Door de feiten naar zijn hand te zetten, schept president Trump een wereld waarin alle kennis en expertise vanzelf verdacht is en er geen gedeelde waarheden en werkelijkheden meer zijn.
De missie van president Donald Trump om de waarheid in de Verenigde Staten naar zijn hand te zetten is de afgelopen weken verder opgeschroefd. Een overzicht van het slagveld biedt een verontrustende inkijk in de effectiviteit van zijn campagne.
Nadat teleurstellende banencijfers waren verschenen, verklaarde Trump de data frauduleus, gemanipuleerd om hem in een kwaad daglicht te stellen. Hij ontsloeg de directeur van het statistiekbureau en stelde een van zijn geestverwanten aan.
Bij acht grote musea van het Smithsonian Instituut dwingt Trump af dat ze de teksten bij voorwerpen en kunstwerken zo aanpassen dat ze in lijn zijn met zijn versie van de geschiedenis, waarin geen aandacht is voor uitbuiting en uitsluiting, maar Amerika louter als positieve kracht mag worden genoemd.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
En een nieuw officieel klimaatrapport, opgesteld in opdracht van de regering-Trump, stelt dat het opwarmende klimaat helemaal geen probleem is, de stijging van zeespiegel ‘geen duidelijke versnelling’ vertoont en dat klimaatmodellen te gevoelig zijn afgesteld.
‘President Trump behandelt feiten op dezelfde manier als hij mensen behandelt’, schreef The New York Times deze week. ‘Hij verwacht dat ze zich achter zijn doelen scharen, en als ze dat niet doen, ruimt hij ze uit de weg.’
Het verweer van Trumpisten is altijd dat de ander ideologisch gekleurd is en een correctie daarop dus noodzakelijk: de kunstinstituties, de universiteiten, de klimaatwetenschap, het statistiekbureau, de journalistiek, zelfs de bibliotheken. Mocht daar al een correctie nodig zijn, dan is het niet aan de president om die op te leggen.
Zo creëert Trump het probleem dat hij zegt op te lossen: hij legt werkelijke censuur op, herschrijft de geschiedenis, doet alsof data slechts het resultaat zijn van ideologische keuzes en zaait nog meer twijfel over de betrouwbaarheid van onafhankelijke instituties. Alle kennis en expertise worden zo vanzelf verdacht.
De chaos die vervolgens ontstaat, leidt niet alleen tot het verder afbrokkelen van de sociale cohesie door een gebrek aan gedeelde waarheden en werkelijkheden, maar ook tot de ordeloosheid en vaagheid waar autoritaire regimes van dromen: dat hun burgers, uit angst, overtuiging of verwarring, geen andere keuze hebben dan van de Grote Leider te horen wat de waarheid is.
Morrelen aan data kan nog ergere gevolgen hebben. Tijdens de Grote Sprong Voorwaarts van Mao Zedong was de druk op dorpshoofden in China zo groot om agrarische quota te halen dat zij stelselmatig hun cijfers hoger lieten lijken, wat bijdroeg aan de hongersnood waar tientallen miljoenen aan stierven. Van een heel andere orde: Griekenland loog jarenlang over het begrotingstekort, wat in 2010 tot een diepe schuldencrisis leidde.
De staat heeft betrouwbare data nodig om te functioneren. Maar dat interesseert Trump niet. Tijdens een persconferentie in het Witte Huis had hij vorige week eindelijk goed nieuws te melden. Hij hield een grote grafiek omhoog, die hij ‘amazing’ noemde. ‘Allemaal nieuwe cijfers’, zei hij. Niemand kon zien wat de data precies voorstelden, maar de lijn ging in elk geval steil omhoog.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant