droneaanvallen op twee Russische steden. Bij een droneaanval in de zuidelijke stad Rostov-on-Don zouden dertien mensen gewond zijn geraakt. Twee van hen zijn er ernstig aan toe, stellen de lokale autoriteiten. Bij een aanval op Belgorod, nabij de grens met Oekraïne, zouden drie burgers verwondingen hebben opgelopen.

De gouverneur van Rostov-on-Don, dat zo’n 230 kilometer van Oekraïne ligt, zegt dat ‘meerdere gebouwen en straten zijn beschadigd door de aanval’. Het Russische ministerie van Defensie stelt acht Oekraïense drones uit de lucht te hebben gehaald. Oekraïne heeft nog niet gereageerd op de aanval. De BBC deelt een video waarin een drone neerkomt op een autoweg in Belgorod. De Volkskrant kan het beeld niet onafhankelijk verifiëren.

In Oekraïne zijn de afgelopen dag volgens lokale autoriteiten acht mensen gedood en 18 mensen gewond geraakt, onder wie kinderen, door Russische luchtaanvallen. De doden vielen in de regio’s Cherson, Donetsk en Charkov. Rusland bestookte de regio’s met drones en artillerie, zegt Oekraïne.

De aanvallen over en weer komen een dag voordat de Amerikaanse president Donald Trump en diens ambtgenoot Vladimir Poetin een-op-een met elkaar spreken in Alaska. Volgens Trump zal hij proberen aan te voelen of Poetin serieus openstaat voor vrede. Een doorbraak wordt bij de top niet verwacht.

Yassin Boutayeb

De Amerikaanse president Donald Trump en zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin zullen vrijdag tijdens hun top in Alaska een-op-een met elkaar spreken. Dat meldt het Kremlin vandaag. Na afloop geven ze samen een persconferentie. De twee leiders gaan het onder meer hebben over hoe de oorlog in Oekraïne kan worden beëindigd en hoe de economische relatie tussen de VS en Rusland kan worden verbeterd, aldus het Kremlin. Trump heeft nog niets gezegd over de ontmoeting, behalve dat hij zegt te gaan ‘onderzoeken’ of Poetin klaar is voor vrede.

De top begint volgens de Russen om 11.30 lokale tijd. Naast Poetin zal de Russische delegatie ook bestaan uit de ministers van Buitenlandse Zaken, Defensie en Financiën, evenals Poetins diplomatieke adviseur en de baas van het Russische staatsinvesteringsfonds. De ontmoeting vindt plaats in de stad Anchorage, op de Amerikaanse militaire basis Elmendorf-Richardson.

Europa probeert ondertussen invloed uit te oefenen op Trump. Duitsland en het Verenigd Koninkrijk hekelden het feit dat zij, en ook Oekraïne, niet betrokken zijn bij de gesprekken in Alaska. Daarom leidde de Duitse bondskanselier Friedrich Merz woensdag een digitaal overleg met westerse leiders,de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en Navo-chef Mark Rutte. Ook Trump sloot aan vanuit het Witte Huis. Ze wilden de Amerikaanse president onder meer laten weten geen concessies te doen aan Poetin die de veiligheid van Oekraïne en de rest van Europa in gevaar kan brengen.

Yassin Boutayeb

De Oekraïense president Zelensky gaat vandaag in Londen langs bij de Britse premier Keir Starmer, meldt Downing Street 10. Waar de ontmoeting precies over zal gaan heeft de Britse regering niet naar buiten gebracht, maar het onderhoud vindt plaats een dag voor de belangrijke ontmoeting tussen Donald Trump en Vladimir Poetin.

Zelensky is niet uitgenodigd voor het topoverleg in Alaska. Hij en zijn Europese bondgenoten vreesden dat er zonder inbreng van de Oekraïense leider besluiten zouden worden genomen over de toekomst van het land. Trump heeft gezegd dat Oekraïne en Rusland gebieden zouden moeten ruilen. Dat is onbespreekbaar voor Zelensky.

Gisteren nam Zelensky vanuit Berlijn al deel aan digitaal overleg tussen meerdere Europese leiders en Trump. Na afloop zei Zelensky dat Trump van mening is dat er eerst een staakt-het-vuren moet komen, gevolgd door ‘stevige veiligheidsgaranties’. 

Thom Canters

Lees ook: Europese leiders na ‘constructief’ digitaal overleg gerustgesteld over ontmoeting Trump-Poetin

Bij een Oekraïense droneaanval op een olieraffinaderij in het Russische Volgograd is brand uitgebroken. Dat meldt de gouverneur van de gelijknamige provincie Andrej Botsjarov in een bericht op Telegram. In een poging de Russische oorlogseconomie een klap toe te brengen, voert Oekraïne regelmatig aanvallen uit op olieraffinaderijen en -fabrieken in het land.

Volgens Botsjarov zijn er geen slachtoffers gevallen bij de aanval. Hulpdiensten zijn ter plekke om de brand te blussen.

De aanval is vooralsnog niet onafhankelijk bevestigd. Het Oekraïense leger heeft niets naar buiten gebracht over een aanval op Volgograd. Volgens het Russische ministerie van Defensie zijn er afgelopen nacht negen Oekraïense drones boven Volgograd neergehaald.

Rusland op zijn beurt zegt dat het afgelopen juli aanvallen heeft uitgevoerd op Oekraïense luchtverdedigingssystemen, waaronder die van het type Patriot. Naar eigen zeggen zijn er alleen al in de provincie Dnipropetrovsk vier lanceersystemen voor luchtverdedigingsraketten onschadelijk gemaakt. Ook fabrieken waar wapens worden geproduceerd zouden vorige maand met succes zijn geraakt. Die beweringen zijn niet onafhankelijk geverifieerd. 

Thom Canters

Duitsland komt met een nieuw pakket wapensteun voor Oekraïne. Het pakket heeft een waarde van zo’n 500 miljoen dollar (427 miljoen euro), meldt het Duitse ministerie van Defensie. Duitsland maakt gebruik van een Navo-initiatief waarbij Europese lidstaten Amerikaanse wapens kopen, om die vervolgens aan Oekraïne te geven. Eerder kocht ook Nederland voor 500 miljoen dollar aan Amerikaans wapentuig. Denemarken, Zweden en Noorwegen hebben gezamenlijk een steunpakket gekocht.

Volgens de Duitse regering dragen andere Europese Navo-lidstaten bij aan de Duitse wapenleverantie. Om welke landen het gaat, is niet bekendgemaakt. Evenmin is duidelijk welke wapens Duitsland precies gaat leveren. Het Duitse ministerie zegt dat de nadruk ligt op de versterking van de Oekraïense luchtverdediging, die Oekraïense steden moet beschermen tegen de aanhoudende Russische raket- en droneaanvallen. Ook de Nederlandse en Scandinavische wapensteun bestond voor een groot deel uit luchtverdediging.

Na de Verenigde Staten heeft Duitsland de meeste militaire steun geleverd aan Oekraïne. Duitsland heeft het land onder meer voorzien van tientallen Leopard-tanks, meer dan honderd gevechtsvoertuigen en vijftien luchtverdedigingssystemen. Begin deze maand maakte de Duitse regering bekend dat Duitsland twee extra Patriot-luchtafweersystemen gaat leveren.

Daan de Vries

Lees hier meer over het Navo-initiatief om Amerikaanse wapens te kopen voor Oekraïne: Amerikaanse wapenpakketten van Europees geld moeten Oekraïne snel hulp bieden

De Russische autoriteiten gaan telefoongesprekken via berichtendiensten Whatsapp en Telegram ‘gedeeltelijk beperken’. Dat heeft de Russische mediawaakhond Roskomnadzor bekendgemaakt. De afgelopen dagen klaagden Russische gebruikers van Whatsapp en Telegram al dat hun telefoongesprekken verstoord leken te worden. Beide diensten hebben in Rusland tientallen miljoenen gebruikers.

Vorige maand gaf president Vladimir Poetin opdracht om het gebruik van software uit ‘onvriendelijke landen’ in Rusland aan banden te leggen. Whatsapp is eigendom van de Amerikaanse techgigant Meta, die in Rusland is aangemerkt als ‘extremistische organisatie’. Sinds 2022 zijn sociale media als Instagram en Facebook, eveneens van Meta, in Rusland verboden. Telegram is weliswaar opgericht door de Russische techondernemer Pavel Doerov, maar is inmiddels gevestigd in de Verenigde Arabische Emiraten. Poetin wil dat buitenlandse programma’s als Whatsapp en Telegram worden vervangen door Russische alternatieven.

De officiële reden voor die maatregel is om de bestrijding van fraude en andere criminaliteit te vergemakkelijken. Volgens Roskomnadzor zijn Whatsapp en Telegram ‘de voornaamste berichtendiensten voor oplichting en afpersing, en om Russische burgers te werven voor sabotage en terrorisme’. Onafhankelijke Russische media wijzen er echter op dat Russische internetgebruikers door de maatregel verder geïsoleerd zullen raken. Zij worden afhankelijk van Russische apps en websites, waarop het Kremlin verregaande controle en censuur kan uitoefenen.

Dat geldt zeker voor de voornaamste kandidaat om Whatsapp en Telegram te vervangen: het nieuwe digitale platform Max, ontwikkeld door het grote Russische sociale medium VKontakte, dat al jaren nauw samenwerkt met de Russische autoriteiten. Max moet een Russisch equivalent worden van de Chinese app WeChat, dat behalve voor berichten en videobellen onder meer ook gebruikt kan worden als betalingsdienst en voor het bestellen van taxiritten en maaltijden.

Daan de Vries

Als zijn gesprek met de Russische president Vladimir Poetin vrijdag goed verloopt, wil Donald Trump op korte termijn een tweede bijeenkomst. Bij dat overleg moet ook de Oekraïense president Volodymyr Zelensky aanwezig zijn, zei Trump na afloop van het videogesprek dat hij vanmiddag voerde met Zelensky en Europese politici. Volgens de Amerikaanse president verliep het gesprek ‘ontzettend goed’.

Tijdens zijn overleg met Poetin, dat vrijdag plaatsvindt in Alaska, wil Trump dat Rusland concrete stappen zet richting een staakt-het-vuren of vredesakkoord met Oekraïne. Doet Poetin dat niet, dan zal dat volgens Trump ‘ernstige gevolgen’ hebben. Wat die gevolgen precies omhelzen, wilde Trump niet zeggen. Eind vorige maand noemde hij de invoering van secundaire sancties tegen landen die Russische olie importeren als mogelijke strafmaatregel.

Daan de Vries

De Verenigde Staten hadden Polen gevraagd om president Karol Nawrocki deel te laten nemen aan het videogesprek tussen Europese leiders en de Amerikaanse president Donald Trump. Dat bevestigt de Poolse premier Donald Tusk, een politieke rivaal van president Nawrocki. Normaal gesproken wordt Polen bij internationale bijeenkomsten vertegenwoordigd door de premier. Vlak voor het videogesprek maakte Nawrocki echter bekend dat hij, en niet Tusk, namens Polen zou meedoen.

De Amerikanen zouden de Poolse regering gisteren hebben verzocht om Nawrocki af te vaardigen. De rechts-nationalistische Poolse president, die vorige week werd ingezworen, is een politieke bondgenoot van Donald Trump. Tijdens de verkiezingscampagne bracht Nawrocki dit voorjaar een bezoek aan Trump in het Witte Huis. Vlak voor de verkiezingen riep Trumps veiligheidsminister Kristi Noem Poolse kiezers op om op Nawrocki te stemmen.

Daan de Vries

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zegt dat het videogesprek met Europese leiders en de Amerikaanse president Donald Trump ‘zeer positief’ is verlopen. ‘Alle bondgenoten spraken met één stem en delen dezelfde visie’, aldus Zelensky. Voordat er een vredesakkoord kan komen, wil de Oekraïense president ‘eerst een staakt-het-vuren, gevolgd door stevige veiligheidsgaranties’. Volgens Zelensky heeft ook Trump zich achter dat standpunt geschaard.

In het gesprek met Trump heeft Zelensky benadrukt dat hij ervan overtuigd is dat de Russische president Vladimir Poetin ‘geen vrede wil’. ‘Poetin kan ons niet voor de gek houden’, aldus Zelensky. ‘Poetin wil absoluut geen vrede; hij wil Oekraïne bezetten.’ De Oekraïense president is dan ook sceptisch over het gesprek tussen Trump en Poetin, dat vrijdag plaatsvindt in Alaska. Als Poetin tijdens die bijeenkomst niet akkoord gaat met een staakt-het-vuren, vindt Zelensky dat westerse landen hun sancties tegen Rusland moeten opvoeren.

Navo-chef Mark Rutte en Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, hebben zich eveneens positief uitgelaten over het videogesprek. Von der Leyen spreekt op X van een ‘zeer goed gesprek’. Europa, Oekraïne en de VS ‘zullen nauw blijven samenwerken’, aldus de Commissievoorzitter. Navo-chef Rutte zegt dat ‘de bal nu bij Poetin ligt’. ‘Wij zijn verenigd in onze poging een eind te maken aan de verschrikkelijke oorlog tegen Oekraïne’, schreef Rutte op X.

Daan de Vries

De Amerikaanse president Donald Trump erkent dat er alleen kan worden onderhandeld over de verdeling van Oekraïens grondgebied als Oekraïne bij die gesprekken betrokken is. Dat heeft de Franse president Emmanuel Macron gezegd, na afloop van het videogesprek tussen Europese politici en Trump. Daarnaast zou Trump hebben verklaard dat hij komende vrijdag tijdens zijn gesprek met de Russische president Vladimir Poetin ‘inzet op een staakt-het-vuren’ tussen Rusland en Oekraïne.

De Duitse bondskanselier Friedrich Merz voegde daaraan toe dat Trump het ‘in grote lijnen’ eens is met de Europese visie op de oorlog in Oekraïne, en dat het gesprek met de Amerikaanse president ‘goed en constructief’ is verlopen. Volgens Merz kan er ‘geen sprake zijn’ van een formele erkenning van de Russische annexatie van bezet Oekraïens grondgebied. Ten slotte toonde Merz zich voorzichtig optimistisch over de onderhandelingen over vrede in Oekraïne. ‘Er is hoop dat er iets in beweging is gezet’, aldus de Duitse kanselier.

Afgelopen weekend suggereerde Trump dat hij het met Poetin zou hebben over een ‘uitwisseling van gebieden’, tot grote zorg van Oekraïne en zijn Europese bondgenoten. Oekraïne heeft eerder gezegd bereid te zijn om de huidige frontlinie te bevriezen, maar Kyiv verzet zich tegen formele erkenning van de Russische bezetting.

Daan de Vries

De Poolse president Karol Nawrocki zegt dat hij namens Polen aansluit bij het videogesprek van Europese leiders met de Amerikaanse president Donald Trump. Nawrocki’s aanwezigheid is opvallend, aangezien Polen bij dergelijke bijeenkomsten normaal gesproken wordt vertegenwoordigd door premier Donald Tusk. Volgens een woordvoerder van Tusk neemt de premier vandaag deel aan videogesprekken met Europese leiders, maar niet aan het gesprek met Trump.

De rechts-nationalistische Nawrocki is eerder deze maand ingezworen als president van Polen. Nawrocki, een bondgenoot van oppositiepartij PiS, is een politieke rivaal van de liberale premier Tusk. Als president kan Nawrocki wetsvoorstellen tegenhouden met een veto, maar het Poolse buitenlandbeleid valt grotendeels onder de door Tusk geleide regering.

Het is niet duidelijk waarom Nawrocki in plaats van Tusk meedoet aan het gesprek met Trump. Mogelijk speelt mee dat de rechts-nationalistische president warme banden onderhoudt met zijn Amerikaanse ambtgenoot. Tijdens de verkiezingscampagne van afgelopen voorjaar bezocht Nawrocki Trump in het Witte Huis. Begin september is Washington ook de bestemming van Nawrocki’s eerste staatsbezoek als president.

Daan de Vries

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky komt vandaag naar Berlijn om deel te nemen aan videogesprekken tussen onder meer de Duitse bondskanselier Friedrich Merz en de Amerikaanse president Donald Trump. Dat meldt de Duitse overheid.

Zelensky zal vandaag Europese leiders spreken in aanloop naar het videogesprek met Trump. Dat videogesprek staat gepland om drie uur vanmiddag. Ook de Amerikaanse vicepresident JD Vance zal daarbij aansluiten. Deze overleggen vinden plaats in aanloop naar een ontmoeting tussen Trump en de Russische president Vladimir Poetin vrijdag in Alaska.

Zelensky is niet uitgenodigd voor dat onderhoud. Zelensky en Europese leiders willen dat Trump en Poetin geen beslissingen maken over de oorlog in Oekraïne zonder de inbreng van Europa en Oekraïne zelf. Trump heeft eerder deze week gezegd dat Rusland en Oekraïne bereid moeten zijn grondgebied uit te wisselen voor een staakt-het-vuren. Hier is Zelensky niet toe bereid.

Frank Rensen

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky voert vandaag een videogesprek met zijn Amerikaanse evenknie Donald Trump. Ook Europese leiders sluiten aan, onder wie de Duitse bondskanselier Friedrich Merz en de Italiaanse president Giorgia Meloni. Via een videoverbinding zullen de leiders spreken over de oorlog in Oekraïne, in aanloop naar Trumps onderhoud met de Russische president Vladimir Poetin, op vrijdag.

De Europese leiders willen niet dat Trump en Poetin besluiten maken over Oekraïne zonder de betrokkenheid van dat land zelf. Zelensky werd niet uitgenodigd voor het gesprek tussen Poetin en Trump op vrijdag, dat zal plaatsvinden in een Amerikaanse militaire basis in Alaska.

Trump zei recentelijk nog dat Rusland en Oekraïne mogelijk grondgebied zullen moeten uitwisselen om tot een staakt-het-vuren te komen. Daar is Zelensky niet toe bereid, meldde hij gisteren. In een verklaring zei bondskanselier Merz afgelopen zondag dat Rusland en de VS geen onderlinge afspraken moeten maken ‘over de rug van Europeanen en Oekraïners’.

Frank Rensen

De Amerikaanse president Donald Trump en zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin ontmoeten elkaar vrijdag in de militaire basis Elmendorf-Richardson bij de stad Anchorage in Alaska. Dat schrijft The New York Times op autoriteit van een anonieme bron in het Witte Huis.

De twee zullen spreken over de oorlog in Oekraïne. Het wordt een een-op-eengesprek, maakte het Witte Huis gisteren bekend. Woordvoerder Karoline Leavitt meldde dat het gesprek vooral ‘een luisteroefening’ wordt voor Trump. Hiermee leek ze vooral te bedoelen dat het gesprek hoogstwaarschijnlijk geen directe gevolgen voor de oorlog zelf zal hebben.

Opmerkelijk is dat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky niet is betrokken bij de gesprekken. Trump zei eerder deze week dat Rusland en Oekraïne mogelijk gebieden moeten uitwisselen als onderdeel van een staakt-het-vuren. Zelensky zei gisteren hier niet toe bereid te zijn, ten minste in het geval van de grensregio Donbas, omdat Rusland die regio zou kunnen gebruiken als springplank voor een toekomstig offensief.

Frank Rensen

Oekraïne zal de Donbas niet opgeven in ruil voor een wapenstilstand met de Russen. Dat heeft president Volodymyr Zelensky vandaag benadrukt tijdens een persmoment in Kyiv. De regio is voor de Russen ‘een springplank voor een toekomstig nieuw offensief’, aldus de Oekraïense president.

Zelensky maakte zijn standpunt kenbaar in aanloop naar het gesprek tussen Donald Trump en Vladimir Poetin, dat komende vrijdag plaatsvindt in Alaska. De Amerikaanse president zei gisteren dat Rusland en Oekraïne mogelijk gebieden moeten uitwisselen om een staakt-het-vuren mogelijk te maken. Welke gebieden dat zouden moeten zijn, liet Trump onbenoemd.

Het opgeven van de Donbas, die momenteel onder zware Russische druk staat, is voor Zelensky onbespreekbaar. Hij denkt dat dit de opmaat zou zijn naar een uitbreiding van de Russische invasie. ‘Over een paar jaar heeft Poetin een open weg naar de regio’s Zaporizja en Dnipro’, voorspelt hij. ‘En niet alleen dat. Ook naar Charkiv.’

Trump en Poetin zullen vrijdag een-op-een met elkaar spreken, maakte het Witte Huis vandaag bekend. Woordvoerder Karoline Leavitt leek de verwachtingen te willen temperen. Volgens haar wordt het gesprek een ‘luisteroefening’ voor de Amerikaanse president.

Jasper Daams

Lees ook: Rusland breekt door belangrijke Oekraïense verdedigingslinie in de Donbas, domino-effect dreigt

Europese landen blijven de militaire steun aan Oekraïne opvoeren, in tegenstelling tot de Verenigde Staten. De kloof tussen beide donoren blijft daarmee groeien, schrijft het gezaghebbende Duitse Kiel Institute in een nieuw rapport.

De Europese landen, waaronder het Verenigd Koninkrijk, hebben sinds het uitbreken van de oorlog in 2022 gezamenlijk in totaal 80,5 miljard euro aan militaire steun aan Oekraïne gegeven. Voor de VS gaat het om 64,4 miljard euro. Volgens het Kiel Institute putten Europese landen steeds meer uit de eigen defensie-industrie, in plaats van uit bestaande voorraden van wapentuig en munitie. Nederland leverde tussen de 500- en 600 miljoen euro aan militaire hulp.

Een jaar geleden haalde Europa de VS al in als grootste leverancier van militaire hulp aan Oekraïne. De Amerikanen waren tijdens het presidentschap van Joe Biden nog de belangrijkste steunpilaar van de Oekraïense strijd tegen Rusland. De huidige president Donald Trump zette de vrijblijvende steun voor Oekraïne nagenoeg stil, maar levert wel militaire goederen waar Oekraïne zelf voor betaalt.

Frank Rensen

Zes Russische militairen, onder wie een commandant, zijn in de regio Donetsk gedood bij een Oekraïense luchtaanval. Dat meldt het Oekraïense leger op Telegram. De commandant werd niet bij naam genoemd. De Volkskrant kon de berichtgeving niet onafhankelijk verifiëren.

Oekraïne blijft terrein verliezen aan Rusland – zo’n 500 vierkante kilometer per maand in de afgelopen drie maanden. Dit terreinverlies verzwakt de Oekraïense positie in onderhandelingen met Rusland over een staakt-het-vuren. Rusland gebruikt het als drukmiddel in gesprekken met de Verenigde Staten, waarvan er vrijdag weer een gepland staat.

Tegelijkertijd gaat de opmars van Rusland nog steeds gepaard met hoge verliezen van troepen: ten minste een kwart miljoen Russische militairen zijn om het leven gekomen sinds de invasie van Oekraïne in 2022.

Frank Rensen

De Amerikaanse president Donald Trump stelt tijdens een persconferentie in het Witte Huis vandaag dat hij de ontmoeting met zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin aanstaande vrijdag in Alaska vooral zal gebruiken om ‘aan te voelen’ of Poetin bereid is om een wapenstilstand te sluiten met Oekraïne. Daarvoor moeten zowel Rusland als Oekraïne concessies doen, vindt Trump.

Zo moet Oekraïne volgens de Amerikaanse president bereid zijn om een deel van het door Rusland bezette Oekraïense grondgebied af te staan. Poetin moet een deel van het bezette gebied weer terug geven aan Oekraïne. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft tot nu toe gezegd dat het afstaan van Oekraïens grondgebied uitgesloten is. Daarover zei Trump vandaag ‘een beetje geïrriteerd' te zijn.

Europese leiders hekelden de afgelopen dagen het feit dat de Amerikaanse president een afspraak had gepland met Poetin zonder Oekraïne en vertegenwoordigers van de Europese Unie. Onder meer Duitsland, Oekraïne en het Verenigd Koninkrijk zeggen dat zonder Europese en Oekraïense betrokkenheid een wapenstilstand niet kan worden gesloten. Ze vrezen dat Trump een deal zal sluiten die in het voordeel van Moskou valt.

Woensdag zal Trump nog aansluiten bij een online bijeenkomst met Zelensky, een aantal Europese leiders en Navo-chef Mark Rutte. Dat gesprek vindt plaats onder leiding van Duitsland.

Yassin Boutayeb

De Duitse bondskanselier Friedrich Merz zal woensdag een digitaal overleg organiseren tussen de Amerikaanse president Donald Trump, diens Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky en een aantal Europese leiders. Ook Navo-chef Mark Rutte is aanwezig. Dat meldt onder meer Politico. Het belangrijkste doel van de bijeenkomst is om meer manieren te vinden om Rusland te laten instemmen met een wapenstilstand, zegt een woordvoerder van de Duitse regering.

Het gesprek komt vlak voordat Trump en de Russische president Vladimir Poetin vrijdag met elkaar spreken in Alaska. Europese leiders hekelen al langer het feit dat Trump zonder betrokkenheid van Oekraïne en de EU een afspraak heeft gemaakt om met Poetin te praten over een einde van de oorlog in Oekraïne. Zowel Zelensky als de EU heeft gezegd dat er zonder inspraak van Oekraïne en de EU niet kan worden onderhandeld over een wapenstilstand.

De Amerikanen stellen dat de ontmoeting met Poetin vrijdag bedoeld is om te peilen of Rusland bereid is concessies te doen om tot een duurzaam einde van de oorlog te komen. Tot nu toe weigert de Russische president in te stemmen met een volledige wapenstilstand. Ook ziet Poetin niets in het idee om westerse landen controle te geven over de Oekraïense veiligheid in de toekomst. 

Yassin Boutayeb

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky waarschuwt dat het geen zin heeft om tegemoet te komen aan de eisen die Rusland stelt, zolang Moskou zelf geen concessies doet. ‘Dat standpunt is niet moreel, maar rationeel. Een moordenaar laat zich niet overtuigen door concessies’, aldus Zelensky in een bericht op sociale media.

Hoewel Zelensky Donald Trump niet bij naam noemt, lijkt zijn boodschap gericht aan de Amerikaanse president. Trump heeft vrijdag in Alaska een ontmoeting met de Russische president Vladimir Poetin, zonder Zelensky. Ook Europese politici ontbreken bij het Amerikaans-Russische topoverleg.

In aanloop naar zijn gesprek met Poetin heeft Trump gezegd dat een ‘uitwisseling van gebieden’ wat hem betreft op tafel ligt. Rusland zou hebben voorgesteld om het front langs de huidige lijnen te bevriezen, in ruil voor erkenning van de Russische annexatie van de Oost-Oekraïense provincies Donetsk en Loehansk. Voor Oekraïne is het formeel opgeven van Oekraïens grondgebied onbespreekbaar.

Zelensky roept zijn bondgenoten opnieuw op om Rusland onder druk te blijven zetten met sancties en wapensteun aan Oekraïne. ‘Rusland rekt de oorlog en weigert het geweld te stoppen. Daar mag hij op geen enkele manier voor beloond worden’, schrijft Zelensky.

Daan de Vries

Lees ook: Europa en Oekraïne proberen aan boord te klauteren van Trumps huifkar, die al richting Alaska is vertrokken

Een paar dagen na een Russische droneaanval op een Azerbeidzjaans oliedepot in de Zuid-Oekraïense provincie Odesa, maakt Azerbeidzjan bekend dat het Oekraïne ruim 1,5 miljoen euro aan humanitaire steun geeft. De Russische aanval zet de verhouding tussen Rusland en Azerbeidzjan verder op scherp. Bij de aanval raakten vier medewerkers van het Azerbeidzjaanse staatsoliebedrijf Socar gewond. Een paar dagen eerder was ook een onderdeel van een gaspijplijn tussen Oekraïne en Azerbeidzjan doelwit van een Russische aanval.

Gisteravond veroordeelden de Azerbeidzjaanse president Ilham Aliëv en zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky de ‘doelgerichte Russische aanvallen’ op Azerbeidzjaans staatsbezit in Oekraïne. Ook benadrukte Aliëv dat Azerbeidzjan niet van plan is de export van olie en gas naar Oekraïne stop te zetten.

Eerder deze zomer leidde de dood van twee Azerbeidzjaanse gastarbeiders in een Russische politiecel nog tot een diplomatieke ruzie tussen de buurlanden. De onderlinge verhouding was al verstoord na de crash van een Azerbeidzjaans vliegtuig in Kazachstan, eind vorig jaar. Het toestel stortte neer, nadat het boven de Russische deelrepubliek Tsjetsjenië onder vuur was genomen door de Russische luchtverdediging. De Russische president Vladimir Poetin bood zijn excuses aan voor het ‘tragische incident’.

Azerbeidzjan heeft tot nu toe geen wapens geleverd aan Oekraïne. De Azerbeidzjaanse steun aan Oekraïne beperkt zich vooralsnog tot financiële hulp. Afgelopen weekend meldde de Azerbeidzjaanse nieuwssite Caliber echter dat de regering overweegt om wel wapens te gaan leveren, als Rusland doorgaat met zijn aanvallen op Azerbeidzjaanse doelen in Oekraïne.

Daan de Vries

Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van afgelopen week:

• De Amerikaanse president Donald Trump en zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin zullen elkaar komende vrijdag, 15 augustus, ontmoeten in de Amerikaanse staat Alaska. Meerdere Europese politici hebben Trump opgeroepen om ook de Oekraïense president Volodymyr Zelensky uit te nodigen. Op verzoek van Poetin hebben de Amerikanen Zelensky niet uitgenodigd.

• Het gesprek tussen Poetin en Trump volgt op een bezoek van de Amerikaanse gezant Steve Witkoff aan Moskou, op woensdag 6 augustus. Daar sprak hij urenlang met president Poetin. Het Kremlin sprak van een ‘nuttig en constructief’ gesprek, maar bracht verder geen details naar buiten. Kort daarna belde Trump met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky en Europese leiders.

• Nederland gaat voor 500 miljoen euro aan Amerikaanse wapens voor Oekraïne aanschaffen. Het gaat onder meer om middelen uit de bestaande Amerikaanse voorraad voor luchtverdediging. Nederland is het eerste Navo-land dat op deze wijze, via de VS, Kyiv steunt. Ook Zweden, Noorwegen en Denemarken gaan Amerikaanse wapens voor Oekraïne kopen.

Lees hier het volledige liveblog van afgelopen week terug. 

Lees ook

Geselecteerd door de redactie

Lees hier alle artikelen over dit thema

Source: Volkskrant

Previous

Next